En'âm Sûresi 142. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

En'âm 142Cüz 8 · Sayfa 146

En'âm Sûresi 142. Âyet

الأنعام

Vemine-l-en'âmi hamûleten veferşâ(en)(c) kulû mimmâ razekakumu(A)llâhu velâ tettebi'û ḣutuvâti-şşeytân(i)(c) innehu lekum ‘aduvvun mubîn(un)

Yine O, hayvanlardan da irili ufaklı var edendir. Allah'ın size rızık olarak verdiğinden yiyin de şeytanın adımlarına uymayın. Çünkü o, sizin için apaçık bir düşmandır.

En'âm Suresi 142. ayet, hayvanların yaratılış amacını, rızık kavramını ve şeytanın düşmanlığını vurgulayarak, helal rızık tüketimi ve şeytanın adımlarından sakınma üzerine önemli dilbilimsel ve semantik derinlikler sunmaktadır.

1ٱلْأَنْعَـٰمِn-'-m

Kök:ن ع م—Bu kelime, evcil hayvanları, özellikle deve, sığır, koyun ve keçiyi ifade eder ve ayette yük taşıma ve kesim gibi faydaları olan hayvanları belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'en'âm' kelimesinin nimet ve refah anlamındaki 'na'm' kökünden geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın insanlara bahşettiği ve çeşitli faydalar sağlayan evcil hayvanları ifade eder, bu da onların bir nimet olduğunu gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'en'âm' kelimesini genel olarak 'hayvanlar' anlamında kullanır, ancak Kur'an'daki bağlamlarda genellikle dört ayaklı evcil hayvanları kapsadığını ima eder. Bu ayette, yük taşıma ve kesim için kullanılan belirli türdeki hayvanlara işaret eder.

2حَمُولَةًh-m-l

Kök:ح م ل—Bu kelime, yük taşıyan hayvanları ifade eder ve ayette hayvanların taşıma kapasitesine vurgu yapar.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'hamûle' kelimesini 'yük taşıyan hayvanlar' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın insanlara yüklerini taşımaları için yarattığı hayvanları ifade eder, bu da onların pratik faydasına işaret eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'hamûle'nin 'haml' (yük) kökünden türediğini ve yük taşıma kapasitesine sahip hayvanları ifade ettiğini belirtir. Ayette, bu hayvanların insanların ihtiyaçlarını karşılamadaki rolünü vurgular.

3فَرْشًاf-r-ş

Kök:ف ر ش—Bu kelime, kesim için kullanılan veya yere yakın olan hayvanları ifade eder ve ayette hayvanların etinden faydalanmaya işaret eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'farş' kelimesinin 'yere serilen, yayılan' anlamından geldiğini ve bu bağlamda kesim için yere yatırılan veya boyu kısa olan hayvanları ifade ettiğini belirtir. Ayette, hayvanların etinden ve derisinden faydalanma yönüne vurgu yapar.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'farş' kelimesinin hem yere serilen şeyleri hem de küçükbaş hayvanları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, yük taşımaya uygun olmayan, daha çok etinden ve diğer ürünlerinden faydalanılan hayvanları kasteder.

4رَزَقَكُمُr-z-q

Kök:ر ز ق—Bu kelime, Allah'ın insanlara verdiği rızkı, geçim kaynaklarını ve nimetleri ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'rızk' kavramının Kur'an'da sadece maddi geçim kaynaklarını değil, aynı zamanda manevi nimetleri de kapsayan geniş bir anlama sahip olduğunu belirtir. Ayette, Allah'ın insanlara bahşettiği her türlü helal nimeti ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'rızk' kelimesinin 'verilen, bahşedilen şey' anlamına geldiğini ve Allah'ın kullarına verdiği her türlü faydalı şeyi kapsadığını açıklar. Ayette, hayvanlardan elde edilen faydalar da dahil olmak üzere, Allah'ın insanlara sunduğu geçim kaynaklarını vurgular.

5خُطُوَٰتِh-t-v

Kök:خ ط و—Bu kelime, 'adımlar' anlamına gelir ve ayette şeytanın insanları saptırmak için attığı yolları ve vesveseleri ifade eder.

Ebû'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hutuvât' kelimesinin 'adım atmak' fiilinden türediğini ve mecazi olarak birinin izinden gitmek, yolunu takip etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayette, şeytanın insanları günaha sürüklemek için kullandığı yöntemleri ve telkinleri ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'hutuvât' kelimesinin Kur'an'da genellikle şeytanın saptırıcı adımları bağlamında kullanıldığını ve bu adımların insanları harama, günaha ve Allah'ın rızasından uzaklaştırmaya yönelik olduğunu vurgular. Ayette, şeytanın vesveselerine uymama emrini pekiştirir.

6عَدُوٌّ'-d-v

Kök:ع د و—Bu kelime, 'düşman' anlamına gelir ve ayette şeytanın insanlara karşı olan apaçık düşmanlığını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'adüvv' kelimesinin 'aşmak, sınırı geçmek' anlamındaki 'adâ' kökünden geldiğini ve düşmanın, başkasının hakkına tecavüz eden kişi olduğunu belirtir. Ayette, şeytanın insanlara karşı olan düşmanlığının, onları doğru yoldan saptırma çabasıyla ortaya çıktığını vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'adüvv' kavramının Kur'an'da genellikle mutlak bir düşmanlığı ifade ettiğini ve şeytanın bu düşmanlığının insanlığın varoluşsal bir gerçeği olduğunu belirtir. Ayette, şeytanın insanlara karşı olan düşmanlığının açık ve net bir şekilde ifade edildiğini vurgular.

En'âm Sûresi

“Vemine-l-en’âmi hamûleten veferşâ(en) kulû mimmâ razekakumu(A)llâhu velâ tettebi’û hutuvâti-şşeytân(i) innehu lekum ‘aduvvun mubîn(un)” Hayvanlardan yük taşıyanları ve tüyünden sergi yapılanları da (yaratan O’dur). Allah’ın size rızık olarak verdiklerinden yiyin; şeytanın ardına düşmeyin; şüphesiz o sizin için apaçık bir düşmandır. (6/142)

Hayvan derken “Hay-v-an” yaşayan an denilmetedir. Hayvanı natıka konuşan hayvan demektir. Dervişte hayvanı natıkadır. Ve ilmi yükü sırtında taşımaktadır. Ve ihtiyaç sahiplerine ulaştırır. Nasılki hayvanın tüyünden, yününden divana, koltuğa döşek yapılır. Dervişte tevazu halinde kendinde bulunan esmâ-i ilâhiyye postunun tüylerinden sergi-döşek yapar ve bu esmâ-i ilahiyye ile kürsüsünde birlikte oturur.

Eserin tamamını oku