Câsiye Sûresi 2. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'tenzîl' kelimesini 'inzâl'den daha özel ve tedrîcî (aşamalı) bir indirme olarak açıklar. Ayetteki 'tenzîlü'l-kitâb' ifadesi, Kur'an'ın bir defada değil, zaman içinde, hikmetli bir şekilde indirildiğini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'tenzîl'in, bir şeyin yüksek bir yerden alçak bir yere indirilmesi olduğunu belirtir. Kur'an bağlamında ise bu, Allah katından peygambere vahyedilmesi anlamına gelir ve bu indirme eyleminin Allah'ın kudret ve iradesiyle gerçekleştiğini gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'tenzîl'in Kur'an'ın indiriliş biçimini ifade ettiğini, yani parça parça ve belirli olaylara binaen vahyedilmesini vurgular. Bu durum, ayetteki 'Kitab'ın indirilmesi' ifadesine derinlik katarak, vahyin tedricî hikmetini ortaya koyar.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'kitâb' kelimesinin 'yazmak' kökünden geldiğini ve yazılı metin anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Kitâb', özel olarak Kur'an'ı ifade eder ve onun yazılı bir metin olarak korunmuşluğunu ve ilahi kaynağını vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kitâb'ın hem yazılı metni hem de Allah'ın hükmünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'tan gelen ve insanlara yol gösteren, yazılı hale getirilmiş ilahi kelamı, yani Kur'an'ı kasteder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'kitâb'ın Kur'an'da sadece bir metin değil, aynı zamanda ilahi bir 'mesaj' ve 'hukuk' anlamı taşıdığını ifade eder. Câsiye 2'deki 'el-Kitâb', bu ilahi mesajın ve hükümlerin kaynağı olan Kur'an'ı temsil eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'azîz' kelimesini 'galip gelen, yenilmeyen' olarak açıklar. Ayette Allah'ın 'el-Azîz' olarak nitelendirilmesi, O'nun mutlak kudretini ve hiçbir gücün O'na karşı gelemeyeceğini, dolayısıyla indirdiği Kitab'ın da korunmuşluğunu ve üstünlüğünü ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'azîz'in 'güçlü, şerefli, nadir bulunan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Azîz' sıfatı, Allah'ın yüceliğini, kudretini ve eşsizliğini vurgulayarak, vahyin kaynağının ne denli yüce olduğunu gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'azîz'in 'güçlü, galip, erişilmez' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Bu sıfat, Allah'ın Kitab'ı indirme kudretini ve bu Kitab'ın ilahi koruma altında olduğunu, dolayısıyla hiçbir beşeri gücün onu değiştiremeyeceğini veya geçersiz kılamayacağını belirtir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'hakîm' kelimesini 'işlerinde hikmet sahibi olan, her şeyi yerli yerine koyan' olarak açıklar. Ayette Allah'ın 'el-Hakîm' olarak zikredilmesi, Kitab'ın indirilmesinin ve içerdiği hükümlerin büyük bir hikmetle olduğunu, her şeyin bir amacı ve düzeni olduğunu gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hakîm'in 'hikmet sahibi' ve 'hüküm veren' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'el-Hakîm' sıfatı, Allah'ın indirdiği Kitab'ın her hükmünün ve her kelimesinin derin bir hikmet içerdiğini, boş ve anlamsız olmadığını vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hakîm' sıfatının Allah'ın evreni ve insanlığı yönetmesindeki mükemmel düzeni ve amacı ifade ettiğini belirtir. Câsiye 2'deki 'el-Hakîm', Kitab'ın da bu ilahi hikmetin bir tezahürü olduğunu, insanlığa en doğru yolu gösteren bir rehber olduğunu ima eder.