Âl-i İmrân Sûresi 50. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sadaka (صدق) kelimesi, bir şeyin gerçeğe uygunluğunu, doğruluğunu ve tasdikini ifade eder. Ayetteki 'musaddikan' (مُصَدِّقًا) ifadesi, Hz. İsa'nın getirdiği mesajın, Tevrat'ın özündeki hakikatleri onayladığını, onu yalanlamadığını, aksine tasdik ettiğini belirtir. Bu, önceki ilahi kitaplarla uyum içinde bir peygamberlik misyonunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Sadaka kökünden türeyen 'tasdik' kavramı, Kur'an'da genellikle bir peygamberin kendisinden önceki peygamberlerin getirdiği mesajı onaylaması ve doğrulaması anlamında kullanılır. Bu, ilahi vahyin sürekliliğini ve tutarlılığını vurgular. Hz. İsa'nın Tevrat'ı tasdik etmesi, onun peygamberliğinin meşruiyetini ve ilahi zincirin bir halkası olduğunu gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Halle (حلّ) fiili, bir şeyi serbest bırakmak, çözmek, mubah kılmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'li-uhille' (لِأُحِلَّ) ifadesi, Hz. İsa'nın, Allah'ın izniyle, İsrailoğulları'na Tevrat'ta haram kılınmış bazı şeyleri helal kılma yetkisine sahip olduğunu gösterir. Bu, şeriatta zaman zaman yapılan değişiklikleri ve kolaylaştırmaları ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Helal (حلال), şer'an yapılmasına izin verilen, mubah olan şeydir. 'Li-uhille' ifadesi, Hz. İsa'nın peygamberlik görevinin bir parçası olarak, önceki şeriatın bazı hükümlerini hafifletme veya değiştirme yetkisini taşıdığını gösterir. Bu, ilahi rahmetin ve kullara kolaylık sağlamanın bir tezahürüdür.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Harame (حرم) fiili, bir şeyi yasaklamak, men etmek, dokunulmaz kılmak anlamlarına gelir. 'Hurrime' (حُرِّمَ) ifadesi, Tevrat'ta İsrailoğulları'na belirli yiyeceklerin veya uygulamaların yasaklandığını belirtir. Hz. İsa'nın bu yasakların bir kısmını kaldırması, önceki şeriatın bazı katı hükümlerinin hafifletilmesi anlamına gelir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Haram (حرام), şer'an kesin olarak yasaklanmış olan şeydir. Ayetteki 'hurrime aleykum' (حُرِّمَ عَلَيْكُمْ) ifadesi, İsrailoğulları'na yönelik belirli yasaklamaları işaret eder. Hz. İsa'nın bu yasakların bir kısmını helal kılması, onun peygamberlik misyonunun bir parçası olarak, Allah'ın izniyle şeriatta değişiklik yapma yetkisini gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vakâ (وقى) kökünden türeyen takva (تقوى), bir şeyi korumak, sakınmak anlamına gelir. Dini bağlamda ise, Allah'ın azabından sakınmak, O'nun emirlerine uyup yasaklarından kaçınmak demektir. Ayetteki 'fettekullâhe' (فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ) emri, Hz. İsa'nın tebliğine kulak verenlere, Allah'a karşı sorumluluklarını yerine getirmeleri ve O'nun koyduğu sınırlara riayet etmeleri çağrısıdır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Takva, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve Allah'a karşı duyulan derin saygı, korku ve sorumluluk bilincini ifade eder. Bu, sadece bir korku değil, aynı zamanda Allah'ın rızasını kazanma arzusundan kaynaklanan bir itaattir. Ayetteki bu emir, Hz. İsa'nın mesajının kabulü ve ona itaat etmenin, Allah'a karşı takvalı olmanın bir gereği olduğunu vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Tâ'a (طاع) fiili, itaat etmek, boyun eğmek, emre uymak anlamına gelir. Ayetteki 'etî'ûnî' (أَطِيعُونِ) emri, Hz. İsa'nın peygamber olarak getirdiği ilahi emirlere ve kendisine itaat edilmesini ister. Bu, peygamberin Allah'ın elçisi olması hasebiyle, ona itaatin aslında Allah'a itaat anlamına geldiğini gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): İtaat (طاعة), bir emre veya yasağa uygun davranmaktır. Peygamberlere itaat, Allah'a itaatin bir parçasıdır. Hz. İsa'nın 'bana itaat edin' çağrısı, onun peygamberlik otoritesini ve getirdiği şeriatın bağlayıcılığını vurgular. Bu, ilahi mesajın kabulü ve uygulanması için temel bir gerekliliktir.