Nisâ Sûresi 128. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Neşz kelimesi, yükselmek ve yerden kalkmak anlamına gelir. Kadın için kullanıldığında kocasının yatağından kalkıp uzaklaşması, kocanın neşûzu ise kadına karşı üstünlük taslaması, onu dövmesi veya ona karşı kötü davranmasıdır. Ayetteki 'nüşûzen' ifadesi, kocanın karısına karşı olan görevlerini terk etmesi, ona kötü muamelede bulunması veya ondan yüz çevirmesi anlamındadır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Nüşûz, kadının kocasından yüz çevirmesi veya kocanın karısından yüz çevirmesi anlamına gelir. Burada kocanın karısına karşı olan görevlerini terk etmesi ve ona karşı kötü muamelede bulunması kastedilmektedir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Nüşûz kavramı, Kur'an'da genellikle eşler arasındaki uyumsuzluk ve itaatsizlik durumunu ifade eder. Bu ayette kocanın karısına karşı olan olumsuz tutumunu, yani görevlerini aksatmasını veya ona karşı kötü davranmasını belirtir. Bu durum, evlilik birliğinin sarsılmasına yol açan bir 'kalkışma' veya 'yükselme' olarak yorumlanabilir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İ'râd, bir şeyden yüz çevirmek, ondan uzaklaşmak demektir. Ayetteki 'i'râdan' ifadesi, kocanın karısına karşı ilgisiz kalması, ondan yüz çevirmesi ve ona karşı olan görevlerini ihmal etmesi anlamında kullanılmıştır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): İ'râd, bir şeyden yüz çevirmek ve ona sırt dönmektir. Bu ayette, kocanın karısına karşı olan ilgisizliğini, ondan uzaklaşmasını ve ona karşı olan sorumluluklarını yerine getirmemesini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sulh, fesadın zıddıdır. İslah ise bir şeyi düzeltmek, iyi hale getirmektir. Ayetteki 'yuslihâ' fiili, eşlerin aralarındaki bozulmuş ilişkiyi düzeltmeleri, barışmaları ve karşılıklı rızaya dayalı bir anlaşmaya varmaları gerektiğini ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sulh, iki taraf arasında anlaşmazlığı gidermek ve barışı sağlamaktır. Ayetteki 'yuslihâ' ifadesi, eşlerin aralarındaki anlaşmazlığı gidermek ve barış içinde yaşamalarını sağlamak için karşılıklı çaba göstermeleri gerektiğini belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Sulh kelimesi, Kur'an'da genellikle toplumsal ve bireysel düzeyde barışı, uzlaşmayı ve düzeni ifade eder. Bu ayette, evlilik birliği içindeki anlaşmazlıkların giderilmesi ve eşler arasında uyumun yeniden tesis edilmesi anlamında kullanılır. 'Yuslihâ' fiili, bu barış ve uzlaşma sürecini aktif olarak gerçekleştirmeyi vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Sulh, iki taraf arasında anlaşmazlığı gidermek ve barışı sağlamaktır. Ayetteki 'sulhan' kelimesi, eşlerin aralarındaki anlaşmazlığı gidermek ve barış içinde yaşamalarını sağlamak için karşılıklı çaba göstermeleri gerektiğini belirtir. Bu, bir uzlaşma ve anlaşma halidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Sulh, iki taraf arasındaki düşmanlığı veya anlaşmazlığı ortadan kaldırarak barışı sağlamaktır. Ayetteki 'sulhan' ifadesi, eşlerin kendi aralarında, karşılıklı rıza ve anlayışla bir barış ve uzlaşma zemini oluşturmalarını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şuhh, cimrilikten daha şiddetli bir durumdur. Nefsin malı veya hakkı başkasına vermekten aşırı derecede kaçınması ve onu kendine saklama arzusudur. Ayetteki 'eş-şuhh' ifadesi, insan nefsinin doğal olarak cimriliğe, kıskançlığa ve bencil arzulara meyilli olduğunu, bu durumun evlilik ilişkilerinde de sorunlara yol açabileceğini belirtir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Şuhh, cimrilik ve hırstır. Ayetteki 'uhdirati'l-enfusu'ş-şuhh' ifadesi, nefislerin cimriliğe ve kıskançlığa hazırlandığını, yani bu eğilimin insan doğasında var olduğunu anlatır. Bu durum, eşlerin birbirlerine karşı fedakarlık yapmaktan kaçınmalarına neden olabilir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Şuhh kavramı, Kur'an'da genellikle bencillik, cimrilik ve başkasına karşı olan hakları gözetmeme anlamında kullanılır. Bu ayette, insan nefsinin doğal bir eğilimi olarak sunulur ve evlilik ilişkilerinde eşlerin birbirlerine karşı fedakarlık yapmaktan kaçınma, kendi çıkarlarını ön planda tutma eğilimini ifade eder. Bu durum, sulhün sağlanmasını zorlaştırabilir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İhsan, bir şeyi güzel yapmak ve iyilikte bulunmaktır. Ayetteki 'tuhsinû' fiili, eşlerin birbirlerine karşı iyi davranmaları, güzel muamelede bulunmaları ve ilişkilerini güzellikle sürdürmeleri gerektiğini ifade eder. Bu, sadece görevleri yerine getirmekten öte, faziletli bir davranıştır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): İhsan, Kur'an'da hem fiillerin güzelliğini hem de başkalarına karşı yapılan iyiliği ifade eder. Bu ayette, eşlerin birbirlerine karşı sergileyecekleri olumlu tutumları, anlayışlı ve şefkatli davranışları kapsar. Bu, evlilik birliğinin sağlamlaşmasında temel bir unsurdur.