Nisâ Sûresi 170. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'insan' (إنسان) kelimesinin kökenini 'üns' (أنس) yani 'alışmak, yakınlaşmak' fiiline dayandırır. Bu, insanın sosyal bir varlık olmasına ve diğer insanlarla ünsiyet kurma ihtiyacına işaret eder. Ayetteki 'en-nâs' (الناس) ise, bu genel insanlık vasfını taşıyan tüm bireyleri ifade eder ve peygamberin mesajının evrenselliğini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'insan' kelimesinin 'nisyân' (unutmak) kökünden geldiği görüşünü de zikreder, ancak 'üns' kökünün daha yaygın olduğunu belirtir. Ayetteki 'yâ eyyuhen-nâs' hitabı, peygamberin mesajının belirli bir zümreye değil, tüm insanlığa yönelik olduğunu gösterir ve onların dikkatini çekmek için kullanılır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'resûl' (رسول) kelimesinin 'irsâl' (إرسال) yani 'göndermek' fiilinden türediğini belirtir. Resûl, gönderilen kişi demektir. Ayetteki 'er-resûl' ifadesi, Hz. Muhammed'i (s.a.v.) kasteder ve onun Allah tarafından insanlara hakikatle gönderilmiş bir elçi olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'resûl' kavramının, Allah ile insanlar arasında bir aracı, ilahi iradenin tebliğcisi olduğunu açıklar. Resûl, sadece bir haberci değil, aynı zamanda ilahi mesajı açıklayan ve uygulayan bir rehberdir. Ayetteki 'kad câekumu'r-resûl' ifadesi, bu elçinin gelişinin kesinliğini ve önemini belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'hak' (حق) kelimesinin Kur'an'da çeşitli anlamlarda kullanıldığını belirtir; bunlardan biri de 'doğruluk ve gerçeklik'tir. Ayetteki 'bi'l-hakk' ifadesi, peygamberin getirdiği şeyin şüphe götürmez bir gerçek olduğunu ve Allah katından geldiğini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'hak' kelimesinin 'sabit ve değişmez olan' anlamını taşıdığını ifade eder. Peygamberin getirdiği 'hak', Allah'ın değişmez kanunları ve evrensel gerçekleridir. Bu bağlamda, 'bi'l-hakk' ifadesi, peygamberin mesajının sağlam temellere dayandığını ve batıldan uzak olduğunu gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'îmân' (إيمان) kelimesinin kökeninde 'emn' (أمن) yani 'güven ve emniyet' olduğunu belirtir. İman, bir şeyi tasdik etmekle birlikte, ona güvenmek ve kendini ona teslim etmek anlamına gelir. Ayetteki 'feâminû' emri, peygamberin getirdiği hakikate güvenerek inanmayı ve bu sayede emniyete kavuşmayı ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'îmân'ın sadece sözlü bir tasdik değil, aynı zamanda kalbin tasdiki ve amellerle ortaya konan bir teslimiyet olduğunu vurgular. Ayetteki 'feâminû' ifadesi, insanları bu kapsamlı imana davet ederek, bunun onlar için 'hayran lekum' (daha hayırlı) olacağını belirtir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'küfr' (كفر) kelimesinin temel anlamının 'örtmek' olduğunu belirtir. Çiftçinin tohumu toprağa örtmesi gibi, hakikati inkâr eden kişi de onu örter. Ayetteki 'in tekfurû' ifadesi, peygamberin getirdiği apaçık gerçeği bile bile reddetmeyi ve nankörlük etmeyi ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'küfr' kavramının sadece inançsızlık değil, aynı zamanda Allah'ın nimetlerine karşı nankörlük ve O'nun ayetlerini reddetme anlamlarını da içerdiğini açıklar. Ayetteki 'in tekfurû' ifadesi, imanın zıddı olarak, Allah'ın gönderdiği peygamberi ve onun getirdiği mesajı reddetmenin sonuçlarına dikkat çeker.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'Hakîm' (حكيم) isminin 'hikmet' (حكمة) kökünden geldiğini ve 'her şeyi yerli yerince yapan, sağlam ve kusursuz işleyen' anlamına geldiğini belirtir. Allah'ın Hakîm olması, O'nun tüm emirlerinin, yasaklarının ve yaratışının bir hikmete dayandığını gösterir. Ayetteki 'kâne'llâhu alîmen hakîmâ' ifadesi, Allah'ın ilmiyle birlikte hikmetinin de mutlak olduğunu, dolayısıyla peygamber göndermesinin ve imana davet etmesinin de hikmetli bir fiil olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Hakîm' isminin 'hüküm veren' ve 'hikmet sahibi' olmak üzere iki temel anlam taşıdığını açıklar. Allah'ın Hakîm olması, O'nun hükümlerinin adil ve doğru olmasını, aynı zamanda yarattığı her şeyde bir gaye ve düzen bulunmasını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın Hakîm sıfatı, O'nun evren üzerindeki mutlak otoritesini ve insanlara gönderdiği mesajın doğruluğunu pekiştirir.