Nisâ Sûresi 33. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'velî' kelimesinin 'yakınlık' anlamından türediğini belirtir. Ayetteki 'mevâlî' kelimesi, miras bırakanla yakınlık bağı bulunan ve onun malına varis olan kimseleri ifade eder. Bu yakınlık, kan bağı veya yeminleşme yoluyla olabilir. (el-Müfredât, s. 533)

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'mevâlî' kelimesini 'varisler' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, ana babanın ve yakın akrabaların bıraktığı mallara hak kazanan kişileri işaret eder. Bu, mirasın kime intikal edeceğini belirleyen bir terimdir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 124)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'velâ' kökünden türeyen kelimelerin 'yakınlık', 'himaye' ve 'destek' gibi anlamlar taşıdığını belirtir. 'Mevâlî' burada, miras yoluyla birine yakın olan ve onun malına sahip çıkan kişilerdir. Ayet, bu yakınlığın getirdiği sorumlulukları ve hakları vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'tereke' fiilinin 'geride bırakmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mimmâ terake' ifadesi, ana babanın ve akrabaların vefatlarından sonra geride bıraktıkları mal varlığını ifade eder. Bu, mirasın konusunu oluşturan şeydir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 125)

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'terk' kelimesinin bir şeyi geride bırakma, vazgeçme anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, ölen kişilerin geride bıraktığı mirasın varislere intikal etmesini ifade eder. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 2, s. 182)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'akd' kelimesinin 'düğümlemek, bağlamak' anlamından türediğini ve mecazi olarak 'anlaşma, ahit' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'akadet eymânukum' ifadesi, yeminleşme yoluyla yapılan anlaşmaları ve bu anlaşmalarla oluşan hakları ifade eder. (el-Müfredât, s. 574)

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'akd' kelimesinin hem maddi hem de manevi bağları ifade ettiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, yeminle kurulan bir tür 'kardeşlik' veya 'ittifak' bağına işaret eder ki, bu bağ miras hukukunda belirli haklar doğurmuştur. (el-Külliyyât, s. 627)

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'akd' kökünün sağlam bir şekilde bağlama ve taahhüt altına girme anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Cahiliye döneminde ve İslam'ın ilk yıllarında yaygın olan, yeminle kurulan ve miras hakkı doğuran anlaşmaları ifade eder. Bu, ahde vefanın önemini vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'nasîb' kelimesinin 'pay, kısmet' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fe-âtûhum nasîbehum' ifadesi, gerek miras yoluyla gerekse yeminleşme yoluyla hak sahibi olanlara düşen payın eksiksiz bir şekilde verilmesi gerektiğini emreder. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 256)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'nasîb' kelimesinin bir şeyden ayrılan belirli bir kısım olduğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, mirasçıların ve yeminleşme yoluyla hak kazananların alması gereken belirli payları ifade eder. Bu, adaletli bir dağıtımın gerekliliğini vurgular. (Umdetü'l-Huffâz, c. 3, s. 268)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'şehîd' kelimesinin 'hazır bulunmak, görmek ve bilmek' anlamlarından türediğini belirtir. Allah için kullanıldığında, O'nun her şeyi kuşatan ilmini ve her olaya şahitliğini ifade eder. Ayetteki 'innallâhe kâne alâ külli şey'in şehîdâ' ifadesi, miras ve ahde vefa gibi konularda yapılan her eylemin Allah'ın bilgisi dahilinde olduğunu vurgular. (el-Müfredât, s. 458)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'şehîd' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak bilgisi ve her şeyi denetlemesi anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, insanların miras ve ahit konularındaki davranışlarının Allah tarafından görüldüğü ve kaydedildiği, dolayısıyla bu konularda adil ve dürüst olunması gerektiği mesajını pekiştirir.