Yesteftûneke kuli(A)llâhu yuftîkum fî-lkelâle(ti)(c) ini-mruun heleke leyse lehu veledun velehu uḣtun felehâ nisfu mâ terak(e)(c) vehuve yeriśuhâ in lem yekun lehâ veledun fe-in kânetâ-śneteyni felehumâ-śśuluśâni mimmâ terak(e)(c) ve-in kânû iḣveten ricâlen venisâen feliżżekeri miślu hazzi-lunśeyeyn(i)(k) yubeyyinu(A)llâhu lekum en tadillû(k) va(A)llâhu bikulli şey-in ‘alîm(un)
Senden fetva istiyorlar. De ki: "Allah, size "kelale" (babasız ve çocuksuz kimse)nin mirası hakkında hükmünü açıklıyor: Çocuğu olmayan bir kişi ölür de kız kardeşi bulunursa, bıraktığı malın yarısı onundur. Eğer kız kardeşi ölür ve çocuğu da bulunmazsa, erkek kardeş ona varis olur. Eğer kız kardeşler iki iseler, (erkek kardeşin) bıraktığının üçte ikisi onlarındır. Eğer kardeşler erkekli kızlı iseler, o zaman (bir) erkeğe, iki kızın hissesi kadar (pay) vardır. Sapmayasınız diye Allah size (hükmünü) açıklıyor. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir.
Senden fetva istiyorlar. Deki: "Allah size kelâle (babasız ve çocuksuz kimse) nin mirası hakkında hükmünü açıklıyor: Çocuğu olmayan, fakat kız kardeşi bulunan bir kişi ölürse, bıraktığı malın yarısı o (kız kardeşi)nundur. Çocuğu olmayan kız kardeş ölürse, erkek kardeş ona varis olur. Eğer (ölenin) iki kız kardeşi varsa, bıraktığının üçte ikisi onlarındır. Eğer kardeşler erkek ve kız olurlarsa, erkeğin hissesi, iki kızın hissesi kadardır. Şaşırmamanız için Allah size (hükümlerini) açıklıyor. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir.
Nisâ 176. ayet, miras hukuku bağlamında 'kelâle' durumunu ve kardeşler arası miras paylaşımını ele almaktadır. Ayet, fetva isteme, kelâle, miras ve sapma gibi temel kavramlar üzerinden hukuki hükümleri açıklamaktadır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Fetvâ (فتوى), bir mesele hakkında hüküm beyan etmek, açıklama yapmak demektir. Ayetteki 'yestefûnuke' (يستفتونك) ifadesi, sahabelerin miras paylaşımı gibi şer'î bir konuda Allah'tan ve Resûlü'nden hüküm talep etmelerini ifade eder. Bu, bir konuda doğru yolu bulmak için rehberlik arayışıdır.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Fetvâ (فتوى), müftünün şer'î bir mesele hakkında soru sorana verdiği cevaptır. 'İstifta' (استفتاء) ise, fetva istemek, bir hükmü öğrenmek için talepte bulunmaktır. Ayetteki kullanım, müminlerin karşılaştıkları miras meselesi gibi karmaşık bir durumda Allah'ın hükmünü öğrenme arzusunu yansıtır.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Kelâle (كلالة), ne çocuğu ne de babası olan ölü kimsenin mirasçılarıdır. Ayetteki 'fî'l-kelâle' (في الكلالة) ifadesi, bu özel miras durumuna ilişkin hükümlerin açıklanacağını belirtir. Bu, soy ağacında doğrudan yukarı veya aşağı bağlantısı olmayan bir miras durumudur.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Kelâle (كلالة), kişinin çocuğu ve babası olmaması durumudur. Bu durumda miras, yan taraftan, yani kardeşler gibi akrabalara geçer. Ayetteki kullanım, bu tür bir mirasçılık durumunda Allah'ın belirlediği payları açıklamak içindir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kelâle (كلالة), kişinin soyunun tükenmesi, yani ne usûl (baba, dede) ne de furû (çocuk, torun) bırakması durumudur. Bu durumda miras, 'kelâl' yani yan taraftan gelen akrabalara intikal eder. Ayet, bu özel miras durumunda kardeşlerin paylarını detaylandırır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Helâk (هلاك), bir şeyin yok olması, bozulması veya ölmesidir. Ayetteki 'helake' (هلك) fiili, 'öldü' anlamında kullanılmıştır ve mirasın açılması için temel şart olan vefatı ifade eder. Bu, miras hukukunun uygulanması için başlangıç noktasıdır.
Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Helâk (هلاك), ölüm ve yok olma anlamlarına gelir. Kur'an'da genellikle 'ölüm' anlamında kullanılır. Nisâ 176'daki 'in imruun helake' (إن امرؤ هلك) ifadesi, bir kişinin vefat etmesi durumunda miras hükümlerinin devreye gireceğini açıkça belirtir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vâris (وارث), bir başkasından kalan mala veya hakka sahip olandır. 'Yerisuhâ' (يرثها) fiili, erkeğin kız kardeşinin malına mirasçı olmasını ifade eder. Bu, mirasın intikalini ve hak sahipliğini belirtir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Veraset (وراثة) kavramı, Kur'an'da maddi mirasın yanı sıra manevi miras (peygamberlik, ilim) için de kullanılır. Ancak Nisâ 176'daki 'yerisuhâ' (يرثها) açıkça maddi mirasın, yani malın intikalini ifade eder. Bu, miras hukukunun temelini oluşturan bir eylemdir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Dalâl (ضلال), doğru yoldan sapmak, şaşırmak, hedefi kaybetmektir. Ayetteki 'en tedıllû' (أن تضلوا) ifadesi, Allah'ın bu hükümleri açıklamasının amacının, insanların miras paylaşımında adaletten sapmalarını, yanlış hükümler vermelerini engellemek olduğunu gösterir. Bu, ilahi rehberliğin önemini vurgular.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Dalâl (ضلال), Kur'an'da hem maddi hem de manevi anlamda yolunu kaybetmeyi ifade eder. Nisâ 176'da 'en tedıllû' (أن تضلوا) ifadesi, miras gibi hassas bir konuda insanların kendi heva ve heveslerine göre hareket ederek adaletten uzaklaşmalarını engellemek için ilahi müdahalenin gerekliliğini belirtir. Allah, doğru yolu göstererek sapmayı önler.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İlim (علم), bir şeyi olduğu gibi idrak etmektir. 'Alîm' (عليم) ise, her şeyi hakkıyla bilen demektir. Ayetin sonunda 'Vallahu bi-kulli şey'in alîm' (والله بكل شيء عليم) ifadesi, Allah'ın miras gibi karmaşık ve detaylı konularda en doğru hükümleri koymasının, O'nun her şeyi kuşatan ilmi sayesinde olduğunu vurgular. Bu, ilahi hükümlerin mutlak doğruluğunun ve hikmetinin kaynağıdır.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Alîm (عليم), Allah'ın sıfatlarından olup, gizli ve açık, geçmiş ve gelecek her şeyi bilendir. Ayetteki 'Alîm' (عليم) sıfatı, miras paylaşımı gibi insanların kolayca hata yapabileceği konularda Allah'ın hükümlerinin eksiksiz ve tam olduğunu, çünkü O'nun her şeyin iç yüzünü ve sonuçlarını bildiğini ifade eder. Bu, hükümlerin güvenilirliğinin temelidir.
Nisâ Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
(176) (Yesteftunek* kulillâhu yüftîküm fîl kelâleti, inimruün heleke leyse lehu veledün ve lehu uhtün feleha nısfü mâ terek* ve huve yerisüha in lem yekün leha veled* fe in kânetesneteyni felehümessülüsâni mimmâ terek* ve in kânu ıhveten Ricâlen ve nisâen felizzekeri mislü hazzıl ünseyeyn* yübeyyinullahu leküm en tedıllu* vAllahu Bi külli şey'in Alîm;)
“Senden fetva istiyorlar. Deki: "Allah size kelâle (babasız ve çocuksuz kimse) nin mirası hakkında hükmünü açıklıyor: Çocuğu olmayan, fakat kız kardeşi bulunan bir kişi ölürse, bıraktığı malın yarısı o (kız kardeşi) nundur. Çocuğu olmayan kız kardeş ölürse, erkek kardeş ona varis olur. Eğer (ölenin) iki kız kardeşi varsa, bıraktığının üçte ikisi onlarındır. Eğer kardeşler erkek ve kız olurlarsa, erkeğin hissesi, iki kızın hissesi kadardır. Şaşırmamanız için Allah size (hükümlerini) açıklıyor. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir.”
Elhamdülillâhi Rabbil âlemîn.
Meâl ağırlıklı olan bu Sûre-i Şerîf-in de çok şükür kayıtlarını ve düzenlemesini birmiş olduk. Cenâb-ı Hakk kaynağından ve buradan da okuyanlara, hakikatleri itibari ile feyz ve irfaniyyetler nasib etsin İnşeallah.
Gayret bizden muvaffakıyyet Hakk’tan’dır.
