Nisâ Sûresi 59. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nisâ 59Cüz 5 · Sayfa 87

Nisâ Sûresi 59. Âyet

النساء

Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû atî'û(A)llâhe veatî'û-rrasûle veulî-l-emri minkum(s) fe-in tenâza'tum fî şey-in feruddûhu ila(A)llâhi ve-rrasûli in kuntum tu/minûne bi(A)llâhi velyevmi al-âḣir(i)(c) żâlike ḣayrun veahsenu te/vîlâ(n)

Ey iman edenler! Allah'a itaat edin. Peygamber'e itaat edin ve sizden olan ulu'l-emre (idarecilere) de. Herhangi bir hususta anlaşmazlığa düştüğünüz takdirde, Allah'a ve ahiret gününe gerçekten inanıyorsanız, onu Allah ve Resulüne arz edin. Bu, daha iyidir, sonuç bakımından da daha güzeldir.

Nisâ 59. ayet, müminlere Allah'a, Resûl'e ve ulü'l-emre itaati emretmekte, anlaşmazlık durumunda ise Allah ve Resûl'e başvurmayı vurgulamaktadır. Ayet, itaat, anlaşmazlık ve nihai merci kavramları etrafında şekillenmektedir.

1أَطِيعُوا۟t-v-'-a

Kök:ط و ع—Allah'a, Resûl'e ve ulü'l-emre boyun eğme, emirlere uyma eylemi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İtaat (طاعة), bir emre isteyerek boyun eğmek ve onu yerine getirmektir. Ayetteki 'Allah'a itaat edin' ifadesi, O'nun emirlerine kayıtsız şartsız uymayı, 'Resûl'e itaat edin' ise Resûl'ün tebliğ ettiği ve uyguladığı sünnete uymayı gerektirir. (el-Müfredât, s. 520)

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): İtaat, emredilen şeyi yapmaktır. Bu ayetteki itaat emri, Allah'ın şeriatına ve Resûl'ün sünnetine uymayı, ulü'l-emrin ise meşru emirlerine riayet etmeyi ifade eder. (el-Külliyyât, s. 562)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'itaat' (طاعة) kavramı, Allah'ın mutlak otoritesine ve O'nun elçisi aracılığıyla bildirdiği iradesine tam bir teslimiyeti ifade eder. Bu ayetteki itaat, sadece dışsal bir uyum değil, aynı zamanda içsel bir kabulü de içerir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 187)

2ٱلْأَمْرِe-m-r

Kök:أ م ر—Yönetim, otorite ve hüküm sahibi olanlar; emir ve karar verme yetkisine sahip kişiler.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Ulü'l-emr (أولو الأمر), emir ve yasaklama yetkisine sahip olanlardır. Bu ayetteki bağlamda, Müslümanların yöneticileri, alimleri ve komutanları gibi otorite sahiplerini ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 105)

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Emr (أمر) kelimesi, burada 'iş, durum, hüküm' anlamında kullanılmıştır. 'Ulü'l-emr' ise, Müslümanların işlerini idare eden, hüküm veren ve karar alan kimselerdir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 126)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Emr (أمر) kelimesi, hem 'fiil, iş' hem de 'emir, hüküm' anlamlarına gelir. Ayetteki 'ulü'l-emr' terkibi, Müslümanların idari ve ilmi liderlerini kapsayan geniş bir anlam taşır. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 159)

3تَنَـٰزَعْتُمْn-z-'-a

Kök:ن ز ع—Bir konuda anlaşmazlığa düşmek, çekişmek, ihtilafa düşmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nizâ' (نزاع), bir konuda çekişmek, anlaşmazlığa düşmek ve her iki tarafın da kendi görüşünü savunmasıdır. Ayetteki 'tenâza'tüm' (تنازعتم) ifadesi, müminler arasında ortaya çıkabilecek fikir ayrılıklarını ve ihtilafları belirtir. (el-Müfredât, s. 805)

