Mâide Sûresi 64. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ğall' kelimesinin aslen bir şeyi içine alıp hapsetmek, bağlamak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yedullahi mağlûle' ifadesi, Yahudilerin Allah'ın kudretini ve cömertliğini kısıtladıkları, O'nu cimrilikle itham ettikleri mecazi bir anlam taşır. Bu, Allah'ın rızık vermekten aciz olduğu veya vermediği gibi bir inancı yansıtır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'yedullahi mağlûle' ifadesini 'Allah'ın eli sıkıdır, cimridir' şeklinde mecazi olarak açıklar. Bu, Yahudilerin Allah'ın cömertliğini ve rızık vericiliğini inkar etmeleri, O'nu kendi elleriyle bağlamaları anlamına gelir. Ayet, bu ifadenin yanlışlığını ve küfür olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'yed' (el) kavramının Kur'an'da sıklıkla kudret, güç ve tasarruf anlamında kullanıldığını belirtir. 'Mağlûle' ile birlikte kullanıldığında, Allah'ın kudretinin kısıtlandığı, O'nun tasarruf yetkisinin olmadığı gibi bir inancı ifade eder ki bu, Kur'an'ın tevhid inancına tamamen aykırıdır. Yahudilerin bu ifadesi, Allah'ın mutlak gücünü ve cömertliğini reddetmeleridir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ğullet eydîhim' ifadesini, 'onların elleri bağlandı, yani cimri oldular ve rızıklarından mahrum edildiler' şeklinde açıklar. Bu, onların Allah'a karşı sarf ettikleri sözün bir cezası olarak, kendilerinin cimriliğe düşmeleri ve dünyevi nimetlerden mahrum kalmaları anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, bu ifadenin mecazi bir ceza olduğunu belirtir. Yahudiler, Allah'ın elinin bağlı olduğunu iddia ettikleri için, kendi elleri de mecazi olarak bağlanmış, yani cimriliğe ve bereketsizliğe mahkum edilmişlerdir. Bu, onların sözlerinin bir karşılığı olarak, kendi hayatlarında sıkıntı ve mahrumiyet yaşamalarıdır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ğullet eydîhim' ifadesinin, Yahudilerin Allah'a karşı sarf ettikleri iftiranın bir sonucu olarak, onların kendi ellerinin cimrilik ve bereketsizlik ile bağlanması anlamına geldiğini vurgular. Bu, ilahi bir ceza olarak, onların maddi ve manevi olarak sıkıntıya düşmelerini ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'bast' kelimesinin genişletmek, yaymak anlamına geldiğini belirtir. 'Yedahu mebsûtatâni' ifadesi, Allah'ın kudretinin ve cömertliğinin sınırsız olduğunu, dilediği gibi rızık verdiğini ve ihsan ettiğini gösterir. Bu, Yahudilerin iddialarının tam tersidir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'bast' kelimesinin genişlik, bolluk ve yaygınlık anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'yedahu mebsûtatâni' ifadesi, Allah'ın kudretinin ve cömertliğinin hiçbir sınır tanımadığını, O'nun dilediği gibi harcadığını ve ihsan ettiğini vurgular. Bu, Allah'ın mutlak zenginliğini ve kudretini ortaya koyar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'bast' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın rızkı genişletmesi, bolluk vermesi bağlamında kullanıldığını belirtir. 'Yedahu mebsûtatâni' ifadesi, Allah'ın cömertliğinin ve kudretinin sınırsızlığını, O'nun dilediği gibi tasarruf ettiğini ve kimseye muhtaç olmadığını sembolize eder. Bu, Yahudilerin 'elinin bağlı olduğu' iddiasını kesin bir dille reddeder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'tuğyan' kelimesinin aslen suyun haddini aşması gibi, bir şeyin sınırını aşması anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Yahudilerin Allah'a karşı isyan ve azgınlıklarının, Kur'an'ın inmesiyle daha da artacağını ifade eder. Bu, onların hakikati kabul etmek yerine, inat ve düşmanlıklarını artırmalarıdır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'tuğyan'ı, haddi aşmak, zulmetmek ve Allah'ın emirlerine karşı gelmek olarak tanımlar. Ayette, Kur'an'ın onlara indirilmesinin, onların azgınlıklarını ve isyanlarını daha da artıracağını, yani hakikat karşısında daha da direneceklerini belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'tuğyan'ın, Allah'ın koyduğu sınırları aşma, haddi bilmeme ve isyan etme anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayette, Kur'an'ın onlara gelmesinin, onların imanlarını artırmak yerine, inatları ve düşmanlıkları sebebiyle azgınlıklarını daha da şiddetlendireceğini vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'küfr' kelimesinin aslen bir şeyi örtmek, gizlemek anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Yahudilerin Kur'an'ın inmesiyle birlikte inkar ve nankörlüklerinin artacağını, yani hakikati bile bile reddetmeye devam edeceklerini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'küfr'ün en yaygın anlamının Allah'ı inkar etmek olduğunu belirtir. Ayette, Kur'an'ın onlara indirilmesinin, onların inkar ve nankörlüklerini daha da artıracağını, yani hakikate karşı direnişlerinin şiddetleneceğini ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da sadece inkar değil, aynı zamanda nankörlük ve Allah'ın nimetlerini reddetme anlamlarını da taşıdığını vurgular. Ayette, Yahudilerin Kur'an'a karşı takındıkları tavrın, onların inkar ve nankörlüklerini daha da derinleştireceğini, yani hakikati bile bile reddetme eğilimlerinin artacağını belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'adâvet' kelimesinin, bir şeye karşı gelmek, düşmanlık beslemek anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın Yahudiler arasına kıyamete kadar sürecek bir düşmanlık ve husumet saldığını ifade eder. Bu, onların kendi aralarındaki anlaşmazlıkların ve çekişmelerin bir sonucu olarak ortaya çıkan bir durumdur.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'adâvet'in, birine karşı kin beslemek, düşmanlık göstermek olduğunu açıklar. Ayette, Yahudilerin kendi aralarındaki düşmanlığın, onların Allah'a ve peygamberlerine karşı takındıkları tavrın bir cezası olarak kıyamete kadar devam edeceğini belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'adâvet'in, bir şeye karşı olumsuz bir tutum sergilemek, düşmanlık beslemek anlamına geldiğini ifade eder. Ayette, Yahudilerin kendi aralarındaki düşmanlığın, onların bozgunculuklarının ve hakikati reddetmelerinin bir sonucu olarak ilahi bir ceza olduğunu vurgular.