KAYNAKÇA
1. KÛR’ÂN VE HADîS :
2. VEHB : Hakk’ın hibe yoluyla verdiği ilim.
3. KESB : Çalışılarak kazanılan ilim.
4. NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim.
“DAHA EVVELCE ÇIKAN KİTAPLARIMIZ”
(Gönülden Esintiler)
1. Necdet Divanı:
2. Hacc Divanı:
3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri:
4. Lübb’ül Lübb Özün Özü,(Osmanlıca’dan çeviri):
5. Salât- Namaz ve Ezan-ı muhammedi’de Bazı hakikatler: “İngilizce, İspanyolca”
6. İslâm’da Mübarek Geceler, bayramlar ve Hakikatleri:
7. İslâm, İmân, İhsân, İkân, (Cibril Hadîs’i):
8. Tuhfetu’l Uşşâkiyye, (Osmanlıca’dan çeviri):
9. Sûre-i Rahmân ve Rahmâniyyet:
10. Kelime-i Tevhid, değişik yönleriyle:
11. Vâhy ve Cebrâil:
12. Terzi Baba (1) ve Necm Sûresi:
13. (13) On üç ve Hakikat-i İlâhiyye:
14. İrfan mektebi, “Hakk yolu”nun seyr defteri ve şerhi
15. 6 Pey- (1) Hz. Âdem Safiyyullah (a.s.)
16. Divân (3)
17. Kevkeb. Kayan yıldızlar.
18. Peygamberimizi rû’ya-da görmek.
19. Sûre-i Feth ve fethin hakikat-i.
20. Terzi Baba Umre (2009)
21. 6 Pey-(2) Hz. Nûh Neciyyullah: (a.s.)
22. SûRE-İ yûSUF VE DERVİŞLİK:
23. Değmez dosyası:
24. 6 Pey-(3) Hz. İbrâhîm Halîlûllah: (a.s.)
25. Köle ve incir dosyası:
26. Bir zuhûrât’ın düşündürdükleri:
27. Genç ve elmas dosyası:
28. Kûr’ân’da Tesbîh ve Zikr:
29. Karınca, Neml Sûresi:
30. Meryem Sûresi:
31. Kehf Sûresi:
32. İstişare dosyası:
33. Terzi Baba Unre dosyası: (2010)
34. Bakara dosyası:
35. Fâtiha Sûresi:
36. Bakara Sûresi:
37. Necm Sûresi:
38. İsrâ Sûresi:
39. Terzi Baba: (2)
40. Âl-i İmrân Sûresi:
41. İnci tezgâhı:
42. 4-Nisâ Sûresi:
43. 5-Mâide Sûresi:
44. 7-A’raf Sûresi:
45. 14-İbrâhîm Sûresi:
46. İngilizce, Salât-Namaz:
47. İspanyolca, Salât-Namaz:
48. Fransızca İrfan mektebi:
49. 36-Yâ’sîn, Sûresi:
50. 76-İnsân, Sûresi:
51. 81-Tekvir, Sûresi:
52. 89-Fecr, Sûresi:
53. Hazmi Tura:
54. 95-Tîn, Sûresi:
55. 28- Kasas, Sûresi:
56. İrfan-Mek-Şer-Fransızca-Baba:
57. Namaz Sûreleri:
Mektuplar ve zuhuratlar serisi:
61- 12- Terzi Baba-(1)
62- 39- Terzi Baba-(2)
İnternet dosyaları-
63-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-3-
64-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-4-
65-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-5-
66-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-6-
67-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-7-
68-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-8-
69-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-9-
70-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-10-
71-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-11-
72-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-12-
73-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-13-
74-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-14-
75-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-15-
76-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-16-
77-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar-17-
78-Terzi-Baba-Mek-ve-zu-Ke-Kara-bi-dosyası-18-
79-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar -19-
80-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar -20-
81-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar -21-
82-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar -22-
83-Terzi-Baba-Mektuplar ve zuhuratlar -23-
NECDET ARDIÇ
Büro : Ertuğrul mah.
Hüseyin Pehlivan caddesi no. 29/4
Servet Apt.
59 100 Tekirdağ.
Ev : 100 yıl Mahallesi uğur Mumcu Cad.
Ata Kent sitesi A Blok kat 3 D. 13.
59 100 Tekirdağ Tel (Büro) : (0282) 263 78 73
Faks : (0282) 263 78 73
Tel (ev) : (0282) 261 43 18
Cep : (0533) 774 39 37
Veb sayfası: Amerika: <http:// necdetardic. org/
Veb sayfası: Amerika: <www.necdetardic.info>
Veb sayfası: Almanya: <www.terzibaba.com>
Radyo adresi (form): <terzibaba13.com>
MSN Adresi:
Necdet Ardıç <[email protected]