Nisâ Sûresi 80. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'طوع' (tav') kökünü, isteyerek ve gönüllü olarak boyun eğmek, emre uymak olarak açıklar. Ayetteki 'yutı'' fiili, Peygamber'in getirdiği hükümlere ve tebliğ ettiği ilahi emirlere isteyerek uymayı ifade eder ki bu da Allah'a itaatin bir göstergesidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'itaat' kelimesini, emredilen şeyi yerine getirmek ve yasaklanandan kaçınmak olarak yorumlar. Ayetteki bağlamda, Peygamber'in söz ve fiillerine uymanın, Allah'ın emrine uymak anlamına geldiğini belirtir, zira Peygamber Allah'ın elçisidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'itaat' kavramının Kur'an'da Allah'ın iradesine tam bir teslimiyet ve boyun eğme anlamı taşıdığını vurgular. Peygambere itaat, bu ilahi iradenin somutlaşmış hali olan Peygamber'in rehberliğine uymakla gerçekleşir ve bu, mümin için temel bir dinî yükümlülüktür.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'resul' kelimesini, bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişi olarak tanımlar. Ayetteki 'er-Resûl', Hz. Muhammed'i ifade eder ve onun görevinin Allah'ın emirlerini insanlara ulaştırmak olduğunu, dolayısıyla ona itaatin Allah'a itaatle aynı olduğunu belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'رسل' (rasl) kökünden türeyen 'resul' kelimesini, bir görevi yerine getirmek üzere gönderilen kişi olarak açıklar. Kur'an bağlamında ise, Allah'ın emirlerini ve yasaklarını insanlara tebliğ etmekle görevli olan peygamberleri ifade eder. Ayetteki kullanımı, Hz. Muhammed'in bu ilahi elçilik makamını vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'resul' kavramının Kur'an'da sadece bir haberci olmanın ötesinde, ilahi bir otorite ve rehberlik vasfı taşıdığını belirtir. Peygambere itaat, onun tebliğ ettiği ilahi hükümlere ve sünnetine uymakla gerçekleşir ve bu, Allah'ın rızasını kazanmanın bir yoludur.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'تولّى' (tevellâ) fiilini, bir şeyden yüz çevirmek, sırt dönmek ve uzaklaşmak olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Peygamber'in tebliğ ettiği hakikatten ve onun rehberliğinden sapmayı, imandan ve itaatten uzaklaşmayı ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ولى' (velâ) kökünden türeyen 'tevellâ' fiilinin, bir şeyden uzaklaşmak, onu terk etmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Peygamber'in getirdiği mesaja karşı çıkmayı, onu kabul etmemeyi ve dolayısıyla Allah'ın emrinden sapmayı ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'tevellâ' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın veya Peygamber'in çağrısına karşı olumsuz bir tavır takınmayı, hidayet yolundan sapmayı ve inkârı ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Peygamber'in rehberliğini reddetmenin, Allah'ın iradesine karşı gelmek anlamına geldiğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'حفظ' (hıfz) kökünü, bir şeyi korumak, gözetmek ve muhafaza etmek olarak açıklar. 'Hafîz' ise, bu görevi üstlenen, koruyucu ve gözetleyici anlamındadır. Ayetteki 'hafîzan' kelimesi, Peygamber'in görevinin insanları zorla imana getirmek veya onların amellerini kaydetmek olmadığını, sadece tebliğ etmek olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hafîz' kelimesini, bir şeyi koruyan, muhafaza eden ve gözetleyen olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, Peygamber'in insanların iman etmelerini sağlamak veya onların amellerinden sorumlu olmak gibi bir görevi olmadığını, bu sorumluluğun Allah'a ait olduğunu belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'hafîz' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, bu ayette ise Peygamber'in insanları zorla hidayete erdirme veya onların amellerini denetleme yetkisine sahip olmadığını ifade ettiğini belirtir. Peygamber'in görevi tebliğdir, hesap sormak değildir.