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Nizâ' (نزاع), bir şeyi çekip almak, bir konuda çekişmek ve ihtilaf etmektir. Ayetteki kullanımı, müminlerin kendi aralarında veya ulü'l-emr ile bir meselede görüş ayrılığına düşmelerini ifade eder. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 5, s. 105)

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Tenâzu' (تنازع), karşılıklı çekişme, anlaşmazlık ve ihtilaf anlamına gelir. Kur'an, bu tür anlaşmazlıkların çözümünde ilahi rehberliğe başvurulmasını emrederek, toplumsal birliği korumayı hedefler. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 345)

4فَرُدُّوهُr-d-d

Kök:ر د د—Anlaşmazlık konusu olan şeyi Allah'ın Kitabı'na ve Resûl'ün Sünneti'ne havale etmek, ona döndürmek.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Redd (ردّ), bir şeyi geri çevirmek, iade etmek veya bir şeye havale etmektir. Ayetteki 'feruddûhu' (فردّوه) emri, anlaşmazlık durumunda hükmü Allah'ın Kitabı'na ve Resûl'ün Sünneti'ne götürmek, yani onların rehberliğine başvurmak anlamına gelir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 205)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Redd (ردّ), bir şeyi ait olduğu yere geri çevirmektir. Bu ayetteki 'Allah'a ve Resûl'e döndürün' ifadesi, ihtilaflı meselelerde çözüm için Kur'an ve Sünnet'e müracaat etmeyi, onların hükmüne teslim olmayı ifade eder. (el-Müfredât, s. 345)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'redd' (ردّ) kavramı, özellikle ihtilaflı durumlarda, nihai otoriteye başvurma ve onun hükmüne boyun eğme anlamında kullanılır. Bu, İslam toplumunda birliğin ve adaletin sağlanması için temel bir prensiptir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 195)

5تَأْوِيلًاe-v-l

Kök:أ و ل—Bir şeyin nihai sonucu, akıbeti, yorumu veya en güzel neticesi.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Te'vîl (تأويل), bir şeyin varacağı son nokta, akıbeti veya yorumudur. Ayetteki 'ahsenü te'vîlen' (أحسن تأويلا) ifadesi, Allah'a ve Resûl'e başvurmanın, sonuç itibarıyla en hayırlı ve en doğru çözüm olduğunu vurgular. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 130)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Te'vîl (تأويل), bir şeyin aslına, başlangıcına veya nihai sonucuna döndürmektir. Burada 'en güzel te'vîl', ihtilafların çözümünde Allah ve Resûl'e başvurmanın, hem dünya hem de ahiret açısından en doğru ve en güzel sonucu vereceğini ifade eder. (el-Müfredât, s. 95)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Te'vîl (تأويل), bir sözün veya işin varacağı son nokta, maksadı ve yorumudur. Ayetteki 'ahsenü te'vîlen' ifadesi, bu yöntemin hem dünyevi düzeni sağlamada hem de uhrevi mükafatı elde etmede en üstün ve en güzel neticeyi doğuracağını belirtir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 105)

Nisâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(59) (Ya eyyühellezîne âmenu etî'ullahe ve etî'urRasule ve ülil emri minküm* fein tenaza'tüm fiy şey'in ferudduhu ilAllahi verRasuli in küntüm tu'minune Billâhi vel yevmil ahır* zâlike hayrun ve ahsenü te'vîlâ;)

“Ey imân edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere de itaat edin ve sizden olan emir sahibine de itaat edin. Eğer herhangi bir şeyde anlaşmazlığa düşerseniz; Allah'a ve ahiret gününe gerçekten inanıyorsanız, onu Allah ve Rasûlüne arz edin. Bu, daha iyidir ve sonuç bakımından da daha güzeldir.” Zâhiri olarak günümüzde bizi idare edenler bizden mi değil mi şeklinde bir yorum yapamadan, yönetimi kabullenmek durumundayız. Bâtıni olarak ise bu emir sahipleri ehlullahtır.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(4)

Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)TB. Fusûs Mukaddimesi Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12