Âl-i İmrân Sûresi 54. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Âl-i İmrân 54Cüz 3 · Sayfa 57

Âl-i İmrân Sûresi 54. Âyet

آل عمران

Vemekerû vemekera(A)llâh(u)(s) va(A)llâhu ḣayru-lmâkirîn(e)

Onlar tuzak kurdular. Allah da tuzak kurdu. Allah, tuzak kuranların en hayırlısıdır.

Âl-i İmrân Suresi 54. ayet, 'mekr' kavramının hem olumsuz bir eylem hem de ilahi bir karşılık olarak kullanımını dilbilimsel ve semantik açıdan ele almaktadır. Ayet, inkarcıların hilesine karşı Allah'ın 'mekr'ini vurgulayarak, bu kelimenin bağlama göre farklı anlamlar kazanabileceğini gösterir.

1وَمَكَرُوا۟m-k-r

Kök:م ك ر—İnkarcıların gizlice plan yapma, tuzak kurma ve hilekarlık eylemini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mekr'i, birine zarar vermek amacıyla gizlice plan yapmak ve hile kurmak olarak açıklar. Ayetteki 'mekerû' ifadesi, Yahudilerin Hz. İsa'ya karşı kurdukları tuzakları ve gizli planlarını belirtir. Bu, onların kötü niyetli ve aldatıcı eylemlerini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mekr'i, birini fark ettirmeden bir durumdan başka bir duruma çevirmek olarak tanımlar. Bu, genellikle kötü niyetle yapılan gizli bir planı ve hileyi ifade eder. Ayetteki kullanımı, inkarcıların Hz. İsa'ya karşı kurdukları sinsi planları ve tuzakları anlatır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'mekr' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla, yani düşmanların veya inkarcıların hilekâr ve aldatıcı planları için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'mekerû' ifadesi, bu olumsuz anlamı taşıyarak, inkarcıların gizli ve kötü niyetli eylemlerini vurgular.

2وَمَكَرَ ٱللَّهُm-k-r

Kök:م ك ر—Allah'ın, inkarcıların hilesine karşılık olarak, onların planlarını boşa çıkaran ve onlara fark ettirmeden ceza veren ilahi eylemini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, Allah'a nispet edilen 'mekr'in mecazi bir kullanım olduğunu ve bunun, Allah'ın inkarcıların hilelerini boşa çıkarması, onların planlarını kendi aleyhlerine çevirmesi anlamına geldiğini belirtir. Bu, Allah'ın adaletinin ve kudretinin bir tezahürüdür.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, Allah'ın 'mekr'ini, inkarcıların hilelerine karşılık olarak, onların farkına varmadan kendilerini tuzağa düşürmesi ve planlarını altüst etmesi olarak açıklar. Bu, Allah'ın hikmetinin ve gücünün bir göstergesidir; O, hile yapanların hilesini kendi aleyhlerine çevirir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, Allah'a atfedilen 'mekr'in, insanlardaki 'mekr'den farklı olduğunu ve Allah'ın bu eyleminin, bir ceza, bir karşılık ve bir hikmet eseri olduğunu vurgular. Bu, inkarcıların kötü niyetli planlarına karşı ilahi bir müdahale ve onların hilelerini boşa çıkarma eylemidir.

3خَيْرُh-y-r

Kök:خ ي ر—En iyi, en hayırlı ve üstün olan anlamında, Allah'ın hile yapanlara karşılık vermedeki mutlak üstünlüğünü ve adaletini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hayr' kelimesini, arzu edilen, beğenilen ve faydalı olan şey olarak tanımlar. Ayetteki 'hayru'l-mâkirîn' ifadesi, Allah'ın 'mekr'inin, diğer tüm 'mekr'lerden üstün, en adil ve en hikmetli olduğunu, dolayısıyla O'nun karşılığının en iyi ve en etkili olduğunu belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hayr'ın, bir şeyin kemal ve faziletini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'hayru'l-mâkirîn' ifadesi, Allah'ın hileye karşılık vermedeki kudretinin ve adaletinin mutlak mükemmelliğini ve üstünlüğünü vurgular. O'nun karşılığı, diğer tüm hilelerden daha etkili ve sonuç alıcıdır.

4ٱلْمَـٰكِرِينَm-k-r

Kök:م ك ر—Hile yapanlar, tuzak kuranlar ve gizlice plan yapanlar anlamında, inkarcıların kötü niyetli eylemlerini gerçekleştirenleri ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'mâkirîn' kelimesini, 'mekr' fiilini gerçekleştirenler, yani hile yapanlar ve tuzak kuranlar olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Hz. İsa'ya karşı gizli planlar yapan ve ona zarar vermeye çalışan inkarcı Yahudileri işaret eder. Bu, onların kötü niyetli ve aldatıcı karakterlerini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'mâkirîn'in Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, yani Allah'a ve peygamberlere karşı hile yapan, aldatıcı planlar kuran düşmanlar için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-mâkirîn' ifadesi, bu olumsuz anlamı taşıyarak, inkarcıların hilekâr ve kötü niyetli eylemlerini gerçekleştirenleri tanımlar.

Âl-i İmrân Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(54) (Ve mekeru ve mekerAllah* vAllahu hayrul makirîn;)

“Onlar hileye başvurdular, Allah da onların tuzağını boşa çıkardı. Allah hileleri boşa çıkaranların en hayırlısıdır.”

إِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَرَافِعُكَ

إِلَى وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَجَاعِلُ الَّذِينَ اتَّبَعُوكَ

فَوْقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى يَوْمِ الْقِيمَةِ ثُمَّ إِلَى مَرْجِعُكُمْ

فَاحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ

(55-) İz kalAllahu ya Îsâ inniy müteveffiyke ve rafiuke ileyye ve mutahhiruke minellezîne keferu ve câılülleziynettebeuke fevkallezîne keferu ilâ yevmil kıyameti, sümme ileyye merciuküm feahkümü beyneküm fîmâ küntüm fîhi tahtelifun;

“O zaman Allah şöyle dedi: "Ey İsâ, şüphesiz ki

seni vefat ettireceğim, seni kendime yükselteceğim ve seni inkârcılardan temizleyeceğim. Hem sana uyanları, kıyamete kadar o küfredenlerin üstünde tutacağım. Sonra dönüşünüz banadır, ayrılığa düştüğünüz hususlarda aranızda hükmedeceğim."

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(4)

Târık Sûresi Enfâl Sûresi Kelime-i İbrâhîmiyye Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9