Nisâ Sûresi 113. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nisâ 113Cüz 5 · Sayfa 96

Nisâ Sûresi 113. Âyet

النساء

Velevlâ fadlu(A)llâhi ‘aleyke verahmetuhu lehemmet tâ-ifetun minhum en yudillûke vemâ yudillûne illâ enfusehum(s) vemâ yedurrûneke min şey-/(in)(c) veenzela(A)llâhu ‘aleyke-lkitâbe velhikmete ve'allemeke mâ lem tekun ta'lem(u)(c) vekâne fadlu(A)llâhi ‘aleyke ‘azîmâ(n)

(Ey Muhammed!) Eğer Allah'ın sana lütuf ve merhameti olmasaydı, onlardan bir grup seni saptırmaya çalışırdı. Halbuki onlar, ancak kendilerini saptırırlar, sana hiçbir zarar veremezler. Allah, sana kitabı (Kur'an'ı) ve hikmeti indirmiş ve sana bilmediğin şeyleri öğretmiştir. Allah'ın sana lütfu çok büyüktür.

Nisâ 113. ayet, Allah'ın peygamberine olan lütuf ve rahmetinin önemini vurgularken, düşmanların saptırma çabalarının aslında kendilerine zarar verdiğini belirtir. Ayet, Kitap ve hikmetin indirilmesiyle peygamberin ilminin artırıldığını ve Allah'ın fazlının büyüklüğünü ifade eder.

1فَضْلُf-d-l

Kök:ف ض ل—Allah'ın peygamberine bahşettiği lütuf, ihsan ve nimet anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Fazl, bir şeyin aslından fazla olmasıdır. Allah'ın fazlı ise, O'nun lütuf ve ihsanıdır. Ayetteki 'fazlullah' ifadesi, Allah'ın peygamberine olan özel lütfunu, onu korumasını ve desteklemesini ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Fazl, bir şeyin miktarının veya niteliğinin diğerinden üstün olmasıdır. Allah'ın fazlı, O'nun kullarına karşılıksız olarak verdiği nimetler ve ihsanlardır. Bu ayetteki fazl, peygamberin düşmanların şerrinden korunması ve ilimle donatılması gibi özel lütufları kapsar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Fazl kavramı Kur'an'da genellikle Allah'ın cömertliğini, lütfunu ve ihsanını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın peygamberine yönelik özel bir koruma ve ilahi rehberlik olarak tezahür eden bir lütuf olarak karşımıza çıkar.

2رَحْمَتُهُۥr-h-m

Kök:ر ح م—Allah'ın peygamberine olan merhameti, şefkati ve acımasıdır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Rahmet, Allah'ın kullarına olan şefkati ve merhametidir. Bu ayetteki rahmet, Allah'ın peygamberini düşmanların tuzaklarından koruması ve ona yardım etmesi şeklinde tecelli eden ilahi bir lütuftur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Rahmet, kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan bir duygudur. Allah'ın rahmeti ise, O'nun kullarına yönelik lütuf ve ihsanıdır. Ayetteki 'rahmetuhu' ifadesi, Allah'ın peygamberine gösterdiği özel ilgi ve korumayı vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Rahmet, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir ve genellikle Allah'ın kullarına yönelik lütuf, bağışlama, koruma ve nimetlerini ifade eder. Bu ayette, peygamberin düşmanların saptırma girişimlerinden korunması, Allah'ın ona olan rahmetinin bir göstergesidir.

3يُضِلُّوكَd-l-l

Kök:ض ل ل—Seni doğru yoldan saptırmaya, şaşırtmaya çalışırlardı.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Dalâl, doğru yoldan sapmak, şaşırmak demektir. 'Yudıllûke' ifadesi, düşmanların peygamberi hakikatten uzaklaştırma, onu yanıltma ve yanlış yola sevk etme çabalarını anlatır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Dalâl, doğru yoldan ayrılmak, kaybolmak demektir. Bu ayetteki 'yudıllûke' fiili, düşmanların peygamberi hakikatten uzaklaştırma, onu yanıltma ve doğru yoldan saptırma niyetlerini ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Dalâl, hidayetin zıddıdır ve doğru yoldan sapmayı ifade eder. Ayetteki 'yudıllûke' fiili, düşmanların peygamberi kendi batıl inançlarına çekme ve onu hakikatten uzaklaştırma girişimlerini belirtir.

4ٱلْكِتَـٰبَk-t-b

Kök:ك ت ب—Allah tarafından peygamberine indirilen ilahi vahiy, Kur'an'dır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Kitap, yazılı olan şey demektir. Kur'an'da ise genellikle Allah'ın indirdiği ilahi vahyi ifade eder. Bu ayette 'el-Kitâb', Hz. Muhammed'e indirilen Kur'an-ı Kerim'i kasteder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kitap, yazmak kökünden gelir ve yazılı olan her şeyi ifade eder. Kur'an'da ise özel olarak Allah'ın peygamberlerine gönderdiği vahiyleri, şeriatı ve hükümleri içeren ilahi metinleri ifade eder. Ayetteki 'el-Kitâb', Kur'an'ın kendisidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kitap kavramı Kur'an'da merkezi bir yere sahiptir ve Allah'ın insanlığa gönderdiği ilahi mesajı, rehberliği ve kanunu temsil eder. Bu ayette, peygamberin ilahi bilgi ve rehberlikle donatılmasının temel aracı olarak Kitap (Kur'an) vurgulanır.

5ٱلْحِكْمَةَh-k-m

Kök:ح ك م—Doğruyu yanlıştan ayırma yeteneği, isabetli karar verme, ilahi bilgi ve anlayış.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Hikmet, doğru söz ve isabetli fiildir. Ayetteki 'el-Hikme', Allah'ın peygamberine verdiği doğruyu yanlıştan ayırma, olayların iç yüzünü anlama ve isabetli hükümler verme yeteneğini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hikmet, bir şeyi yerli yerine koymak, doğru ve isabetli olmak demektir. Kur'an'da hikmet, genellikle peygamberlere verilen ilahi bilgi, anlayış, doğru hüküm verme yeteneği ve sünnet olarak açıklanır. Bu ayette, Kitap ile birlikte peygambere verilen derin anlayış ve isabetli karar verme yeteneğini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Hikmet, ilim ve akıl ile elde edilen doğru bilgi ve isabetli davranıştır. Ayetteki 'el-Hikme', peygamberin sadece vahiy almakla kalmayıp, aynı zamanda bu vahyi anlama, yorumlama ve hayata geçirme konusundaki ilahi yeteneğini vurgular.

6عَظِيمًاa-z-m

Kök:ع ظ م—Büyük, ulu, yüce ve çok değerli.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Azîm, hem maddi hem de manevi büyüklüğü ifade eder. Allah'ın fazlının 'azîm' olması, onun kapsamının genişliğini, değerinin yüceliğini ve peygamber üzerindeki etkisinin büyüklüğünü gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Azîm, büyüklük ve yücelik ifade eden bir sıfattır. Ayetteki 'azîmâ' kelimesi, Allah'ın peygamberine bahşettiği fazlın, yani lütuf ve nimetlerin, ölçülemeyecek kadar büyük ve değerli olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Azîm kelimesi Kur'an'da genellikle Allah'ın sıfatı olarak veya O'nun yarattıklarının ve lütuflarının büyüklüğünü ifade etmek için kullanılır. Bu ayette, Allah'ın peygamberine olan fazlının, yani korumasının, Kitap ve hikmetle donatmasının ne denli büyük ve önemli olduğunu pekiştirir.

Nisâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(113) (Ve levlâ fadlullahi aleyke ve rahmetuHU lehemmet taifetün minhüm en yudılluke, ve mâ yudıllune illâ enfüsehüm ve mâ yedurruneke min şey'in, ve enzellAllahu aleykel Kitabe vel Hıkmete ve allemeke mâ lem tekün ta'lemu, ve kâne fadlullahi aleyke azîmâ;)

“Eğer Allah'ın sana lütuf ve merhameti olmasaydı, onlardan bir güruh seni sapıtmaya çalışırdı. Halbuki onlar, ancak kendi nefislerini saptırırlar, sana hiçbir zarar veremezler. Allah, sana

Kitab (Kûr'ân)ı ve hikmeti indirmiş ve sana bilmediğin şeyleri öğretmiştir. Allah'ın sana olan lütfu büyüktür.” Efendimize (s.a.v) ait olan bu Âyet-i Kerîme onun varlığında hepimize aittir ve hepimiz ondan nasibimizi almalıyız. Bu Âyetleri anlayıp, idrak etmeye başladığımız anda bu Âyetler bize inmeye başlıyorlar. Bu Âyetler defalarca okunur fakat anlaşılmaz çünkü kabiliyet yoktur, işte rahmetin en büyüklerinden biriside Cenâb-ı Hakk’ın bu Âyetleri anlayacak kabiliyeti vermesidir. Cenâb-ı Hakk rahmetinden bunların hepsini yapıyor fakat gaflette olup bunlara ilgisiz kalınılıyor. Efendimize (s.a.v) ve ümmetine hikmet verilmiştir. Bilgiyi bir yönden kişi kendi çalışmasıyla üretir, bir de bilmediklerinin Hakk tarafından öğretilme-siyle öğrenir.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Kamer Sûresi