Nisâ Sûresi 83. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'emn' kelimesini kalbin korkudan arınması ve sükûnete ermesi olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda ise, toplumda güven ve huzur ortamını etkileyen haberler için kullanılmıştır, yani bu haberler ya güveni pekiştirir ya da zayıflatır. (el-Müfredât, s. 90)

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'emn'i 'korkunun zıddı' olarak açıklar ve 'emniyet'in, bir şeyin beklenmedik bir tehlikeden korunması hali olduğunu belirtir. Ayetteki 'minel-emni' ifadesi, toplumu ilgilendiren, güvenliği veya güvensizliği etkileyen haberlerin kaynağını işaret eder. (el-Külliyyât, s. 165)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'emn' kavramının Kur'an'da sadece bireysel bir duygu olmaktan öte, toplumsal bir durum olarak da ele alındığını belirtir. Ayetteki kullanımı, toplumun genel güvenliğini ilgilendiren haberlerin yayılma biçimini ve bu haberlerin toplumsal barış üzerindeki etkisini vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'havf'ı 'korku' olarak açıklar ve bu tür haberlerin insanlarda yarattığı endişe halini vurgular. Ayetteki 'ev el-havf' ifadesi, toplumu tedirgin eden, korku ve panik yaratabilecek haberleri ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 102)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'havf'ı 'bir şeyin beklenmedik bir tehlikeden korunması hali'nin zıddı olarak, yani 'tehlike beklentisiyle duyulan endişe' olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, bu tür haberlerin toplumda yarattığı korku ve güvensizlik ortamına işaret eder. (el-Müfredât, s. 297)

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'havf'ın Kur'an'da genellikle bir tehdit veya tehlike karşısında hissedilen doğal bir duygu olduğunu belirtir. Bu ayette ise, toplumsal düzeyde yayılan ve insanlarda endişe uyandıran haberlerin niteliğini açıklar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ezâû' fiilini 'neşrettiler, yaydılar' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, henüz doğruluğu teyit edilmemiş veya yanlış anlaşılmaya açık haberlerin aceleyle halk arasında yayılmasını eleştirir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 136)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ezâû' fiilinin 'gizli bir şeyi açığa çıkarmak' anlamını taşıdığını belirtir. Ayette, bu fiil, güven veya korkuyla ilgili hassas bilgilerin, yetkili mercilere danışılmadan kamuoyuna açıklanmasını ifade eder. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 421)

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ezâa' fiilinin 'sırrı ifşa etmek, yaymak' anlamında kullanıldığını ve genellikle olumsuz bir çağrışım taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, bu fiil, haberlerin sorumsuz bir şekilde yayılmasının potansiyel zararlarını vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 2, s. 54)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'resûl' kelimesini 'bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişi' olarak tanımlar. Ayetteki 'ilâ er-Resûl' ifadesi, önemli haberlerin doğruluğunu teyit etmek ve doğru yorumunu almak için Peygamber'e başvurmanın gerekliliğini vurgular. (el-Müfredât, s. 347)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'resûl' kavramının Kur'an'da sadece bir haberci olmaktan öte, ilahi iradenin yeryüzündeki temsilcisi ve toplumsal düzenin kurucusu olduğunu belirtir. Bu ayette, Peygamber'in, toplumu ilgilendiren hassas konularda nihai merci olduğu vurgulanır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'üli'l-emr'i 'işlerin başında olanlar, yöneticiler' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Peygamber'den sonra toplumsal meselelerde karar verme ve yönlendirme yetkisine sahip olan kişileri ifade eder. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 125)

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'üli'l-emr'in, 'emir ve yasak koyma yetkisine sahip olanlar' olduğunu belirtir. Bu ayette, toplumu ilgilendiren haberlerin doğru değerlendirilmesi ve yönetilmesi için Peygamber'in yanı sıra bu yetkililere de danışılması gerektiği vurgulanır. (el-Külliyyât, s. 102)

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'üli'l-emr' kavramının Kur'an'da genellikle hem dinî hem de dünyevî konularda yetki sahibi olan liderleri kapsadığını belirtir. Ayette, bu kişilerin, yayılan haberlerin doğruluğunu ve etkilerini değerlendirme konusunda önemli bir role sahip oldukları ifade edilir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'yestenbitûnehu' fiilini 'onu çıkarırlardı, anlarlardı' olarak açıklar. Kelimenin kökeni olan 'nabt', suyu yerden çıkarmak anlamına gelir ki bu da gizli olanı açığa çıkarmakla ilişkilidir. Ayette, haberlerin derinlemesine analiz edilerek doğru sonuçlara ulaşma yeteneğini ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 103)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'istimbat'ı 'bir şeyin gizli yönlerini ortaya çıkarmak, derinlemesine düşünerek sonuca ulaşmak' olarak tanımlar. Ayette, bu fiil, Peygamber ve üli'l-emr'in, kendilerine gelen haberlerin gerçek mahiyetini ve sonuçlarını anlama kabiliyetini vurgular. (el-Müfredât, s. 473)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'istimbat'ın 'bir şeyi derinlemesine araştırarak ve düşünerek elde etmek' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, yetkili kişilerin, yayılan haberlerin ardındaki gerçekleri ve olası sonuçları kavrama yeteneğine sahip oldukları ifade edilir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 2, s. 287)

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'istimbat'ın Kur'an'da genellikle 'akıl yürütme, delillerden sonuç çıkarma' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayette, bu kavram, haberlerin yüzeysel olarak değil, derinlemesine bir analizle değerlendirilmesi gerektiğini vurgular.