Nisâ Sûresi 64. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nisâ 64Cüz 5 · Sayfa 88

Nisâ Sûresi 64. Âyet

النساء

Vemâ erselnâ min rasûlin illâ liyutâ'a bi-iżni(A)llâh(i)(c) velev ennehum iż zalemû enfusehum câûke festaġferû(A)llâhe vestaġfera lehumu-rrasûlu levecedû(A)llâhe tevvâben rahîmâ(n)

Biz her peygamberi sırf, Allah'ın izni ile itaat edilmek üzere gönderdik. Eğer onlar kendilerine zulmettikleri zaman sana gelseler de Allah'tan günahlarının bağışlamasını dileseler ve Peygamber de onlara bağışlama dileseydi, elbette Allah'ı tövbeleri çok kabul edici ve çok merhametli bulacaklardı.

Nisâ 64. ayet, peygamberlerin gönderiliş amacını, Allah'ın izniyle onlara itaatin gerekliliğini ve günah işleyenlerin peygamber aracılığıyla Allah'tan af dilemeleri durumunda Allah'ın tövbeleri kabul edici ve merhametli olduğunu vurgular. Ayet, 'irsâl', 'itâat', 'zulm', 'istiğfâr', 'tevbe' ve 'rahmet' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi irade, insan sorumluluğu ve ilahi bağışlama arasındaki ilişkiyi dilbilimsel bir derinlikle ele alır.

1أَرْسَلْنَاr-s-l

Kök:ر س ل—Allah'ın bir elçi göndermesi, vazifelendirmesi eylemini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'irsâl' kelimesini 'bir şeyi bir yöne doğru serbest bırakmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'erselnâ' fiili, Allah'ın peygamberleri belirli bir görev ve mesajla insanlığa göndermesini, onları bu vazifeye tayin etmesini ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir gönderme değil, aynı zamanda ilahi bir yetkilendirme ve görevlendirmedir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'irsâl'in mecazi anlamlarına değinerek, burada peygamberlerin Allah tarafından insanlara birer elçi olarak gönderilmesi ve onlara ilahi mesajı ulaştırma görevini yüklenmesi anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, peygamberlerin ilahi iradenin taşıyıcıları olduğunu vurgular.

2لِيُطَاعَt-v-'-

Kök:ط و ع—Peygamberlere Allah'ın emriyle itaat edilmesi gerektiğini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'tâat'ı 'iradeye uygun hareket etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'li-yutâa' ifadesi, peygamberlerin gönderiliş amacının, onların getirdiği ilahi hükümlere ve rehberliğe uyulması olduğunu, bu itaatin Allah'ın izniyle gerçekleştiğini belirtir. Bu, peygamberin şahsına değil, onun temsil ettiği ilahi mesaja itaattir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'tâat'ın 'emre uymak' ve 'boyun eğmek' anlamlarını vurgular. Ayetteki bağlamda, peygamberlere itaatin, Allah'ın emirlerine ve yasaklarına uymak anlamına geldiğini, bu itaatin ilahi bir zorunluluk olduğunu ve peygamberlerin bu itaati sağlamak üzere gönderildiğini ifade eder.

3ظَلَمُوٓا۟z-l-m

Kök:ظ ل م—Kendi nefislerine haksızlık etmek, günah işlemek anlamında kullanılır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'zulm' kelimesini 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak' veya 'hakkı sahibine vermemek' olarak açıklar. Ayetteki 'zalemû enfusehum' ifadesi, insanların günah işleyerek kendilerine zarar verdiklerini, fıtratlarına ve ilahi emirlere aykırı davrandıklarını, böylece kendilerine haksızlık ettiklerini belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'zulm' kavramının sadece başkalarına haksızlık etmekle sınırlı olmadığını, aynı zamanda insanın kendi nefsine karşı işlediği günahları ve ilahi düzene aykırı davranışları da kapsadığını vurgular. Ayetteki kullanım, bu içsel ve manevi haksızlığı açıkça ortaya koyar.

4فَٱسْتَغْفَرُوا۟ğ-f-r

Kök:غ ف ر—Allah'tan bağışlanma dilemek, günahların örtülmesini talep etmek anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'istiğfâr'ı 'günahların örtülmesini ve affedilmesini istemek' olarak tanımlar. Ayetteki 'festagferû' fiili, günah işleyenlerin pişmanlık duyarak Allah'tan af dilemelerinin önemini vurgular. Bu, sadece sözlü bir talep değil, aynı zamanda kalpten gelen bir pişmanlık ve dönüş arzusudur.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'istiğfâr'ın 'günahın izini silmek, onu örtmek' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, peygamberin aracı olmasıyla yapılan istiğfarın, Allah katında daha makbul olabileceği ve günahların affına vesile olabileceği mesajını verir.

5تَوَّابًاt-v-b

Kök:ت و ب—Tövbeleri çokça kabul eden, günahkârların dönüşünü bağışlayan demektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'tevbe'yi 'günahı terk edip Allah'a dönmek' olarak açıklar. 'Tevvâb' ise, Allah'ın kullarının tövbelerini çokça kabul eden, onlara tekrar tekrar bağışlama kapısını açan sıfatıdır. Ayetteki 'tevvâben' ifadesi, Allah'ın tövbe edenlere karşı sonsuz merhametini ve affediciliğini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'Tevvâb' isminin, Allah'ın kullarının tövbelerini kabul etmede sürekliliğini ve genişliğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, günah işleyenlerin samimi bir şekilde tövbe etmeleri durumunda Allah'ın onları mutlaka bağışlayacağını, bu sıfatının bir gereği olduğunu gösterir.

6رَّحِيمًاr-h-m

Kök:ر ح م—Çok merhametli, kullarına karşı şefkatli olan demektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'rahmet'i 'iyilik ve ihsanı gerektiren incelik' olarak tanımlar. 'Rahîm' ise, Allah'ın kullarına karşı sürekli ve özel merhametini ifade eden bir sıfatıdır. Ayetteki 'rahîmen' ifadesi, Allah'ın tövbeleri kabul etmesinin yanı sıra, kullarına karşı olan engin şefkat ve merhametinin bir tezahürü olduğunu belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'Rahîm' isminin, Allah'ın müminlere ahirette göstereceği özel merhameti ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, günah işleyip tövbe edenlere Allah'ın hem dünyada bağışlama hem de ahirette merhametle muamele edeceğini vurgular.

Nisâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(64) (Ve mâ erselnâ min Rasûlin illâ li yütaa Bi iznillah* ve lev ennehüm iz zalemu enfüsehüm câuke festağferullahe vestağfere lehümür Rasûlü levecedullahe Tevvaben Rahîma;)

“Biz hangi peygamberi gönderdikse, sırf Allah'ın izni ile itaat edilmek üzere gönderdik. Eğer onlar kendilerine zulmettikleri zaman sana gelseler de Allah'tan günahlarının bağışlanmasını dileselerdi ve Rasûl de onların bağışlanmasını dileseydi, elbette Allah'ı affedici, merhametli bulurlardı.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)