Şûrâ Sûresi 14. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'fark' kelimesinin bir şeyi diğerinden ayırmak anlamına geldiğini belirtir. 'Teferruk' ise, bir araya gelmiş şeylerin dağılması, ayrılmasıdır. Ayetteki 'teferraku' fiili, kendilerine ilim geldikten sonra bile hakikatten saparak farklı yollara ayrılmalarını ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'teferruk' kelimesini 'ihtilaf' ve 'ayrılık' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, peygamberlere indirilen ilahi vahiy ve bilgiye rağmen insanların farklı fırkalara ayrılmasını ve ihtilafa düşmesini mecazi olarak anlatır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'fark' kökünden türeyen kelimelerin genellikle hak ile batılın, doğru ile yanlışın ayrılması bağlamında kullanıldığını belirtir. 'Teferruk' ise, bu ayrımın olumsuz bir sonucu olarak, insanların hakikatten saparak gruplara ayrılmasını ve dinî birliği bozmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ilm' kelimesini bir şeyin hakikatini idrak etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'el-ilm' ifadesi, peygamberlere gelen vahiy ve ilahi öğretilerle ortaya konan kesin bilgi ve hakikati ifade eder. Bu bilgiye rağmen ayrılığa düşülmesi, insanların kasıtlı bir sapmasını gösterir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ilm' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın bilgisi veya peygamberler aracılığıyla insanlara ulaştırılan vahiy bilgisi anlamında kullanıldığını belirtir. Ayette, bu ilahi bilginin insanlara ulaşmasına rağmen ayrılığa düşülmesinin kınandığı vurgulanır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'ilm' kavramının sadece teorik bilgi değil, aynı zamanda pratik bir rehberlik ve doğru yolu gösteren bir ışık olduğunu vurgular. Ayetteki 'el-ilm', insanların doğru yolu bulmaları için gönderilen ilahi rehberliği ifade eder; ancak bu rehberliğe rağmen ayrılığa düşülmesi, ahlaki bir sapmayı işaret eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'bağy' kelimesini 'zulüm' ve 'haddi aşma' olarak açıklar. Ayetteki 'bağyen' ifadesi, insanların kendilerine ilim geldikten sonra bile sırf birbirlerine karşı duydukları kıskançlık, düşmanlık ve haksızlık arzusu nedeniyle ayrılığa düştüklerini belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'bağy' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi istemek olduğunu, ancak genellikle 'haddi aşarak istemek', yani 'zulmetmek' ve 'fesat çıkarmak' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'bağyen', ayrılığın temelinde yatan kötü niyeti, haksızlığı ve düşmanlığı vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'bağy' kavramının Kur'an'da genellikle başkalarına karşı haksız yere düşmanlık besleme, haddi aşma ve zulmetme anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'bağyen', ilahi bilgiye rağmen insanların kişisel çıkarlar, kıskançlık veya düşmanlık gibi nedenlerle ayrılığa düşmelerinin ahlaki boyutunu ortaya koyar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kelime' kelimesinin Allah'ın sözü, hükmü veya takdiri anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kelimetün sebakat min Rabbike', Allah'ın ezelde takdir ettiği ve belirli bir süreye kadar geçerli olan hükmünü ifade eder ki bu da ayrılığa düşenlerin hemen cezalandırılmamasının sebebidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'kelime'nin Kur'an'da bazen Allah'ın iradesi, takdiri ve emri anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'kelimetün', Allah'ın belirli bir zamana kadar azabı erteleme yönündeki ezelî hükmünü ve takdirini ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'kelime'nin Allah'a nispet edildiğinde O'nun kudretini, iradesini ve takdirini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kelimetün sebakat', Allah'ın geçmişte takdir ettiği ve belirli bir süreye kadar yürürlükte kalacak olan ilahi hükmünü ve mühletini anlatır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ecel' kelimesinin bir şeyin sonu, belirlenmiş süresi veya vadesi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ecelin müsemma', Allah'ın takdir ettiği ve ayrılığa düşenlerin cezalandırılması için belirlenmiş olan nihai bir zaman dilimini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ecel'in Kur'an'da genellikle hayatın sonu, kıyamet vakti veya belirli bir olayın gerçekleşeceği zaman dilimi anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'ecelin müsemma', Allah'ın hikmeti gereği, ayrılığa düşenlere hemen ceza vermeyip belirli bir süreye kadar mühlet tanıdığını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'şekk' kelimesini iki şey arasında tereddüt etmek, bir konuda kesin bilgiye sahip olamamak olarak tanımlar. Ayetteki 'fî şekkin murîb', Kitap kendilerine miras bırakılanların, Kitab'ın hakikatinden ve içeriğinden derin bir şüphe ve endişe içinde olduklarını ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'şekk' kelimesini 'tereddüt' ve 'yakîn (kesin bilgi) olmaması' olarak açıklar. Ayetteki 'şekk' ifadesi, önceki nesillerin ayrılığından sonra Kitap'a varis olanların da Kitab'ın doğruluğu ve içeriği hakkında ciddi tereddütler yaşadıklarını vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'şekk' kavramının genellikle imanın zıttı olarak kullanıldığını ve hakikatten uzaklaşmayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'şekk', Kitap'a sahip olmalarına rağmen, onun mesajına tam olarak inanmamaları ve bu konuda derin bir tereddüt içinde olmaları durumunu anlatır.