Żâlikum bi-ennekumu-tteḣażtum âyâti(A)llâhi huzuven ve ġarratkumu-lhayâtu-ddunyâ(c) felyevme lâ yuḣracûne minhâ velâ hum yusta'tebûn(e)
"Bunun sebebi, Allah'ın ayetlerini alaya almanız ve dünya hayatının sizi aldatmasıdır." Artık bugün ateşten çıkarılmazlar ve Allah'ın rızasını kazandıracak amelleri işleme istekleri kabul edilmez.
Bunun sebebi şudur; Siz Allah'ın âyetlerini alaya aldınız, dünya hayatı sizi aldattı. Artık bugün onlar, ateşten çıkarılmayacaklar ve kendilerinden özür dilemeleri de kabul edilmeyecektir.
Câsiye Suresi'nin 35. ayeti, inkarcıların ahiretteki durumunu, Allah'ın ayetlerini alaya almalarına ve dünya hayatının aldatıcılığına bağlamaktadır. Ayet, bu iki temel eylemin sonuçlarını vurgulayarak, o günkü çaresizliği ve özür dileme imkanının kalmayışını ifade eder.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'أخذ' (ahz) kelimesinin bir şeyi ele geçirmek, almak, benimsemek gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'ittehaztüm' (edindiniz/benimsediniz) kullanımı, Allah'ın ayetlerini bir alay konusu olarak benimseme, onları ciddiye almama ve bu tavrı bir yaşam biçimi haline getirme eylemini ifade eder.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ittihâz'ın bir şeyi kendine mal etmek, onu bir vasıf veya durum olarak benimsemek olduğunu açıklar. Bu bağlamda, Allah'ın ayetlerini 'hüzüv' (alay) olarak edinmek, onları küçümseme ve değersiz görme tavrını kalıcı hale getirmeyi ifade eder.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'âyet' kelimesinin Kur'an'da hem Allah'ın kudretine delalet eden alametler (evrensel ayetler) hem de peygamberlere indirilen mucizeler ve Kur'an'ın cümleleri için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'âyâtillâh' ifadesi, hem Kur'an'ın vahyedilen metinlerini hem de Allah'ın kainattaki delillerini kapsar ve bunların alaya alınmasını kınamaktadır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'âyet'in açık bir alamet, delil ve işaret olduğunu ifade eder. Allah'ın ayetleri, insanları doğru yola iletmek ve hakikati göstermek için gönderilen açık delillerdir. Bunları alaya almak, bu delilleri görmezden gelmek ve onlara karşı saygısızlık etmek anlamına gelir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'âyet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre 'âyet', Allah'ın varlığını ve kudretini gösteren her türlü işarettir; bu işaretler hem doğada hem de vahyedilmiş kitapta bulunur. Ayetteki 'âyâtillâh'ın alaya alınması, bu ilahi işaretlerin değerini küçümsemek ve onlara karşı inkarcı bir tavır sergilemektir.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'hüzüv' kelimesinin alay etmek, eğlenmek ve bir şeyi hafife almak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ittehaztüm âyaatillâhi hüzüven' ifadesi, Allah'ın ayetlerini ciddiye almayıp onlarla dalga geçme, onları küçümseme ve değersiz görme tavrını açıklar.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hüzüv'ün bir şeyi hafife almak, onunla eğlenmek ve onu küçümsemek olduğunu ifade eder. Bu bağlamda, Allah'ın ayetlerini 'hüzüv' olarak edinmek, ilahi mesajı ciddiye almamak, ona karşı saygısızlık etmek ve onu bir oyun veya eğlence konusu haline getirmektir.
Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ğarr' (aldatmak) fiilinin bir şeyi olduğundan farklı göstermek, yanıltmak ve boş ümitlere sevk etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ğarratkümü'l-hayâtü'd-dünyâ' ifadesi, dünya hayatının geçici cazibelerinin insanları aldatarak ahireti unutturmasını ve onları yanlış bir yola sürüklemesini anlatır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ğarûr' (aldatıcı) kelimesinin insanı boş ümitlerle oyalayan ve onu tehlikeye sürükleyen şey olduğunu açıklar. Dünya hayatının insanları aldatması, onun geçici zevklerine kapılıp ahiret sorumluluklarını ihmal etme durumunu ifade eder.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ğarûr' kökünün Kur'an'da genellikle şeytanın ve dünya hayatının insanları aldatma eylemleriyle ilişkilendirildiğini belirtir. Bu ayette dünya hayatının aldatıcılığı, insanların ahiret gerçeğinden uzaklaşmasına ve yanlış tercihler yapmasına neden olan bir faktör olarak sunulur.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'isti'tâb'ın birinden rızasını talep etmek, özür dilemek veya onu memnun etmeye çalışmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yüsta'tebûn' ifadesi, ahirette inkarcılara özür dileme, pişmanlıklarını ifade etme veya Allah'ın rızasını kazanma fırsatının verilmeyeceğini, yani geri dönüş imkanlarının kalmadığını vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'isti'tâb'ın bir kimsenin rızasını talep etmek ve onu memnun etmeye çalışmak olduğunu açıklar. Bu ayetteki kullanım, kıyamet gününde artık özürlerin kabul edilmeyeceği, pişmanlığın fayda vermeyeceği ve geri dönüş imkanının tamamen ortadan kalktığı bir durumu ifade eder.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'isti'tâb'ın 'talebü'l-utbâ' yani 'rızayı talep etmek' olduğunu belirtir. 'Utbâ' ise bir kimsenin bir başkasından razı olmasıdır. Dolayısıyla 'lâ yüsta'tebûn', onların artık Allah'ın rızasını kazanma veya özür dileyerek affedilme şanslarının kalmadığını gösterir.
Bu âyetin tefsiri eserlerde henüz eşleştirilmedi.
Eşleştirme tamamlandıkça bu bölüm otomatik dolar.