Âl-i İmrân Sûresi 46. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Âl-i İmrân 46Cüz 3 · Sayfa 56

Âl-i İmrân Sûresi 46. Âyet

آل عمران

Veyukellimu-nnâse fî-lmehdi vekehlen vemine-ssâlihîn(e)

"O, beşikte de, yetişkin çağında da insanlarla konuşacak, salihlerden olacaktır."

Bu ayet, Hz. İsa'nın mucizevi konuşma yeteneğini ve salih kullardan oluşunu vurgulamaktadır. Ayet, onun hem bebeklik hem de yetişkinlik dönemindeki özel statüsünü dilbilimsel olarak ortaya koyar.

1وَيُكَلِّمُk-l-m

Kök:ك ل م—Hz. İsa'nın insanlarla konuşma eylemini ifade eder, burada mucizevi bir konuşma yeteneğine işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): K-L-M kökü, 'söz söylemek, konuşmak' anlamına gelir. İsfehânî, kelâmın, ses ve harflerden oluşan anlamlı söz olduğunu belirtir. Ayetteki 'yükellimu' ifadesi, Hz. İsa'nın beşikte iken dahi, normalin aksine, anlamlı ve hikmetli sözler sarf etme mucizesini vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'kelâm' kelimesinin mecazi kullanımlarına değinir. Bu ayetteki 'yükellimu' fiili, sadece konuşmak değil, aynı zamanda insanlara hakikati tebliğ etmek ve onlara yol göstermek anlamını da taşır. Beşikteki konuşması, onun peygamberliğinin bir alameti olarak değerlendirilir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'kelâm' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Allah'ın kelâmı gibi, peygamberlerin kelâmı da ilahi mesajı iletme aracıdır. Hz. İsa'nın beşikteki kelâmı, onun ilahi bir görevle donatıldığını ve henüz bebekken bile bu görevi ifa etmeye başladığını gösterir.

2ٱلنَّاسَe-n-s

Kök:أ ن س—Hz. İsa'nın hitap ettiği genel insan topluluğunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'insan' (insân) kelimesinin kökenini 'üns' (yakınlık, alışkanlık) veya 'nisyân' (unutmak) ile ilişkilendirir. Ayetteki 'en-nâs' ifadesi, Hz. İsa'nın konuşmasının belirli bir zümreye değil, tüm insanlığa yönelik olduğunu, dolayısıyla evrensel bir mesaj taşıdığını belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'insan' kavramını, akıl ve idrak sahibi, sosyal bir varlık olarak tanımlar. Ayetteki 'en-nâs' kelimesi, Hz. İsa'nın mucizevi konuşmasının, bu akıl ve idrak sahibi varlıklar topluluğuna yönelik olduğunu, dolayısıyla onların anlayabileceği bir dille konuştuğunu ifade eder.

3ٱلْمَهْدِm-h-d

Kök:م ه د—Hz. İsa'nın bebeklik dönemini, beşikte olduğu zamanı ifade eder ve mucizenin vuku bulduğu anı vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mehd' kelimesinin 'beşik' anlamına geldiğini ve bebeklerin yatırıldığı yer olduğunu belirtir. Ayetteki 'fi'l-mehdi' ifadesi, Hz. İsa'nın henüz çok küçük, konuşması beklenmeyen bir yaşta iken konuştuğunu, bunun da onun peygamberliğinin ve Allah'ın kudretinin bir delili olduğunu açıklar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'mehd' kelimesinin 'düzeltmek, hazırlamak' kökünden geldiğini ve bebekler için hazırlanan yatak anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Hz. İsa'nın bu savunmasız ve konuşması beklenmeyen dönemde dahi ilahi bir lütuf ile konuştuğunu, bu durumun onun özel statüsünü pekiştirdiğini belirtir.

4وَكَهْلًاk-h-l

Kök:ك ه ل—Hz. İsa'nın yetişkinlik dönemini, olgunluk çağını ifade eder ve konuşmasının bu dönemde de devam edeceğini belirtir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'kehl' kelimesinin 'gençlik ile yaşlılık arası, olgunluk çağı' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kehlan' ifadesi, Hz. İsa'nın sadece bebekken değil, yetişkinlik döneminde de insanlarla konuşarak onlara tebliğde bulunacağını, dolayısıyla peygamberlik görevinin sürekliliğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'kehl' kelimesinin, saçına ak düşmeye başlamış, otuzlu yaşların sonu ile ellili yaşların başı arasındaki olgun erkek için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, Hz. İsa'nın hem bebeklikteki mucizevi konuşmasının hem de yetişkinlikteki hikmetli ve tebliğ edici konuşmasının önemini eş zamanlı olarak vurgular.

5ٱلصَّـٰلِحِينَs-l-h

Kök:ص ل ح—Hz. İsa'nın iyi, doğru ve erdemli kullardan olduğunu, Allah'ın rızasını kazanmış kimselerden olduğunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'salâh' kelimesinin 'fesadın zıttı' olduğunu, 'doğruluk, iyilik, uygunluk' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mine's-sâlihîn' ifadesi, Hz. İsa'nın sadece peygamberlik vasfına sahip olmakla kalmayıp, aynı zamanda ahlaki ve manevi olarak da en üstün mertebede, Allah'ın sevdiği ve razı olduğu kullardan olduğunu gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'salih' kelimesinin, hem dünya hem de ahiret işlerinde doğru ve iyi olan kimse için kullanıldığını açıklar. Ayetteki bu ifade, Hz. İsa'nın sadece mucizevi özellikleriyle değil, aynı zamanda yaşam tarzı, ahlakı ve Allah'a olan bağlılığıyla da örnek bir şahsiyet olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'salih' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve genellikle 'iman eden ve salih amel işleyenler' bağlamında kullanıldığını belirtir. Hz. İsa'nın 'sâlihîn'den olması, onun imanının ve amellerinin Allah katında makbul olduğunu, dolayısıyla peygamberlik vasfının yanı sıra ahlaki mükemmelliğini de ifade eder.

Âl-i İmrân Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(46) (Ve yükellimün Nâse fil mehdi ve kehlen ve mines salihîn;)

“Beşikte de, yetişkin çağında da insanlarla konuşacak ve iyilerden olacaktır.”

“Beşikte iken konuşması tamamen İlâh-î olan bir konuşmadır çünkü daha kendini bilmiyordur, yetişkin yaşında olan konuşma ise İlâh-î vahiy ile kendinden konuşmadır.” Yani bir kimse hakikat yolunda seyri sülûkta saf temiz bir hale gelmişse o beşikte bebek hükmündedir ve kendisinde Hakk’a ait oluşumlar ortaya gelir, sonraları belirli bir kemâlâta erdikten sonra gerçek olarak konuşmalar gelmeye başlar.

Eserin tamamını oku