Mutteki-îne ‘aleyhâ mutekâbilîn(e)
(15-16) Onlar, karşılıklı yaslanmış vaziyette mücevheratla işlenmiş tahtlar üzerindedirler.
Karşılıklı olarak onların üzerinde yaslanırlar.
Bu ayet, cennet ehlinin rahat ve huzur içindeki durumunu tasvir ederken, 'yaslanma' ve 'karşılıklı olma' eylemleri üzerinden onların konforunu ve sosyal etkileşimini vurgulamaktadır. Kelimelerin kök anlamları, bu durumun derinliğini ve sürekliliğini ortaya koyar.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'v-k-e' kökünden türeyen 'itteke' fiilinin, bir şeye dayanmak, yaslanmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'müttekiîn' kelimesi, cennet ehlinin tahtlara rahatça yaslanarak, hiçbir sıkıntı ve yorgunluk hissetmeden oturduklarını, bu durumun onların huzur ve refahını gösterdiğini ifade eder.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'müttekiîn' kelimesini 'dayanmışlar, yaslanmışlar' olarak açıklar ve bunun Arapların rahatlık ve konfor içinde oturuş biçimini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, cennet ehlinin dünyadaki sıkıntılardan arınmış, tam bir huzur içinde olduklarını mecazi olarak anlatır.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'yaslanma' motifinin, genellikle cennet tasvirlerinde geçen bir rahatlık ve ikram sembolü olduğunu belirtir. 'Müttekiîn' kelimesi, cennetin sunduğu fiziksel konforun ve ruhsal dinginliğin bir göstergesi olarak, müminlerin tam bir huzur ve emniyet içinde olduklarını vurgular.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'k-b-l' kökünden türeyen 'mütekâbilîn' kelimesinin, 'birbirine dönük, yüz yüze' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki bu kullanım, cennet ehlinin yalnızlık çekmeden, birbirleriyle sohbet edip kaynaşarak, sosyal bir uyum içinde olduklarını gösterir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'k-b-l' kökünün 'karşılaşmak, yönelmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'Mütekâbilîn' kelimesi, cennet sakinlerinin birbirlerine dönük vaziyette oturduklarını, bu durumun onların samimi bir ortamda, birbirlerinin yüzlerine bakarak muhabbet ettiklerini ve aralarında bir engel bulunmadığını ifade eder.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'k-b-l' kökünün Kur'an'da farklı bağlamlarda 'yönelme, karşılama' anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Mütekâbilîn' kelimesi, cennet ehlinin birbirlerine karşı samimi bir duruş sergilediklerini, aralarında sevgi ve muhabbetin olduğunu, bu durumun cennetin sosyal boyutunu ve huzurunu pekiştirdiğini vurgular.
Vâkı'a Sûresi
يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَۙ ﴿١٧﴾