Ve nahnu akrabu ileyhi minkum velâkin lâ tubsirûn(e)
Biz ise ona sizden daha yakınız. Fakat siz göremezsiniz.
Biz ona sizden daha yakınız, fakat siz görmezsiniz.
Vâkıa Suresi'nin 85. ayeti, ölüm anında Allah'ın insana olan yakınlığını ve bu yakınlığın beşerî idrakin ötesinde olduğunu vurgular. Ayet, 'yakınlık' ve 'görme' kavramları üzerinden ilahi kudretin ve bilginin sınırsızlığını dile getirir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kurb (قرب) kelimesi, mekan, zaman, nispet ve mertebe yakınlığını ifade eder. Bu ayetteki 'akrabu' (أقرب), Allah'ın ilmi ve kudretiyle insana olan mutlak yakınlığını, yani O'nun her şeye şahit ve her şeye kadir oluşunu belirtir. Bu yakınlık, beşerî algının ötesindedir ve ölüm anında daha belirgin hale gelir.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'akrabu' ifadesini mecazi bir yakınlık olarak yorumlar. Allah'ın yakınlığı, O'nun ilminin ve kudretinin her şeyi kuşatmasıdır. Ölüm anında, kişinin ruhu bedenden ayrılırken, Allah'ın bu duruma olan mutlak hakimiyeti ve bilgisi vurgulanır. Bu, fiziksel bir yakınlık değil, ilahi bir kuşatmadır.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'kurb' kavramının Kur'an'da hem mekânsal hem de manevi bir yakınlığı ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'akrabu', Allah'ın insanın iç dünyasına ve ölüm anındaki durumuna olan mutlak vukufiyetini gösterir. İnsanlar bu anı sadece dışarıdan gözlemlerken, Allah olayın özüne ve ruhun geçişine en yakın olandır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Basar (بصر), gözle görmek ve kalple idrak etmek anlamlarına gelir. 'Tubsirûn' (تبصرون) kelimesi, bu ayette hem fiziksel görme yeteneğini hem de ölüm anında gerçekleşen ilahi sırları idrak etme yeteneğini kapsar. İnsanlar ölüm anındaki fiziksel olayları görseler de, Allah'ın o kişiye olan yakınlığını ve ruhun geçişini idrak edemezler.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'tubsirûn' kelimesinin burada 'idrak edemezsiniz' veya 'anlayamazsınız' anlamında kullanıldığını belirtir. İnsanlar, ölen kişinin etrafında olup bitenleri görseler de, Allah'ın o kişiye olan yakınlığının mahiyetini ve ruhun bedenden ayrılışının sırrını kavrayamazlar. Bu, beşerî algının ötesinde bir hakikattir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'basar' kökünün Kur'an'da genellikle hem fiziksel görme hem de basiret, yani içgörü ve idrak anlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayette 'lâ tubsîrûn' (لا تبصرون) ifadesi, insanların ölüm anındaki ilahi müdahaleyi ve Allah'ın yakınlığını ne gözleriyle görebildiklerini ne de akıllarıyla idrak edebildiklerini ifade eder. Bu, insanın sınırlı algısına bir göndermedir.
Vâkı'a Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
فَلَوْلَٓا اِنْ كُنْتُمْ غَيْرَ مَدٖينٖينَۙ ﴿٨٦﴾