Âl-i İmrân Sûresi 77. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Âl-i İmrân 77Cüz 3 · Sayfa 59

Âl-i İmrân Sûresi 77. Âyet

آل عمران

İnne-lleżîne yeşterûne bi'ahdi(A)llâhi veeymânihim śemenen kalîlen ulâ-ike lâ ḣalâka lehum fî-l-âḣirati velâ yukellimuhumu(A)llâhu velâ yenzuru ileyhim yevme-lkiyâmeti velâ yuzekkîhim velehum ‘ażâbun elîm(un)

Şüphesiz, Allah'a verdikleri sözü ve yeminlerini az bir karşılığa değişenler var ya, işte onların ahirette bir payı yoktur. Allah, kıyamet günü onlarla konuşmayacak, onlara bakmayacak ve onları temizlemeyecektir. Onlar için elem dolu bir azap vardır.

Bu ayet, Allah'a verilen sözleri ve yeminleri dünya menfaati karşılığında bozanların ahiretteki kötü akıbetini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Özellikle 'ahd', 'eymân', 'semen' ve 'yüzekkî' gibi kavramlar, bu ihanetin ve sonuçlarının semantik boyutunu ortaya koymaktadır.

1يَشْتَرُونَş-r-y

Kök:ش ر ي—Ayette, bir şeyi başka bir şeyle değiştirmek, satmak veya satın almak anlamında kullanılmıştır; burada Allah'ın ahdini dünya menfaatiyle değiştirmeyi ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ş-r-y kökü, genellikle bir şeyi bedel karşılığında almak veya vermek anlamına gelir. Ayetteki 'yeşterûne bi-ahdillâhi semenen kalîlen' ifadesi, Allah'a verilen sözü değersiz bir dünya menfaati karşılığında satmak, yani ahdi bozmak ve ona ihanet etmek anlamında kullanılmıştır. Bu, manevi değeri olan bir şeyi maddi ve geçici bir değere tercih etmeyi vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'işterâ' fiilinin Kur'an'da bazen 'satmak' anlamında da kullanılabileceğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın ahdini ve yeminlerini 'az bir bedel' karşılığında 'satmak', yani onlardan vazgeçmek ve dünya menfaatini tercih etmek mecazını taşır. Bu, bir değiş tokuş eylemini, ancak bu değiş tokuşun kaybeden tarafının ahiret olduğunu ifade eder.

2بِعَهْدِa-h-d

Kök:ع ه د—Allah ile kulları arasındaki sözleşme, antlaşma, yükümlülük ve emanet anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ahd, bir şeyi korumak, gözetmek ve yerine getirmek üzere verilen söz veya yapılan antlaşmadır. Allah'ın ahdi, O'nun peygamberleri aracılığıyla insanlara bildirdiği emirler, yasaklar ve yükümlülüklerdir. Ayetteki 'bi-ahdillâh' ifadesi, Allah'ın insanlardan aldığı iman ve itaat sözünü, O'nun şeriatına bağlılık antlaşmasını ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, ahdin, Allah'ın kullarına emrettiği ve onlardan yerine getirmelerini istediği şeyleri kapsadığını belirtir. Bu ayetteki 'Allah'ın ahdi', özellikle Yahudilerin Tevrat'ta verilen sözleri ve peygamberlere iman etme yükümlülüklerini, genel olarak ise tüm müminlerin Allah'a verdikleri iman ve itaat sözünü ifade eder. Bu ahdi bozmak, Allah'a karşı gelmek demektir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ahd' kavramının Kur'an'da hem Allah'ın insanlara verdiği sözü hem de insanların Allah'a verdiği sözü ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki bağlamda, 'Allah'ın ahdi', insanların Allah'a karşı olan yükümlülüklerini, O'nun emirlerine uyma ve O'na sadık kalma sözünü temsil eder. Bu ahdi 'az bir bedel' karşılığında satmak, bu kutsal sözleşmeye ihanet etmektir.

