Mâide Sûresi 54. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İman (أمن), kalbin tasdiki ve dilin ikrarıyla birlikte, korkudan emin olmak ve güven içinde olmak anlamlarını taşır. Ayetteki 'âmenû' (ءَامَنُوا۟) ifadesi, Allah'a ve O'nun gönderdiklerine tereddütsüz bir şekilde inanıp güvenen kişileri tanımlar, bu da onların Allah'ın emirlerine bağlılıklarını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İman (îmân), Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a karşı tam bir güven ve teslimiyet halidir. Bu ayetteki 'âmenû' hitabı, Allah'a güvenip O'nun yoluna girmiş olanlara yöneliktir ve onların bu güvenlerinin bir gereği olarak dinlerinden dönmemeleri gerektiğini ima eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İrtidat (ارتداد), bir şeyden geri dönmek, eski haline rücu etmek demektir. Ayetteki 'men yertedde' (مَن يَرْتَدَّ) ifadesi, İslam dininden yüz çevirip küfre dönen kişiyi anlatır. Bu, kişinin iman ettikten sonra tekrar inkâra sapması durumudur.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Redd (ردّ) kökünden türeyen irtidat, bir şeyden geri dönmek, vazgeçmek anlamındadır. Din bağlamında kullanıldığında, İslam'dan dönmek, yani mürted olmak demektir. Ayetteki bu kullanım, dininden dönenlerin yerine Allah'ın başka bir kavim getireceği tehdidini içerir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hubb (حبّ), bir şeye karşı duyulan meyil ve arzu demektir. Allah'ın kulunu sevmesi, ona lütfetmesi, onu koruması ve ona rahmet etmesi anlamına gelir. Ayetteki 'yuhıbbuhum' (يُحِبُّهُمْ) ifadesi, Allah'ın bu yeni kavme olan özel iltifatını ve rızasını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'sevgi' (hubb), Allah ile insan arasındaki ilişkinin temelini oluşturan önemli bir kavramdır. Allah'ın kulunu sevmesi, O'nun kuluna karşı olan lütuf ve rahmetinin bir tezahürüdür. Bu ayette, Allah'ın sevgisine mazhar olan bir topluluğun özellikleri sıralanarak, bu sevginin karşılıklı olduğu vurgulanır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Zill (ذلّ), yumuşaklık ve tevazu anlamına gelir. 'Ezille' (أَذِلَّةٍ) kelimesi, müminlere karşı gösterilen alçak gönüllülüğü, onlara karşı kibir ve üstünlük taslamamayı ifade eder. Bu, müminler arasındaki dayanışma ve kardeşliğin bir göstergesidir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Züll (ذلّ), boyun eğmek, yumuşak davranmak demektir. Ayetteki 'ezilletin ale'l-mu'minîn' (أَذِلَّةٍ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ) ifadesi, müminlerin birbirlerine karşı şefkatli, merhametli ve mütevazı olmalarını anlatır. Bu, onların imanlarının bir gereği olarak birbirlerine karşı gösterdikleri olgun tavırdır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): İzzet (عزّة), güç, şeref ve üstünlük anlamına gelir. 'E'ızze' (أَعِزَّةٍ) kelimesi, kâfirlere karşı gösterilen kararlılığı, onlara boyun eğmemeyi ve İslam'ın şerefini korumayı ifade eder. Bu, müminlerin düşmanlarına karşı sergiledikleri vakur ve güçlü duruşu belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): İzzet (عزّة), galip gelmek, yenilmez olmak ve şerefli olmak demektir. Ayetteki 'e'ızzetin ale'l-kâfirîn' (أَعِزَّةٍ عَلَى ٱلْكَـٰفِرِينَ) ifadesi, müminlerin kâfirlere karşı güçlü, onlara karşı boyun eğmeyen ve dinlerinin izzetini koruyan bir tavır içinde olmalarını vurgular. Bu, onların imanlarının bir gereği olarak düşmanlarına karşı gösterdikleri dirençtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Cihad (جهاد), bütün gücü sarf ederek bir şeye ulaşmaya çalışmaktır. Ayetteki 'yücâhidûne fî sebîlillâh' (يُجَـٰهِدُونَ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ) ifadesi, Allah yolunda malıyla, canıyla ve diliyle her türlü gayreti göstermeyi, İslam'ı yüceltmek için mücadele etmeyi kapsar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Cihad (cihâd), Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir; sadece savaşmak değil, aynı zamanda nefisle mücadele etmek, iyiliği emredip kötülükten sakındırmak ve Allah'ın dinini yaymak için gösterilen her türlü çabayı ifade eder. Bu ayetteki cihad, Allah'ın rızasını kazanmak ve dinini yüceltmek için gösterilen kararlı ve sürekli bir gayreti vurgular.