Lelebiśe fî batnihi ilâ yevmi yub'aśûn(e)
(143-144) Eğer o, Allah'ı tespih edip yüceltenlerden olmasaydı, mutlaka insanların diriltileceği güne kadar balığın karnında kalırdı.
Eğer çok tesbih edenlerden olmasaydı, yeniden dirilecekleri güne kadar onun karnında kalırdı.
Bu ayet, Yûnus peygamberin balığın karnında kalma süresini, Allah'ı tesbih etmesiyle ilişkilendirerek, 'kalmak', 'karın' ve 'diriltilme günü' gibi kavramlar üzerinden ilahi kudret ve peygamberin durumunu vurgulamaktadır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'لبث' kelimesini 'bir yerde durmak, ikamet etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'لَلَبِثَ' ifadesi, Yûnus'un balığın karnında normalden daha uzun bir süre kalacağını, ancak tesbih etmesiyle bu sürenin kısaldığını ima eder. Bu, ilahi bir müdahale olmasaydı durumun farklı olacağını gösterir.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'لبث' kelimesinin 'beklemek, durmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Yûnus'un balığın karnında 'beklemesi', yani orada hapsolması ve çıkışının ilahi bir iradeye bağlı olması durumunu mecazi olarak ifade eder.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'لبث' fiilinin Kur'an'da genellikle bir yerde uzun süre kalma, bekleme ve gecikme anlamlarında kullanıldığını vurgular. Bu ayette ise Yûnus'un balığın karnında 'kalma' eyleminin, ilahi bir şart olan tesbih ile bağlantılı olarak ele alındığını ve bu kalışın süresinin bu şarta göre değiştiğini belirtir.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'بطن' kelimesini 'iç kısım, karın' olarak açıklar. Ayetteki 'بَطْنِهِۦٓ' ifadesi, Yûnus'un balığın 'içinde', yani karnında bulunduğu fiziksel mekanı net bir şekilde belirtir ve bu durumun olağanüstülüğünü vurgular.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'بطن' kelimesinin hem fiziksel karın hem de bir şeyin iç yüzü, gizli tarafı anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı ise doğrudan balığın fiziksel karnını ifade ederken, aynı zamanda Yûnus'un içinde bulunduğu 'gizli' ve 'kapalı' durumu da çağrıştırır.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki somut mekan ve durum tasvirlerinin, anlatılan olayın ciddiyetini ve ilahi kudreti vurgulamak için kullanıldığını belirtir. 'Balığın karnı' ifadesi, Yûnus'un içinde bulunduğu çaresiz ve karanlık durumu somutlaştırarak, Allah'ın onu bu durumdan kurtarma gücünü daha belirgin hale getirir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'بعث' kelimesini 'bir şeyi yerinden kaldırmak, göndermek, uyandırmak' ve özellikle 'ölüleri diriltmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'يُبْعَثُونَ' ifadesi, kıyamet gününde tüm insanların yeniden diriltileceği zamana kadar Yûnus'un balığın karnında kalma ihtimalini dile getirerek, bu sürenin sonsuzluğunu ve ilahi kudretin mutlaklığını vurgular.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'بعث' kelimesinin 'uykudan uyandırmak, birini bir işe sevk etmek' ve 'ölüleri diriltmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, 'diriltilme günü'nün, yani kıyametin, Yûnus'un balığın karnında kalabileceği en uzun zaman dilimi olduğunu ifade eder ve bu durumun ciddiyetini ortaya koyar.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'بعث' fiilinin Kur'an'da genellikle ahiret bağlamında, ölülerin yeniden hayata döndürülmesi anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayetteki 'يُبْعَثُونَ' ifadesi, Yûnus'un balığın karnında kalma süresinin, kıyamet gününe kadar uzayabilecek bir potansiyele sahip olduğunu, ancak tesbih sayesinde bu durumdan kurtulduğunu gösterir.
Bu âyetin tefsiri eserlerde henüz eşleştirilmedi.
Eşleştirme tamamlandıkça bu bölüm otomatik dolar.