3وَأَيْمَـٰنِهِمْy-m-n

Kök:ي م ن—Yeminler, ant içmeler ve verilen sözler anlamındadır; burada Allah adına yapılan yeminleri ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Eymân (yeminler), sağ el ile yapılan antlaşmalar veya Allah'ın adını anarak verilen sözlerdir. Yemin, bir sözü veya iddiayı güçlendirmek için Allah'ın adını şahit tutmaktır. Ayetteki 'eymânihim' ifadesi, kişilerin Allah adına ettikleri yeminleri, bu yeminlerle teyit ettikleri sözleri ve taahhütleri kapsar. Bu yeminleri bozmak, Allah'a karşı büyük bir saygısızlık ve ihanettir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, yeminin, bir şeyi tasdik veya tekzib etmek için Allah'ın adını anarak yapılan bir teyit olduğunu belirtir. Ayetteki 'eymânihim', insanların kendi menfaatleri uğruna Allah adına ettikleri yalan yeminleri veya verdikleri sözleri tutmamalarını ifade eder. Bu, hem Allah'a karşı bir cüretkarlık hem de insanlara karşı bir aldatmadır.

4ثَمَنًاs-m-n

Kök:ث م ن—Bir şeyin karşılığı, bedeli veya değeri anlamındadır; ayette dünya menfaatlerini ve geçici kazançları ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Semen, bir malın veya hizmetin karşılığı olan bedeldir. Ayetteki 'semenen kalîlen' (az bir bedel) ifadesi, Allah'ın ahdi ve yeminleri gibi yüce değerlerin karşılığında elde edilen dünya menfaatlerinin ne kadar değersiz ve geçici olduğunu vurgular. Bu, manevi değerleri maddi ve fani şeylerle değiş tokuş etmenin anlamsızlığını gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, semenin, bir şeyin değerini belirten karşılık olduğunu ifade eder. Ayetteki 'semenen kalîlen' tabiri, Allah'ın ahdini ve yeminlerini bozanların elde ettikleri dünya menfaatlerinin, ahiretteki kayıplarına kıyasla ne kadar önemsiz ve değersiz olduğunu anlatır. Bu, bir değer yargısıdır ve dünya ile ahiret arasındaki farkı ortaya koyar.

5يُزَكِّيهِمْz-k-v

Kök:ز ك و—Allah'ın onları günahlarından arındırması, temize çıkarması, övmesi veya yüceltmesi anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Z-k-v kökü, temizlemek, arındırmak, büyütmek, bereketlendirmek ve övmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'lâ yüzekkîhim' ifadesi, Allah'ın kıyamet günü onları günahlarından arındırmayacağını, temize çıkarmayacağını ve dolayısıyla onları övmeyeceğini, yüceltmeyeceğini belirtir. Bu, onların Allah katında hiçbir değerlerinin kalmadığını ve affedilmeyeceklerini gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'tezkiye'nin, bir kimsenin günahlarından arındırılması ve salih amellerle övülmesi anlamına geldiğini açıklar. Bu ayetteki olumsuz kullanım, Allah'ın, ahdini bozan ve yalan yere yemin eden bu kişileri ahirette temize çıkarmayacağını, aksine onların günahlarıyla baş başa kalacaklarını ve cezalandırılacaklarını ifade eder. Bu, Allah'ın rızasından mahrum kalmanın en açık göstergelerindendir.

Âl-i İmrân Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(77) (İnnelleziyne yeşterune Bi ahdillâhi ve eymanihim semenen kaliylen ülaike la halaka lehüm fîl ahireti velâ yükellimühümullahu velâ yenzuru ileyhim yevmel kıyameti ve lâ yüzekkîhim* ve lehüm azabun elîm;)

“Allah'a verdikleri sözü ve yeminlerini az bir paraya satanlar var ya, işte onların ahirette bir payı yoktur; Allah kıyamet günü onlarla hiç konuşmayacak, onlara bakmayacak ve onları temizlemeyecektir. Onlar için acı bir azab vardır.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)