Nisâ Sûresi 156. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): K-f-r kökü, bir şeyi örtmek, gizlemek anlamına gelir. Şeriat dilinde ise Allah'ın nimetlerini örtmek, yani nankörlük etmek ve imanı reddetmek demektir. Ayetteki 'biküfrihim' ifadesi, Yahudilerin peygamberleri ve ilahi hakikatleri inkâr etmelerini, böylece gerçeği örtmelerini ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): K-f-r, Kur'an'da 'küfür' kavramının temelini oluşturur ve 'şükür'ün zıddıdır. Allah'ın nimetlerini görmezden gelmek, O'nun varlığını ve birliğini inkâr etmek anlamına gelir. Bu ayetteki kullanımı, Yahudilerin peygamberlik müessesesini ve İsa'nın peygamberliğini reddetmelerini, yani ilahi hakikati örtmelerini vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): K-v-l kökü, konuşmak, söylemek demektir. Kur'an'da 'kavl', bazen sadece sözü değil, aynı zamanda bir inancı, bir iddiayı veya bir tutumu da ifade eder. Bu ayetteki 'kavlihim', Yahudilerin Meryem hakkında ortaya attıkları iftirayı ve İsa'yı öldürdükleri yönündeki iddialarını kapsar.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): K-v-l, dilin en temel eylemlerinden biridir ve bir düşüncenin veya bilginin ifade edilmesidir. Ayetteki 'kavlihim', onların sadece bir söz sarf etmelerini değil, bu sözün arkasındaki kötü niyeti ve iftira etme kastını da içerir. Bu, basit bir konuşmadan ziyade, kasıtlı bir beyandır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): B-h-t kökü, birini şaşırtacak, hayrete düşürecek derecede büyük bir yalan söylemek, iftira atmak demektir. 'Bühtan', söylendiğinde muhatabı şaşkına çeviren, asılsız ve ağır bir ithamdır. Meryem'e atılan bu iftira, onun iffetine yönelik, akıllara durgunluk veren bir yalandır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): B-h-t, bir kişiye karşı, onun yapmadığı bir şeyi yapmış gibi göstermek suretiyle yapılan iftiradır. Bu iftira o kadar büyüktür ki, muhatabı şaşkınlığa uğratır ve onu susturur. Meryem'e atılan 'bühtan azîm', onun masumiyetine ve iffetine yönelik, kabul edilemez ve çok ağır bir ithamdır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Bühtan, sadece yalan söylemek değil, aynı zamanda yalanın büyüklüğü ve şaşırtıcılığı ile karakterize edilir. Bir kişiye, onun asla yapmayacağı bir şeyi isnat etmek ve bu isnatla onu şaşkına çevirmek 'bühtan'dır. Meryem'e atılan iftira, onun iffetine yönelik, toplumda büyük infial uyandıracak ve şaşkınlık yaratacak derecede ağır bir suçlamadır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): A-z-m kökü, bir şeyin büyüklüğünü, azametini ifade eder. Nicelik veya nitelik olarak büyük olma durumudur. 'Azîm', burada 'bühtan' kelimesini niteleyerek, iftiranın sadece bir yalan olmadığını, aynı zamanda boyut ve etki açısından da çok büyük ve ağır olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): A-z-m, hem maddi hem de manevi büyüklüğü ifade edebilir. Bir şeyin 'azîm' olması, onun önemini, ciddiyetini ve etkisinin genişliğini gösterir. Meryem'e atılan iftiranın 'azîm' olarak nitelendirilmesi, bu iftiranın sadece bir sözden ibaret olmadığını, aksine büyük bir günah ve toplumsal bir yıkım potansiyeli taşıdığını belirtir.