Zuhruf Sûresi 66. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Zuhruf 66Cüz 25 · Sayfa 494

Zuhruf Sûresi 66. Âyet

الزخرف

Hel yenzurûne illâ-ssâ'ate en te/tiyehum baġteten vehum lâ yeş'urûn(e)

Onlar (bu tavırlarıyla) ancak, kıyamet gününün kendilerine ansızın gelmesini beklemektedirler, halbuki bunun farkında değillerdir.

Zuhruf Suresi 66. ayet, kıyametin ansızın gelişini ve insanların bu duruma hazırlıksız yakalanışını vurgulamaktadır. Ayet, 'saat' kavramının beklenmedik ve ani bir olayı ifade edişini, 'bağteten' kelimesinin bu ani oluşu pekiştirmesini ve 'yeş'urûn' fiilinin ise insanların gafletini ve idrak eksikliğini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.

1ٱلسَّاعَةَs-v-a

Kök:س و ع—Ayette, kıyamet gününü, yani dünyanın sonunu ve hesap vaktini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'es-sâ'ah' kelimesinin aslen bir zaman dilimini ifade ettiğini, ancak Kur'an'da özel olarak kıyamet vaktini, yani dünyanın sonunu ve diriliş anını belirtmek için kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'es-sâ'ah' bu özel anlamıyla, insanların gaflet içinde beklediği büyük olayı işaret eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'es-sâ'ah' kavramının Kur'an'da sadece bir zaman dilimi olmaktan öte, kozmik bir felaket ve ilahi yargı anı olarak derin bir teolojik anlama sahip olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, bu yargı anının beklenmedik ve kaçınılmaz oluşunu vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'es-sâ'ah' kelimesinin mecazi olarak 'kıyamet' anlamında kullanıldığını, çünkü bu olayın aniden ve kısa bir sürede gerçekleşeceğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, bu ani gelişin insanlar için bir sürpriz olacağı vurgulanır.

2تَأْتِيَهُمe-t-y

Kök:أ ت ي—Kıyametin onlara gelmesi, yani ansızın vuku bulması ve onları kuşatması anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'etâ' fiilinin 'gelmek, ulaşmak' anlamında kullanıldığını, ancak ayetteki 'te'tiyehum' ifadesinin kıyametin insanlara beklenmedik bir şekilde, adeta üzerlerine gelmesi anlamını taşıdığını belirtir. Bu, olayın kaçınılmazlığını ve ani oluşunu vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'etâ' fiilinin bazen 'vuku bulmak, gerçekleşmek' anlamında kullanıldığını ve ayetteki 'te'tiyehum'un kıyametin vuku buluşunu, yani gerçekleşmesini ifade ettiğini açıklar. Burada, kıyametin sadece gelmekle kalmayıp, aynı zamanda fiilen meydana geleceği vurgulanır.

3بَغْتَةًb-ğ-t

Kök:ب غ ت—Kıyametin ansızın, beklenmedik bir şekilde ve hazırlıksız yakalayarak gelmesini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'bağteten' kelimesinin 'ansızın, beklenmedik bir anda' anlamına geldiğini ve bu durumun genellikle bir şaşkınlık ve hazırlıksızlık haliyle birlikte vuku bulduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, kıyametin insanları gafil avlayacağını vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'bağteten' kelimesinin 'ani ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkmak' anlamını taşıdığını ve bu durumun genellikle olumsuz bir sürprizle ilişkilendirildiğini ifade eder. Ayette, kıyametin bu niteliği, insanların ona karşı hazırlıksızlığını pekiştirir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'bağteten' kelimesinin Kur'an'da genellikle kıyamet veya azap gibi beklenmedik ve ani olayları tasvir etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayette de kıyametin ani ve şaşırtıcı gelişini vurgulayarak, insanların gafletini gözler önüne serer.

4يَشْعُرُونَş-a-r

Kök:ش ع ر—Onların farkında olmamaları, idrak etmemeleri ve hissetmemeleri anlamındadır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'şe'ara' fiilinin 'hissetmek, farkında olmak, bilmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yeş'urûn' ifadesi, insanların kıyametin gelişinden habersiz, gafil ve idrakten yoksun bir halde olduklarını vurgular.

A. Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'şu'ûr' kavramının 'bir şeyi idrak etmek, bilmek ve hissetmek' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'lâ yeş'urûn' ifadesi, insanların kıyametin yakınlığına dair hiçbir hisse, bilgiye veya idrake sahip olmadıklarını, dolayısıyla gaflet içinde olduklarını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'şu'ûr' kavramının Kur'an'da genellikle 'bilinçli farkındalık' anlamında kullanıldığını ve 'lâ yeş'urûn' ifadesinin ise bu farkındalığın eksikliğini, yani gafleti ve umursamazlığı ifade ettiğini belirtir. Ayette, insanların kıyametin ani gelişine karşı bu bilinçsiz halleri vurgulanır.

Zuhruf Sûresi

“illâ-ssâ’ate” kıyâmet saati, şu an dünyada yaşayan neslin kıyametin kompasıdır. Nasrettin hocanın dediği gibi hanımım ölmesi küçük kıyamet benim ölmek ise büyük kıyamettir.

Latifenin altında letaif vardır. Hanım kişinin nefsidir. “Küllü nefsin zaikatul mevt”^[85] Tüm nefisler ölümü tadacaktır. Kişinin nefsinin ölmümü tatması onun kıyametinini kopmasıdır. Ölmeden önce bu idraken olursa Nasrettin hocanın dediği gibi Hakk’a uçacak bir beden elbisesi kalır. Onunda uçması büyük kıyamet olur.

Eğer ölüm âyette yazıldığı ansızın başa gelirse hayal içinde hayalden yine hayali olan ahiret hayatına geçilmiş olur. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku