Yâ eyyuhâ-nnâsu kad câekum burhânun min rabbikum veenzelnâ ileykum nûran mubînâ(n)
Ey insanlar! Size Rabbinizden kesin bir delil (Hz. Muhammed) geldi ve size apaçık bir nur (Kur'an) indirdik.
Ey insanlar! Size Rabbinizden bir delil (Muhammed) geldi ve size apaçık bir nur indirdik.
Nisâ 174. ayet, insanlığa ilahi bir delil ve aydınlatıcı bir nur gönderildiğini vurgulamaktadır. Ayet, 'burhân' ve 'nûr' gibi kavramlar aracılığıyla vahyin hem akli ikna ediciliğini hem de manevi aydınlatıcılığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): C-y-e kökü, bir şeyin bir yere ulaşması, meydana gelmesi veya bir haberin gelmesi anlamlarına gelir. Ayetteki 'câekum' ifadesi, Allah'tan insanlara bir delilin ve nurun ulaşmasını, yani vahyedilmesini ve tebliğ edilmesini anlatır. Bu, pasif bir geliş değil, aktif bir gönderim ve ulaştırmadır.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): C-y-e fiili, Kur'an'da genellikle bir emrin, bir haberin veya bir olayın vuku bulduğunu ifade etmek için kullanılır. Burada 'size geldi' ifadesi, Allah'ın insanlara bir lütuf olarak burhan ve nuru ulaştırması, yani vahyi indirmesi anlamındadır. Bu, mecazi olarak ilahi bir tebliğin gerçekleştiğini gösterir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Burhân, bir şeyin doğruluğunu kesin olarak ortaya koyan, şüpheye yer bırakmayan delil demektir. Ayetteki 'burhân' kelimesi, Kur'an'ın kendisinin, Allah'ın varlığına ve birliğine, peygamberliğin hakikatine dair sunduğu apaçık ve ikna edici delilleri ifade eder. Bu delil, hem akli hem de mucizevi yönleriyle insanları ikna eder.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Burhân, hakikati ortaya çıkaran, şüpheyi gideren ve zihni aydınlatan kesin kanıttır. Nisâ 174'teki 'burhân', Kur'an'ın insanlara sunduğu, akılları ikna eden ve kalpleri tatmin eden ilahi mesajın kendisidir. Bu, sadece bir iddia değil, aynı zamanda bu iddianın doğruluğunu ispatlayan bir kanıttır.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'burhân' kavramının, sadece mantıksal bir delil olmanın ötesinde, ilahi bir müdahale ile ortaya konan, insan aklının kavrayabileceği ve kabul edebileceği bir 'işaret' veya 'mucize' niteliği taşıdığını belirtir. Ayetteki 'burhân', Kur'an'ın hem içeriği hem de nazil oluş şekliyle Allah'tan geldiğinin açık bir kanıtıdır.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): N-z-l kökü, bir şeyin yüksek bir yerden alçak bir yere inmesini ifade eder. Kur'an bağlamında 'enzelnâ' (indirdik), Allah'ın kelamını semadan yeryüzüne, Cebrail aracılığıyla Peygamber'e vahyettiğini belirtir. Bu, ilahi bir eylemi ve vahyin kaynağının yüceliğini vurgular.
Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): N-z-l fiili, Kur'an'da genellikle Allah'ın rahmetini, bereketini, kitabını veya azabını göndermesini ifade eder. Nisâ 174'teki 'enzelnâ', Kur'an'ın ilahi bir lütuf olarak insanlığa gönderildiğini, onun kaynağının beşerî değil, ilahi olduğunu açıkça ortaya koyar.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nûr, hem maddi hem de manevi anlamda aydınlık ve ışık demektir. Kur'an'da 'nûr' kelimesi, genellikle Allah'ın hidayetini, kitabını ve peygamberini ifade eder. Nisâ 174'teki 'nûran mübînen' ifadesi, Kur'an'ın insanları cehalet ve sapkınlık karanlığından çıkarıp doğru yola ileten, hakikati apaçık gösteren ilahi bir rehber olduğunu vurgular.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Nûr, bir şeyi açığa çıkaran, gösteren ve aydınlatan şeydir. Kur'an'daki 'nûr' kavramı, hakikati ortaya koyan, şüpheleri gideren ve insanlara doğru yolu gösteren ilahi vahyi temsil eder. Bu ayetteki 'nûr', Kur'an'ın insanlığa hem bilgi hem de manevi rehberlik sağlayan aydınlatıcı rolünü belirtir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'nûr' kavramının, karanlığın zıttı olarak, ilahi rehberliği, doğru yolu ve hakikati temsil ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'nûr', Kur'an'ın insanları cehalet ve sapkınlığın karanlığından kurtararak, onlara doğru inanç ve ahlaki değerler konusunda yol gösteren, apaçık bir aydınlatıcı olduğunu ifade eder.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): B-y-n kökü, bir şeyi açıklamak, netleştirmek ve ortaya koymak anlamlarına gelir. 'Mübîn' kelimesi, hem kendisi açık olan hem de başkalarını açıklayan demektir. Ayetteki 'nûran mübînen', Kur'an'ın kendisinin apaçık bir rehber olduğunu ve aynı zamanda hakikatleri, hükümleri ve yol göstericiliği net bir şekilde açıkladığını ifade eder.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'mübîn' kelimesinin Kur'an'da genellikle ilahi mesajın anlaşılırlığını ve açıklığını vurgulamak için kullanıldığını belirtir. Nisâ 174'teki 'mübîn', Kur'an'ın insanlara sunduğu delilin ve nurun, herhangi bir kapalılık veya belirsizlik taşımadığını, aksine herkesin anlayabileceği ve kavrayabileceği bir açıklıkta olduğunu gösterir.
Nisâ Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
(174) (Ya eyyühenNasu kad caeküm burhanun min Rabbiküm ve enzelnâ ileyküm nuren mübînâ;)
“Ey insanlar! Size Rabbinizden bir delil (Muhammed) geldi ve size apaçık bir nur indirdik.” Yani Kûr’ân’ı indirdik, “Biz” indirdik diyor Cenâb-ı Hakk yani vasıtasız zâtımızdan indirdik diyor.