Mü'min Sûresi 33. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Mü'min 33Cüz 24 · Sayfa 470

Mü'min Sûresi 33. Âyet

غافر

Yevme tuvellûne mudbirîne mâ lekum mina(A)llâhi min ‘âsim(in)(k) vemen yudlili(A)llâhu femâ lehu min hâd(in)

(32-33) "Ey kavmim! Gerçekten sizin için, o bağrışıp çağrışma gününden, arkanıza dönüp kaçmaya çalışacağınız günden korkuyorum. (O gün) sizi, Allah'(ın azabın)dan kurtaracak kimse yoktur. Allah, kimi saptırırsa artık onu doğru yola iletecek de yoktur."

Mü'min Suresi 33. ayet, kıyamet günündeki çaresizliği ve ilahi takdirin mutlaklığını vurgulamaktadır. Ayet, insanların Allah'tan kaçamayacağını ve O'nun hidayetinden mahrum bıraktığı kimseye kimsenin yol gösteremeyeceğini dilbilimsel olarak güçlü ifadelerle ortaya koyar.

1تُوَلُّونَv-l-y

Kök:و ل ي—Kıyamet gününde insanların Allah'ın azabından yüz çevirip kaçmaya çalışmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'velâ' kökünün asıl anlamının 'bir şeye yakın olmak' olduğunu belirtir. Ancak 'tevellâ' fiili, bir şeyden yüz çevirmek, arkasını dönmek anlamında da kullanılır. Ayetteki 'tuvellûne' ifadesi, kıyamet gününde azaptan kaçmak için yüz çevirme, geri dönme eylemini anlatır ve bu durumun faydasızlığını vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'tuvellûne' fiilini 'tüdâbirûne' (arkasını dönmek, kaçmak) olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, insanların Allah'ın azabından kurtulmak için çaresizce kaçışını mecazi bir dille ifade eder ve bu kaçışın imkansızlığına işaret eder.

2مُدْبِرِينَd-b-r

Kök:د ب ر—Arkasını dönerek kaçan, geriye doğru giden kimseleri ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'müdbirîn' kelimesini 'arkasını dönenler, kaçanlar' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, kıyamet gününde insanların Allah'ın azabından yüz çevirip kaçma girişimlerini, ancak bu kaçışın bir fayda sağlamayacağını belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'd-b-r' kökünün 'bir şeyin arkası' anlamına geldiğini ve 'idbâr'ın 'arkasını dönmek, geri çekilmek' olduğunu belirtir. 'Müdbirîn' kelimesi, ayetteki 'tuvellûne' fiilini pekiştirerek, insanların tam bir çaresizlik içinde azaptan kaçmaya çalıştıklarını, ancak bu kaçışın sonuçsuz kalacağını vurgular.

3عَاصِمٍa-s-m

Kök:ع ص م—Allah'ın azabından koruyacak, kurtaracak hiçbir kimsenin veya gücün olmadığını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ısmet' kelimesinin 'bir şeyi tutmak, korumak, engellemek' anlamına geldiğini belirtir. 'Âsım' ise koruyan, engelleyen demektir. Ayetteki 'min âsım' ifadesi, kıyamet gününde Allah'ın azabına karşı hiçbir koruyucunun, hiçbir kurtarıcının bulunmayacağını kesin bir dille ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): el-Kefevî, 'ısmet'in 'bir şeyi kötü bir durumdan korumak' olduğunu açıklar. Ayetteki 'âsım' kelimesi, Allah'ın azabından koruyacak, kurtaracak hiçbir gücün olmadığını vurgulayarak, insanların o günkü mutlak çaresizliğini ve Allah'ın kudretinin sınırsızlığını ortaya koyar.

4يُضْلِلِd-l-l

Kök:ض ل ل—Allah'ın bir kimseyi doğru yoldan saptırması, hidayetten mahrum bırakmasıdır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'dalâl' kavramının Kur'an'da 'doğru yoldan sapma, kaybolma' anlamlarına geldiğini belirtir. Allah'ın 'idlal'i ise, O'nun iradesiyle bir kimsenin hidayetten uzaklaşması, doğru yolu bulamamasıdır. Ayetteki 'men yudlilillahu' ifadesi, ilahi takdirin mutlaklığını ve Allah'ın saptırdığı kimseye kimsenin yol gösteremeyeceğini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'dalâl' kökünün 'doğru yoldan ayrılma, şaşırma' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'yudlil' fiili, Allah'ın iradesiyle gerçekleşen bir sapmayı ifade eder ve bu sapmanın sonucunda kişinin hidayete ermesinin imkansızlığını dile getirir. Bu durum, Allah'ın mutlak kudretini ve hidayetin yalnızca O'nun elinde olduğunu gösterir.

5هَادٍh-d-y

Kök:ه د ي—Doğru yolu gösteren, hidayet eden kimse veya güçtür.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hidâyet' kelimesinin 'lütuf ve incelikle doğru yola iletmek' anlamına geldiğini belirtir. 'Hâdî' ise yol gösteren demektir. Ayetteki 'fema lehu min hâd' ifadesi, Allah'ın saptırdığı kimseye, O'nun dışında hiçbir kimsenin veya gücün doğru yolu gösteremeyeceğini, hidayet veremeyeceğini kesin bir dille ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'hidâyet'in 'doğru yolu açıklamak ve ona ulaştırmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'hâdî' kelimesi, Allah'ın saptırdığı kimsenin artık hidayet bulamayacağını, çünkü hidayetin yegane kaynağının Allah olduğunu ve O'nun iradesi dışında kimsenin yol gösteremeyeceğini vurgular.

Mü'min (Ğâfir) Sûresi

Arka kişinin nefis dağı ve vehmidir. Vehim ise şeytandır. Şeytanlaşmış nefsi emmarelerini görünce, ilah edindiğiniz nefislerinizin yönüne kaçacaksınız. “Şeytan” Hakk’a karşı şaşırmışlığın remzidir. Ve kim şeytanlaşırsa onun için “Hadi’ye” yol gösterici bulunmaz. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku