Kâf Sûresi 27. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Kâf 27Cüz 26 · Sayfa 519

Kâf Sûresi 27. Âyet

Kâle karînuhu rabbenâ mâ atġaytuhu velâkin kâne fî dalâlin ba'îd(in)

Arkadaşı (olan şeytan) der ki: "Ey Rabbimiz! Onu ben azdırmadım, fakat kendisi derin bir sapıklık içinde idi."

Bu ayet, kıyamet gününde şeytanın (karîn) insanı saptırma eylemini inkar etmesini ve insanın kendi sapıklığını (dalâl) vurgulamasını dilbilimsel olarak ele almaktadır. Özellikle 'karîn', 'atğaytuhu' ve 'dalâl' kavramları, ayetin temel mesajını oluşturan semantik derinliklere sahiptir.

1قَرِينُهُۥk-r-n

Kök:ق ر ن—Burada 'karîn', insana eşlik eden, onunla birlikte olan şeytanı ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'karîn' kelimesinin 'yakınlık, beraberlik' anlamlarından türediğini belirtir. Ayetteki 'karîn', insanın dünyada sürekli beraber olduğu, onu kötülüğe teşvik eden şeytanı ifade eder. Bu, kıyamet gününde insandan ayrılmayan, onunla birlikte hesaba çekilen varlıktır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'karîn' kelimesini 'sahib' (arkadaş, yoldaş) olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, bu 'sahib'in insanı saptıran şeytan olduğunu ve kıyamet gününde onunla birlikte hazır bulunacağını belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'karîn' kavramının Kur'an'da hem iyi hem de kötü anlamda yoldaşlık ifade edebileceğini, ancak bu ayetteki gibi bağlamlarda genellikle insanı saptıran şeytani varlığı temsil ettiğini belirtir. Bu 'karîn', insanın içsel eğilimleriyle de ilişkilendirilebilir.

2أَطْغَيْتُهُۥt-ğ-y

Kök:ط غ ي—Şeytanın, insanı haddi aşmaya, azgınlığa sevk etme eylemini inkar etmesidir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'tağâ' fiilinin 'haddi aşmak, isyan etmek, azgınlaşmak' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Atğaytuhu' ise 'onu azdırdım, haddini aşırdım' demektir. Ayette şeytan, bu eylemi doğrudan kendisinin yapmadığını, sadece vesvese verdiğini ima eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'tağâ' kökünün, bir şeyin sınırını aşması ve haddini tecavüz etmesi anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'atğaytuhu' ifadesi, şeytanın, insanı kendi iradesiyle değil, insanın kendi eğilimiyle azgınlığa düştüğünü iddia etmesidir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'tağâ' fiilinin Kur'an'da genellikle Allah'ın sınırlarını aşma, isyan etme ve zulmetme bağlamında kullanıldığını belirtir. Şeytanın 'atğaytuhu' demesi, kendi rolünü sadece teşvikle sınırlayıp, asıl sorumluluğu insanın kendi seçimine yüklemesidir.

3ضَلَـٰلٍۭd-l-l

Kök:ض ل ل—Doğru yoldan sapma, şaşırma ve hakikatten uzaklaşma halidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'dalâl' kelimesini 'doğru yoldan sapmak, şaşırmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'dalâlin ba'îd' (derin bir sapıklık), kişinin hakikatten çok uzaklaşmış, geri dönmesi zor bir sapıklık içinde olduğunu vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'dalâl' kelimesinin 'kaybolmak, yolunu şaşırmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'dalâlin ba'îd' ifadesi, bu sapıklığın sadece geçici bir şaşkınlık değil, kökleşmiş ve uzak bir sapma olduğunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'dalâl' kavramının Kur'an'da 'hidayet'in zıttı olarak kullanıldığını ve genellikle Allah'ın yolundan sapmayı ifade ettiğini belirtir. 'Dalâlin ba'îd' ise, bu sapıklığın derecesini ve kişinin hakikatten ne kadar uzaklaştığını vurgulayan güçlü bir ifadedir.

Kâf Sûresi

Âyet rububiyet mertebesi âyetlerindendir.

Karine, karn kelimesinden türemiştir. Bu kelimenin yakınlık, yaklaşma, yakınlaşma, bir araya gelme/getirme, birleşme, yanında olma gibi anlamları vardır.

Bu yakın “rabbenâ” bizim rabbimiz ifadesi ile kişinin nefsi emmaresidir.

Delalet ehli, Cenâb-ı Hakk’ın azametinin vasıfları, gadab’a uğramamış olanlarda Hâdî isminin mazharları yani hidayet ehlidirler.

İşte kendi hakiati ve âlemin haikati bulunan hakk’ı inar etmek ve peygamberler tarafından yapılan tebliğe uymama sapıklığı içinde bulunmaktaydı. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku