Nisâ Sûresi 136. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nisâ 136Cüz 5 · Sayfa 100

Nisâ Sûresi 136. Âyet

النساء

Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû âminû bi(A)llâhi verasûlihi velkitâbi-lleżî nezzele ‘alâ rasûlihi velkitâbi-lleżî enzele min kabl(u)(c) vemen yekfur bi(A)llâhi vemelâ-iketihi vekutubihi verusulihi velyevmi-l-âḣiri fekad dalle dalâlen ba'îdâ(n)

Ey iman edenler! Allah'a, Peygamberine, Peygamberine indirdiği kitaba ve daha önce indirdiği kitaba iman edin. Kim Allah'ı, meleklerini, kitaplarını, peygamberlerini ve ahiret gününü inkar ederse, derin bir sapıklığa düşmüş olur.

Nisâ 136, imanın temel unsurlarını ve bu unsurları inkâr etmenin sonuçlarını vurgulayan bir ayettir. Ayet, 'iman' ve 'küfür' kavramları etrafında şekillenerek, Allah'a, peygamberlerine, kitaplarına ve ahiret gününe olan inancın önemini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1ءَامَنُوا۟e-m-n

Kök:ء م ن—İman etmek, güvenmek, tasdik etmek anlamlarına gelir ve burada Allah'a, peygamberlerine ve kitaplarına gönülden inanmayı ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İman (أمن), kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. Güven ve emniyet kökünden türemiştir. Ayetteki 'ءَامَنُوا۟' ifadesi, daha önce iman etmiş olanlara hitaben, imanlarında sebat etmelerini ve bu imanı derinleştirmelerini emretmektedir. Bu, sadece bir tasdik değil, aynı zamanda bir bağlılık ve güven halidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İman, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a karşı tam bir güven ve teslimiyet halidir. 'ءَامَنُوا۟' kelimesi, müminlerin Allah ile olan ahitlerini yenilemeleri ve bu ahde sadık kalmaları gerektiğini vurgular. Bu, pasif bir kabulden ziyade, aktif bir bağlılığı ifade eder.

2ٱلْكِتَـٰبِk-t-b

Kök:ك ت ب—Yazılı olan, ilahi vahiy, Allah'ın gönderdiği kutsal metin anlamındadır ve ayette hem Kur'an'ı hem de önceki ilahi kitapları ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Kitap (كتاب), Allah'ın kullarına indirdiği vahiydir. Burada 'Kitap' kelimesi, hem Hz. Muhammed'e indirilen Kur'an'ı hem de 'daha önce indirdiği Kitap' ifadesiyle Tevrat, İncil gibi önceki ilahi metinleri kapsar. Bu, vahyin sürekliliğini ve birliğini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kitap, Allah'ın kelamıdır ki, peygamberleri aracılığıyla insanlara ulaştırılmıştır. Ayetteki 'Kitap' kavramı, sadece yazılı bir metin olmanın ötesinde, Allah'ın emirlerini, yasaklarını ve hidayetini içeren ilahi bir rehberdir. İman edilmesi gereken temel unsurlardan biridir.

3نَزَّلَn-z-l

Kök:ن ز ل—İndirmek, peyderpey indirmek anlamındadır ve Kur'an'ın Hz. Muhammed'e aşamalı olarak indirilişini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Nezzele (نزّل) fiili, bir şeyi parça parça, tedricen indirmek demektir. Ayette 'Peygamberine indirdiği Kitap' ifadesiyle Kur'an'ın yirmi üç yıllık bir süreçte, olaylara ve ihtiyaçlara göre peyderpey indirilişine işaret edilir. Bu, 'enzele' (أنزل) fiilinden farklı olarak, bir defada indirme değil, sürekli bir indirme sürecini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Nezzele (نزّل) ve enzele (أنزل) fiilleri arasında nüans farkı vardır. Nezzele, tekrar tekrar, parça parça indirmeyi ifade ederken, enzele genellikle bir defada indirmeyi anlatır. Ayette 'نَزَّلَ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ' ifadesi, Kur'an'ın Hz. Muhammed'e tedrici inişini, 'أَنزَلَ مِن قَبْلُ' ise önceki kitapların genellikle bir defada veya daha kısa sürede indirilişini ima eder.

4يَكْفُرْk-f-r

Kök:ك ف ر—İnkâr etmek, örtmek, nankörlük etmek anlamlarına gelir ve burada Allah'ın emirlerini ve varlığını reddetmeyi ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Küfür (كفر), bir şeyi örtmek, gizlemek demektir. Dini bağlamda ise, Allah'ın varlığını, birliğini, peygamberlerini, kitaplarını ve ahiret gününü inkâr etmektir. Ayetteki 'وَمَن يَكْفُرْ' ifadesi, bu temel iman esaslarından herhangi birini reddeden kişinin durumunu açıklar.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Küfür, sadece inanmamak değil, aynı zamanda gerçeği bile bile reddetmek ve örtbas etmektir. Ayette, Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine ve ahiret gününe inanmamanın, yani bu temel gerçekleri inkâr etmenin, kişiyi 'derin bir sapıklığa' götüreceği vurgulanır. Bu, sadece bir bilgi eksikliği değil, bilinçli bir ret halidir.

5ضَلَّd-l-l

Kök:ض ل ل—Sapmak, yolunu şaşırmak, doğru yoldan ayrılmak anlamındadır ve burada hakikatten uzaklaşmayı ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Dalâl (ضلال), doğru yoldan sapmak, şaşırmak demektir. Ayetteki 'فَقَدْ ضَلَّ' ifadesi, iman esaslarını inkâr eden kişinin, hakikatten tamamen uzaklaştığını ve doğru yolu kaybettiğini belirtir. Bu, sadece bir hata değil, kurtuluşa götüren yoldan bilinçli bir ayrılıştır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Dalâl, hidayetin zıddıdır ve doğru yoldan ayrılmayı ifade eder. Ayette 'ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا' (derin bir sapıklığa sapmıştır) ifadesi, bu sapıklığın sıradan bir yanılma olmadığını, aksine geri dönüşü zor, çok uzak bir sapıklık olduğunu vurgular. Bu, inkârın getirdiği nihai ve vahim bir sonuçtur.

Nisâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(136) Ya eyyühellezîne âmenu Aminu Billâhi ve RasûliHİ vel KitaBillezî nezzele alâ RasûliHİ vel KitaBillezî enzele min kabl* ve me yekfür Billâhi ve MelâiketiHİ ve KütübiHİ ve RusuliHİ vel yevmil ahıri fekad dalle dalâlen baîdâ;)

“Ey imân edenler! Allah'a, Peygamberine, Peygamberine indirdiği Kitab'a, ve daha önce indirdiği kitaba imân edin. Kim Allah'ı, meleklerini, kitaplarını, peygamberlerini ve ahiret gününü inkâr ederse sapıklığın en koyusuna düşmüş olur.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(3)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9 Kamer Sûresi Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8