Âl-i İmrân Sûresi 45. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Melek (ملك) kelimesi, 'elçilik' (رسالة) ve 'kuvvet' (قوة) anlamlarını içeren bir kökten gelir. Kur'an'da genellikle Allah'ın emirlerini yerine getiren, nurdan yaratılmış varlıklar olarak geçer. Bu ayette ise Meryem'e İsa'nın doğumunu müjdeleyen ilahi elçiler olarak görev yapmaktadırlar.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Melek (ملك) kelimesi, 'el-ülûke' (الألوكة) yani 'risalet' (elçilik) kökünden türemiştir. Onlar, Allah ile peygamberleri arasında elçilik görevi yapan, Allah'ın emirlerini insanlara ulaştıran varlıklardır. Ayetteki kullanımları, Meryem'e ilahi bir mesajın iletilmesi bağlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Beşâret (بشارة), 'derinin dış yüzeyine ulaşan sevinç' anlamına gelir. Bir haberi ilk defa duyurmak ve bu haberin sevinç verici olması durumunda kullanılır. Ayetteki 'yübeşşiruki' (يُبَشِّرُكِ) ifadesi, Meryem'e mucizevi bir doğumun, yani İsa'nın dünyaya gelişinin müjdelenmesini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Beşâret (بشارة), 'güzel haber vermek' demektir. Bu fiil, genellikle hayırlı ve sevindirici bir olayın haberini vermek için kullanılır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın Meryem'e, bir erkek çocuk sahibi olacağı müjdesini vermesi anlamına gelir ki bu, onun için büyük bir lütuftur.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Beşâret (بشارة) kavramı Kur'an'da genellikle 'iyi haber' veya 'müjde' anlamında kullanılır ve ilahi lütuf ve rahmetin bir göstergesidir. Bu ayetteki 'yübeşşiruki' (يُبَشِّرُكِ) fiili, Allah'ın Meryem'e özel bir ihsanı olan İsa'nın doğumunu bildirmesi, ona manevi bir teselli ve sevinç vermesi anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kelime (كلمة) aslen 'söz' anlamına gelir. Ancak Kur'an'da bazen 'Allah'ın emriyle var olan şey' veya 'Allah'ın kudretinin tecellisi' anlamında da kullanılır. Bu ayetteki 'bi-kelimetin minhu' (بِكَلِمَةٍ مِّنْهُ) ifadesi, İsa'nın babasız olarak, sadece Allah'ın 'Ol' emriyle yaratılmış olmasını vurgular; onun özel ve mucizevi yaratılışına işaret eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Kelime (كلمة) bazen 'Allah'ın kudretiyle meydana gelen şey' için kullanılır. İsa'ya 'Allah'tan bir kelime' denilmesi, onun babasız olarak, Allah'ın 'kün' (ol) emriyle yaratılmış olmasından dolayıdır. Bu, onun diğer insanlardan farklı, mucizevi bir yaratılışa sahip olduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kur'an'da 'kelime' (كلمة) kavramı, sadece dilsel bir ifade olmanın ötesinde, Allah'ın yaratma gücünü ve iradesini de temsil eder. İsa'nın 'Allah'tan bir kelime' olarak nitelendirilmesi, onun ilahi bir müdahale ile, doğal yasalara aykırı bir şekilde var oluşunu, yani mucizevi doğumunu sembolize eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Mesih (المسيح) kelimesi, 'meshetmek' (مسح) fiilinden gelir. İsa'ya bu ismin verilmesinin çeşitli nedenleri vardır: ya bereketle meshedildiği için, ya hastaları meshederek iyileştirdiği için, ya da yeryüzünde çok dolaştığı için. Ayetteki kullanımı, İsa'nın özel bir konuma ve mucizevi yeteneklere sahip olduğunu vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Mesih (المسيح) kelimesi, 'mesaha' (مسح) fiilinden türemiştir ve 'silmek', 'dokunmak' veya 'bereketlendirmek' gibi anlamlara gelir. İsa'ya bu unvanın verilmesi, onun günahlardan arındırılmış, bereketlendirilmiş ve Allah tarafından özel bir görevle donatılmış olduğunu ifade eder. Ayette, İsa'nın kimliğini ve özel statüsünü belirtmek için kullanılmıştır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Mesih (المسيح) kavramı, Kur'an'da İsa'ya özgü bir unvan olup, onun peygamberlik misyonunu ve ilahi seçilmişliğini ifade eder. Bu unvan, İsa'nın mucizevi doğumu ve Allah tarafından özel olarak görevlendirilmiş olmasıyla yakından ilişkilidir. Ayette, İsa'nın kimliğinin temel bir parçası olarak sunulur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vecîh (وجيه) kelimesi, 'vech' (yüz) kökünden gelir ve 'yüzü ak, itibarlı, saygın' anlamına gelir. Bir kişinin toplumda ve Allah katında yüksek bir mevkiye sahip olduğunu ifade eder. Ayetteki 'vecîhen fi'd-dünyâ ve'l-âhireti' (وَجِيهًا فِى ٱلدُّنْيَا وَٱلْـَٔاخِرَةِ) ifadesi, İsa'nın hem dünyada peygamber olarak saygı görmesi hem de ahirette Allah katında yüksek bir mertebeye sahip olacağını belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Vecîh (وجيه), 'şerefli, itibarlı, makam sahibi' demektir. Bu sıfat, kişinin hem insanlar arasında hem de Allah katında değerli ve muteber olduğunu gösterir. İsa'nın bu sıfatla nitelendirilmesi, onun peygamberlik görevi ve mucizevi hayatı nedeniyle hem dünyada hem de ahirette özel bir konuma sahip olacağını vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Mukarrebûn (المقربون), 'yakın kılınmışlar' anlamına gelir. Allah'a yakınlık, manevi bir yakınlıktır ve Allah'ın rızasını kazanmış, O'nun katında yüksek bir dereceye ulaşmış kimseleri ifade eder. İsa'nın 'mukarrabînden' olması, onun Allah'ın özel lütfuna mazhar olmuş, seçkin kullar arasında yer aldığını gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Mukarrebûn (المقربون), 'Allah'a yakın olanlar' demektir. Bu, Allah'ın rahmetine ve cennetine en yakın olan, O'nun özel ikramlarına nail olan kimseler için kullanılır. Ayetteki bağlamda, İsa'nın ahirette Allah katında çok yüksek bir mertebeye sahip olacağını ve cennetin en üst derecelerinde bulunacağını ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kur'an'da 'kurb' (yakınlık) kavramı, genellikle manevi bir yakınlığı, Allah'a itaat ve ibadetle elde edilen bir mertebeyi ifade eder. 'Mukarrebûn' (المقربون) ise bu yakınlığın en üst düzeyine ulaşmış, Allah'ın özel lütfuna mazhar olmuş seçkin kullardır. İsa'nın bu zümreden olması, onun peygamberlik misyonunun ve ilahi seçilmişliğinin bir göstergesidir.