Kur-ânen ‘arabiyyen ġayra żî ‘ivecin le'allehum yettekûn(e)
Biz onu, Allah'a karşı gelmekten sakınsınlar diye hiçbir eğriliği bulunmayan Arapça bir Kur'an olarak indirdik.
Pürüzsüz Arapça bir Kur'ân (indirdik ki, Allah'ın azabından) korunsunlar.
Zümer Suresi'nin 28. ayeti, Kur'an'ın dilsel özelliklerini ve amacını vurgular. Ayet, Kur'an'ın 'eğriliği olmayan Arapça' oluşunu ve bu sayede insanların sakınmasını (takva sahibi olmasını) hedeflerini dilbilimsel olarak ortaya koyar.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Kur'an' kelimesinin 'karae' fiilinden türediğini ve hem 'okumak' hem de 'toplamak, bir araya getirmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Kur'an' kelimesi, Allah'ın vahyini toplayan ve okunarak insanlara sunulan ilahi kitabı ifade eder.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, Kur'an'ın 'okunmak için toplanmış' anlamını vurgular. Bu bağlamda, ayetteki 'Kur'an' kelimesi, Allah tarafından vahyedilmiş ve okunarak insanlara hidayet rehberi olan kutsal metni işaret eder.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'ın 'okuma' eylemiyle olan güçlü bağını ve bu eylemin İslam'daki merkeziyetini inceler. Ayetteki 'Kur'an' kelimesi, sadece bir metin değil, aynı zamanda sürekli okunması ve üzerinde düşünülmesi gereken canlı bir mesajdır.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'Arabiyyen' kelimesinin Kur'an'ın dilinin Arapça olduğunu açıkça belirttiğini ve bu dilin Arapların anlayabileceği bir dil olduğunu ifade eder. Ayette, Kur'an'ın muhataplarına hitap eden açık ve anlaşılır bir dilde indirildiği vurgulanır.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, Kur'an'ın Arapça oluşunun, onun belagat ve fesahat açısından zirvede olduğunu gösterdiğini belirtir. Bu, ayetteki 'Arabiyyen' kelimesinin sadece dilsel bir tanımlama değil, aynı zamanda Kur'an'ın edebi üstünlüğüne de işaret ettiğini gösterir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, Kur'an'ın Arapça oluşunun, onun evrensel mesajının ilk muhataplar tarafından net bir şekilde anlaşılmasını sağladığını ve bu dilin Kur'an'ın mucizevi yönlerinden biri olduğunu ifade eder. Ayetteki 'Arabiyyen', Kur'an'ın anlaşılırlığını ve açıklığını pekiştirir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ivec' kelimesinin genellikle gözle görülemeyen, manevi veya fikri eğrilikler için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'gayra zî ivecin' ifadesi, Kur'an'ın anlamında, hükümlerinde veya mesajında hiçbir çelişki, tutarsızlık veya sapma olmadığını vurgular.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ivec' kelimesinin 'eğrilik, sapma' anlamında kullanıldığını ve Kur'an'ın bu tür kusurlardan münezzeh olduğunu ifade eder. Bu, ayette Kur'an'ın mutlak doğruluğunu ve mükemmelliğini ortaya koyar.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'ın 'eğrilik'ten arınmış olmasının, onun ilahi kökenini ve mutlak hakikat oluşunu pekiştirdiğini belirtir. Ayetteki bu ifade, Kur'an'ın insanları doğru yola ileten şaşmaz bir rehber olduğunu vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'takva' kelimesinin 'korunmak, sakınmak' kökünden geldiğini ve şerlerden korunmak, Allah'ın azabından sakınmak anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'yettekûn' ifadesi, Kur'an'ın eğriliği olmayan Arapça bir kitap olarak indirilmesinin amacının, insanların Allah'ın emirlerine uyarak kendilerini kötülüklerden korumaları olduğunu gösterir.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, takvanın Allah'ın emirlerine sarılmak ve yasaklarından kaçınmak suretiyle elde edilen bir hal olduğunu belirtir. Bu bağlamda, ayetteki 'yettekûn' kelimesi, Kur'an'ın hidayetiyle insanların Allah'a karşı sorumluluk bilinci geliştirmelerini ve O'nun rızasını kazanmalarını hedefler.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, takvanın Kur'an'daki merkezi kavramlardan biri olduğunu ve Allah'a karşı duyulan derin saygı ve sorumluluk bilincini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yettekûn', Kur'an'ın insanları bu yüksek ahlaki ve dini seviyeye ulaştırmayı amaçladığını gösterir.
Zümer Sûresi
160) Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)