Âl-i İmrân Sûresi 194. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Rabb kelimesi, 'terbiye etmek, ıslah etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek' anlamlarına gelir. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, terbiye etme ve sahip olma gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayetteki 'Rabbena' ifadesi, kulların Allah'a olan tam bağımlılıklarını ve O'ndan yardım dilemelerini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Rabb, 'sahip, malik, efendi, terbiye eden' demektir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun her şeyin yaratıcısı, yöneticisi ve koruyucusu olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, duanın başlangıcında Allah'ın ulûhiyetini ve rubûbiyetini ikrar etmeyi içerir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Va'd, 'bir şeye söz vermek' demektir. Kur'an'da genellikle hayır ve şer için kullanılır. Bu ayetteki 'vaadettiklerini' ifadesi, Allah'ın peygamberleri vasıtasıyla müminlere cennet, mağfiret ve yardım gibi konularda verdiği sözleri ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Va'd, 'söz vermek' anlamındadır. Ayetteki 'ma va'adtana' ifadesi, Allah'ın peygamberleri aracılığıyla müminlere ahiretteki mükafatlar ve dünyadaki yardımlar hakkında verdiği kesin sözleri mecazi olarak ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Va'd kavramı, Kur'an'da Allah ile insan arasındaki ahdin önemli bir boyutunu oluşturur. Allah'ın vaadi, O'nun mutlak kudretini ve sözünde duran yüce varlığını gösterir. Bu ayette, müminler Allah'ın peygamberleri aracılığıyla bildirdiği vaatlerin gerçekleşmesini talep etmektedirler.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Resul, 'gönderilen, elçi' demektir. Allah'ın resulleri, O'nun emir ve yasaklarını, vaat ve tehditlerini insanlara ulaştıran seçkin kullardır. Ayetteki 'rusulike' ifadesi, Allah'ın vaatlerinin bu elçiler aracılığıyla insanlara bildirildiğini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Resul, 'risaletle gönderilen' kişidir. Risalet, Allah'tan gelen mesajı tebliğ etme görevidir. Ayetteki 'rusulike' ifadesi, Allah'ın vaatlerinin doğrudan değil, peygamberler vasıtasıyla insanlara ulaştığını ve bu vaatlerin peygamberlerin tebliğiyle sabit olduğunu gösterir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Hazy, 'utanmak, rezil olmak, zelil olmak' anlamlarına gelir. Ayetteki 'la tuhzina' ifadesi, kıyamet gününde günahlar sebebiyle azaba uğramaktan, insanların önünde küçük düşmekten ve Allah'ın rahmetinden mahrum kalmaktan Allah'a sığınmayı ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Hazy, 'zillet ve hakirlik' manasındadır. Kıyamet gününde 'rezil etme' dileği, o günahların ortaya çıkmasıyla duyulacak utançtan ve cehennem azabıyla karşılaşmaktan korunma arzusunu dile getirir. Bu, müminlerin Allah'tan af ve mağfiret taleplerinin bir parçasıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kıyamet, 'kalkmak, ayağa kalkmak' kökünden gelir. İnsanların kabirlerinden kalkıp Allah'ın huzurunda duracakları gün olduğu için bu isim verilmiştir. Ayetteki 'yevme'l-kıyame' ifadesi, bu büyük ve dehşetli günde zilletten korunma arzusunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kıyamet, Kur'an'da ahiret hayatının başlangıcı olan, dirilişin ve hesaplaşmanın gerçekleşeceği günü ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, müminlerin dünya hayatındaki amellerinin karşılığını görecekleri ve Allah'ın adaletinin tecelli edeceği o güne dair bir endişe ve dua içerir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İhlâf, 'sözünden dönmek, vaadini yerine getirmemek' demektir. Ayetteki 'la tuhlifu'l-mî'âd' ifadesi, Allah'ın vaadinden asla dönmeyeceğini, O'nun sözünün kesin ve değişmez olduğunu vurgular. Bu, duanın kabul edileceğine dair bir güven ve itimat kaynağıdır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): İhlâf, 'vaadi bozmak' anlamındadır. Allah için kullanıldığında, O'nun vaadinin mutlak doğruluğunu ve gerçekleşeceğini ifade eder. Ayetteki bu ifade, müminlerin Allah'a olan güvenlerini ve O'nun vaatlerinin kesinliğini dile getirir.