Ahzâb Sûresi 51. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ercâ' fiilinin 'tehir etmek, geciktirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'türcî' kelimesi, Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğinin sırasını erteleme veya ondan uzak durma yetkisini ifade eder. Bu, Peygamber'e eşleri arasındaki muamelede bir esneklik tanındığını gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'türcî' kelimesini 'te'haru' (geciktirirsin) olarak açıklar. Bu bağlamda, Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğinin sırasını erteleme veya ondan uzak durma yetkisine sahip olduğunu vurgular. Bu, ayetin Peygamber'e tanıdığı özel bir ruhsatı ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'recâ' kökünün 'ümit etmek' anlamının yanı sıra 'erteleme' ve 'geri bırakma' gibi anlamlara da geldiğini belirtir. Ayetteki 'türcî' kelimesi, Peygamber'in eşleri arasındaki ilişkilerde bir öncelik veya erteleme hakkına sahip olduğunu, bu durumun ilahi bir izinle gerçekleştiğini gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'âvâ' fiilinin 'barındırmak, sığınmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tü'vî' kelimesi, Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğini yanına alması, ona yakınlık göstermesi veya onunla birlikte kalması yetkisini ifade eder. Bu, Peygamber'e eşleri arasındaki muamelede bir tercih hakkı tanındığını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'evâ' kökünün 'bir yere sığınmak, barınmak' anlamını taşıdığını ve 'îvâ'nın 'birini barındırmak' olduğunu açıklar. Ayetteki 'tü'vî' kelimesi, Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğini yanına alması ve ona özel bir ilgi göstermesi yetkisini vurgular. Bu, ilahi bir izinle Peygamber'e tanınan bir ayrıcalıktır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'îvâ'nın 'bir şeyi kendine yaklaştırmak ve barındırmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'tü'vî' kelimesi, Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğini yanına alması ve ona özel bir yakınlık göstermesi yetkisini ifade eder. Bu, Peygamber'in eşleri arasındaki ilişkilerde ilahi bir esneklik ve tercih hakkına sahip olduğunu gösterir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ibtigâ' kelimesinin 'talep etmek, arzu etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ibteğayte' kelimesi, Hz. Peygamber'in daha önce uzak durduğu eşlerinden dilediğini tekrar isteme veya ona yönelme hakkını ifade eder. Bu, Peygamber'e tanınan bir geri dönüş ve tercih yetkisidir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'bağâ' kökünün 'istemek, aramak' anlamlarına geldiğini ve 'ibtigâ'nın da bu anlamı pekiştirdiğini belirtir. Ayetteki 'ibteğayte' kelimesi, Hz. Peygamber'in daha önce ertelediği eşlerinden dilediğini tekrar yanına alma veya ona yönelme arzusunu ifade eder. Bu, ilahi bir izinle Peygamber'e tanınan bir esnekliktir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'cünâh' kelimesinin 'meyletmek, eğilmek' anlamından türediğini ve 'günah, suç' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'felâ cünâha aleyke' ifadesi, Hz. Peygamber'in eşleri arasındaki tercihlerinden dolayı herhangi bir günah veya sorumluluk taşımadığını, bu durumun ilahi bir izinle gerçekleştiğini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'cünâh'ın 'günah, hata' anlamına geldiğini ve 'lâ cünâha' ifadesinin 'bir sakınca yoktur' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki bu ifade, Hz. Peygamber'in eşleri arasındaki muamelede kendisine tanınan esneklik ve tercih hakkının ilahi olarak onaylandığını ve bu konuda bir sorumluluk yüklenmediğini gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'karrat aynuhu' ifadesinin 'gözü aydın oldu, sevindi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'en tekarra a'yunuhunne' ifadesi, Peygamber'in eşlerinin bu düzenlemeler sayesinde gönüllerinin huzur bulmasını, sevinmelerini ve gözlerinin aydın olmasını ifade eder. Bu, ilahi hikmetin bir sonucudur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'karra' fiilinin 'sakinleşmek, yerleşmek' anlamından türediğini ve 'kurratu'l-ayn'ın 'gözün sakinleşmesi, sevinç' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'en tekarra a'yunuhunne' ifadesi, eşlerin gönüllerinin huzur bulmasını, üzüntülerinin giderilmesini ve sevinç duymalarını amaçlar. Bu, ilahi düzenlemenin bir hikmetidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'radıye' fiilinin 'razı olmak, hoşnut olmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 've yerdayne bimâ âteytehunne' ifadesi, Peygamber'in eşlerinin kendilerine verilen bu hükümlere ve Peygamber'in tercihlerine gönülden razı olmalarını, bu durumdan hoşnutluk duymalarını ifade eder. Bu, ilahi düzenlemenin bir amacıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'rıdâ'nın 'bir şeyden hoşnut olmak, kabul etmek' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 've yerdayne' kelimesi, eşlerin Peygamber'in kendilerine yönelik tasarruflarına ve ilahi hükümlere tam bir teslimiyet ve hoşnutlukla yaklaşmalarını ifade eder. Bu, onların manevi olgunluğunu ve ilahi iradeye boyun eğmelerini gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'rıdâ' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın kuldan veya kulun Allah'tan hoşnutluğunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise eşlerin Peygamber'in tasarruflarına ve ilahi hükümlere razı olmaları, bu durumun onların iç huzurunu ve memnuniyetini sağlayacağını vurgular. Bu, ilahi hikmetin bir yansımasıdır.