Âl-i İmrân Sûresi 199. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İman, kalbin tasdiki ve güven duymasıdır. Ayetteki 'yü'minu billah' ifadesi, Allah'ın varlığını, birliğini ve sıfatlarını tereddütsüz kabul etmeyi, O'na teslim olmayı ve O'ndan gelen her şeye güvenmeyi ifade eder. Kitap Ehli'nden bazıları için bu, kendi kitaplarındaki müjdelerle örtüşen Kur'an'a da inanmayı içerir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İman (emn kökünden), 'güvenmek', 'emniyette olmak' anlamlarını taşır. Kur'an'da ise bu, Allah'a ve O'nun mesajına tam bir güven ve teslimiyetle inanmak anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Kitap Ehli'nin bir kısmının, kendi inanç sistemlerinin ötesinde, Allah'ın son mesajına da bu güvenle yaklaştığını gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Huşû, kalbin Allah'a karşı sükûnet bulması, tevazu göstermesi ve korkuyla karışık bir saygı duymasıdır. Ayetteki 'hâşi'în' kelimesi, Kitap Ehli'nden iman edenlerin, Allah'a karşı gösterdikleri bu derin saygı ve alçakgönüllülük halini vurgular; bu, sadece dilde değil, kalpte de hissedilen bir durumdur.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Huşû, kalbin Allah'ın azameti karşısında boyun eğmesi ve sakinleşmesidir. Bu ayette, Kitap Ehli'nin imanlarının sadece bir iddia olmadığını, aynı zamanda Allah'a karşı derin bir tevazu ve saygı ile birleştiğini, bu durumun onların ibadetlerine ve davranışlarına yansıdığını ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Huşû, dış görünüşte ve iç dünyada Allah'a karşı duyulan saygı ve tevazunun birleşimidir. Ayetteki 'hâşi'în' ifadesi, Kitap Ehli'nin imanının samimiyetini ve Allah'a karşı duydukları derin hürmeti gösterir; bu, onların Allah'ın ayetlerine karşı takındıkları tavrı da belirler.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Şirâ (işterâ), bir şeyi alıp satmak, değiştirmek anlamına gelir. Ayetteki 'lâ yeşterûne bi-âyâtillâhi semenen kalîlâ' ifadesi, Allah'ın ayetlerini dünya menfaatleri, geçici kazançlar veya makam uğruna terk etmemek, onlardan vazgeçmemek anlamında mecazi bir kullanımdır. Onlar, Allah'ın kelamının değerini, fani dünya malından üstün tutarlar.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Şirâ, bir şeyi bedel karşılığında almaktır. Ancak Kur'an'da bazen 'satmak' anlamında da kullanılır. Bu ayetteki 'lâ yeşterûne', Allah'ın ayetlerini, yani O'nun hükümlerini ve mesajlarını, dünya hayatının geçici ve değersiz menfaatleriyle değiş tokuş etmezler, onlardan vazgeçmezler demektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Semen, bir malın karşılığı olan bedeldir. Ayetteki 'semenen kalîlâ' (az bir bedel) ifadesi, dünya hayatının tüm geçici menfaatlerini, makamlarını ve zenginliklerini kapsar. Bu, Allah'ın ayetlerinin ebedi değerine kıyasla, dünya nimetlerinin ne kadar değersiz olduğunu vurgulamak için kullanılır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Semen, bir şeyin karşılığında verilen bedeldir. Kur'an'da 'semenen kalîlâ' olarak geçtiğinde, genellikle dünya hayatının geçici ve aldatıcı menfaatlerini ifade eder. Bu ayette, Kitap Ehli'nden iman edenlerin, Allah'ın ayetlerinin yüce değerini, dünya malının ve geçici çıkarların çok üzerinde gördüklerini belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Ecr, bir amelin karşılığı olan mükafattır. Ayetteki 'ecruhum' ifadesi, Kitap Ehli'nden iman edenlerin, Allah'a iman etmeleri, huşu duymaları ve ayetlerini dünya menfaatlerine değişmemeleri karşılığında Allah katında alacakları büyük ve ebedi mükafatı ifade eder. Bu mükafat, dünya karşılıklarından çok daha üstündür.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Ecr, Kur'an'da genellikle Allah tarafından verilen ilahi mükafatı ifade eder. Bu, dünyevi bir ücret olmaktan ziyade, ahiretteki ebedi saadeti ve Allah'ın rızasını kapsar. Ayetteki 'ecruhum' ifadesi, bu kişilerin samimi iman ve amellerinin karşılığını Allah katında eksiksiz alacaklarını vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Hisâb, amellerin sayılması ve karşılığının verilmesidir. Ayetteki 'serî'u'l-hisâb' (hesabı çabuk olan) ifadesi, Allah'ın kıyamet gününde kullarının amellerini çok hızlı ve eksiksiz bir şekilde değerlendireceğini, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmayacağını ve mükafat veya cezanın gecikmeyeceğini belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Hisâb, bir şeyin miktarını bilmek ve karşılığını vermektir. 'Serî'u'l-hisâb' ifadesi, Allah'ın hesap gününde kullarının amellerini anında ve tam olarak değerlendirme gücüne sahip olduğunu, hiçbir zorluk çekmeden ve zaman kaybetmeden her şeyi kuşattığını mecazi olarak anlatır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Hisâb, Allah'ın kullarının dünyadaki tüm amellerini, niyetlerini ve sözlerini eksiksiz bir şekilde bilmesi ve buna göre karşılık vermesidir. 'Serî'u'l-hisâb' ifadesi, Allah'ın adaletinin ve kudretinin bir göstergesi olup, hesap gününün kaçınılmazlığını ve süratli gerçekleşeceğini vurgular.