Nisâ Sûresi 100. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hicret, bir şeyi terk edip ondan ayrılmaktır. Ayetteki 'yühâcir' kelimesi, kişinin dinini korumak veya Allah yolunda cihat etmek amacıyla vatanını terk etmesini ifade eder. Bu, sadece fiziki bir ayrılık değil, aynı zamanda manevi bir kopuşu ve yeni bir başlangıcı simgeler.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Hicret, Kur'an'da sadece Mekke'den Medine'ye göçü ifade eden tarihsel bir olay olmanın ötesinde, 'kötülükten iyiliğe, küfürden imana' geçişi simgeleyen temel bir dini kavramdır. Ayetteki kullanımı, Allah yolunda yapılan her türlü ayrılışı ve fedakarlığı kapsar.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Murâğam, kişinin düşmanlarına rağmen sığınacağı, onlara karşı güç bulacağı ve onları kızdıracağı bir yerdir. Ayetteki 'yecid fîl-ardı murâğamen kesîrâ' ifadesi, hicret edenin yeryüzünde düşmanlarına rağmen güvenli ve bereketli bir yer bulacağını, onların hoşuna gitmeyecek bir duruma geleceğini belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Murâğam, 'rağm' kökünden gelir ve 'burun sürtmek' anlamına gelir. Mecazi olarak, bir kimsenin düşmanlarına karşı üstünlük sağlayacağı, onları zelil edeceği bir yer veya durumu ifade eder. Hicret edenler, düşmanlarının istemediği bir şekilde güç ve barınak bulacaklardır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sa'at, bir şeyin geniş olması, darlık ve sıkıntının zıttıdır. Ayetteki 've sa'aten' ifadesi, hicret edenlerin sadece güvenli bir yer bulmakla kalmayıp, aynı zamanda rızık, imkanlar ve yaşam koşulları açısından da genişlik ve bollukla karşılaşacaklarını gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Sa'at, hem maddi hem de manevi genişliği ifade eder. Maddi olarak rızık ve mekan genişliği, manevi olarak ise kalbin ferahlaması, ilim ve hikmetin artması gibi anlamlara gelir. Hicret, bu ayette hem dünyevi hem de uhrevi genişlik vaat eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Ecr, bir işin karşılığında verilen bedeldir. Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına amelleri karşılığında vereceği uhrevi mükafatı ifade eder. Ayetteki 'fekad veka'a ecruhu alallahi' ifadesi, hicret yolunda ölen kişinin mükafatının Allah katında kesinleştiğini ve zayi olmayacağını vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Ecr kavramı, Kur'an'da genellikle 'karşılık' ve 'mükafat' anlamlarında kullanılır. Bu ayette, hicret gibi büyük bir fedakarlığın karşılığının, ölümle kesintiye uğramadan doğrudan Allah tarafından verileceği belirtilerek, bu amelin değeri yüceltilmiştir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ğafûr, 'ğafere' kökünden türemiş olup, günahları örtmek ve bağışlamak anlamına gelir. Allah'ın 'Ğafûr' ismi, kullarının günahlarını affetme ve onları bağışlama sıfatının çokluğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, hicret edenlerin olası kusurlarının Allah tarafından bağışlanacağını ve merhametle muamele göreceklerini belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Ğafûr, mübalağa sigasıdır ve Allah'ın bağışlayıcılığının sonsuzluğunu ve genişliğini gösterir. Hicret gibi zorlu bir ibadeti yerine getirenlerin, bu yolda karşılaşabilecekleri zorluklar veya eksiklikler karşısında Allah'ın affına mazhar olacakları vurgulanır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Rahîm, 'rahmet' kökünden gelir ve Allah'ın kullarına karşı olan sürekli ve özel merhametini ifade eder. Ayetteki 'Rahîm' ismi, Allah'ın hicret edenlere karşı özel bir lütuf ve şefkatle muamele edeceğini, onların çabalarını karşılıksız bırakmayacağını ve onlara ahirette de merhamet edeceğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Rahmet, Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biridir ve O'nun yaratılmışlara karşı olan şefkatini, lütfunu ve ihsanını ifade eder. 'Rahîm' ismi, bu merhametin sürekli ve özel tecellisini vurgular. Hicret edenlere yönelik bu sıfatın zikredilmesi, Allah'ın onlara olan özel ilgisini ve mükafatlandırma vaadini pekiştirir.