Nisâ Sûresi 62. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nisâ 62Cüz 5 · Sayfa 88

Nisâ Sûresi 62. Âyet

النساء

Fekeyfe iżâ esâbet-hum musîbetun bimâ kaddemet eydîhim śümme câûke yahlifûne bi(A)llâhi in eradnâ illâ ihsânen vetevfîkâ(n)

Kendi işledikleri yüzünden başlarına bir musibet geldiği, sonra da "Biz iyilik etmek ve uzlaştırmaktan başka bir şey istememiştik" diye Allah'a yemin ederek sana geldikleri zaman halleri nasıl olur?

Bu ayet, münafıkların kendi eylemleri sonucunda başlarına gelen musibetler karşısında sergiledikleri ikiyüzlü tavrı ve yalan yere yemin etmelerini dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'musibet', 'kaddemet', 'yahlifûne', 'ihsân' ve 'tevfîk' gibi anahtar kavramlar üzerinden bu durumu derinlemesine analiz eder.

1مُّصِيبَةٌۢs-v-b

Kök:ص و ب—Kişinin başına gelen, isabet eden, genellikle hoşa gitmeyen olay veya felaket.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'musibet' kelimesinin 'savb' kökünden geldiğini ve bir şeyin hedefine ulaşması, isabet etmesi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda ise, kişinin kendi fiilleri sonucunda başına gelen, hedefi bulan kötü olayları ifade eder. Bu, Allah'ın takdiriyle veya kişinin kendi eylemleriyle gerçekleşen olumsuz sonuçları kapsar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'musibet' kelimesini 'isabet eden şey' olarak açıklar ve genellikle 'şer' (kötülük) anlamında kullanıldığını vurgular. Ayetteki 'bima kaddemet eydihim' ifadesiyle birlikte düşünüldüğünde, bu musibetin onların kendi elleriyle işledikleri günahların bir sonucu olduğunu belirtir.

2قَدَّمَتْk-d-m

Kök:ق د م—Bir şeyi öne sürmek, takdim etmek, önceden yapmak veya işlemek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'kaddeme' fiilinin 'takdim etmek, öne geçirmek' anlamlarına geldiğini ve bu ayette 'bima kaddemet eydihim' ifadesiyle, onların kendi elleriyle önceden işledikleri, yani sebep oldukları fiilleri kastettiğini açıklar. Bu, musibetin doğrudan kendi eylemlerinin bir sonucu olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'takdim'in bir şeyi öne sürmek olduğunu ve bu ayetteki kullanımının, kişilerin kendi iradeleriyle yaptıkları ve sonuçlarını peşinen hazırladıkları amelleri ifade ettiğini belirtir. Dolayısıyla musibet, onların 'takdim ettikleri' yani işledikleri günahların bir karşılığıdır.

3يَحْلِفُونَh-l-f

Kök:ح ل ف—Yemin etmek, ant içmek.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'halefe' fiilinin 'yemin etmek' anlamına geldiğini ve bu ayetteki 'yahlifûne billah' ifadesinin, Allah adına yalan yere yemin etme eylemini belirttiğini açıklar. Münafıkların, kendi suçlarını örtbas etmek için Allah'ı şahit tutarak yalan söylediklerini gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Halebî, 'halef' kökünün yemin anlamında kullanıldığını ve bu ayetteki fiilin, münafıkların samimiyetsiz bir şekilde, kendi menfaatleri doğrultusunda Allah'a yemin etmelerini ifade ettiğini belirtir. Bu, onların iç yüzlerini ve ikiyüzlülüklerini ortaya koyan bir davranıştır.

4إِحْسَـٰنًاh-s-n

Kök:ح س ن—İyilik yapmak, güzel davranmak, bir şeyi en güzel şekilde yapmak.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ihsan' kelimesinin 'hüsn' kökünden geldiğini ve bir şeyi güzel yapmak, iyilikte bulunmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda münafıkların, kendi kötü niyetlerini gizlemek için 'biz sadece iyilik yapmak istedik' diyerek yalan söylediklerini ifade eder. Onların iddia ettikleri 'ihsan', gerçekte samimiyetsiz bir bahanedir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ihsan' kavramının Kur'an'da sadece iyilik yapmak değil, aynı zamanda bir şeyi en mükemmel şekilde yapmak ve Allah'ı görüyormuşçasına ibadet etmek gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu vurgular. Ayetteki münafıkların 'ihsan' iddiası, bu derin anlamdan yoksun, yüzeysel ve aldatıcı bir ifadedir.

5تَوْفِيقًاv-f-k

Kök:و ف ق—Uyuşma, uyum sağlama, uzlaştırma, başarıya ulaştırma.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'tevfik' kelimesinin 'vafaka' kökünden geldiğini ve bir şeyin diğerine uygun düşmesi, uyum sağlaması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tevfîk' ifadesi, münafıkların 'uzlaştırma' veya 'uyum sağlama' amacı güttüklerini iddia etmelerini ifade eder. Ancak bu iddia, onların gerçek niyetleriyle çelişen, yalan bir beyandır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'tevfik'in Kur'an'da genellikle Allah'ın kuluna başarı ve uyum nasip etmesi anlamında kullanıldığını belirtir. Ancak bu ayette, münafıkların kendi kötü niyetlerini gizlemek için 'biz sadece uzlaştırma ve uyum sağlama amacı güttük' diyerek, bu kavramı kendi çıkarları doğrultusunda çarpıttıklarını ve yalan yere yemin ettiklerini gösterir.

Nisâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(62) (Fekeyfe izâ esabethüm musîbetün Bi mâ kaddemet eydîhim sümme câuke yahlifune Billâhi in erednâ illâ ıhsanen ve tevfîka;)

“Ya nasıl, elleriyle yaptıkları yüzünden başlarına bir felâket gelince, hemen sana geldiler de: "Biz sadece iyilik etmek ve arayı bulmak istedik." diye Allah'a yemin ediyorlar.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)