En'âm Sûresi 22. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Haşr, bir topluluğu bulundukları yerden çıkarıp savaşa veya başka bir işe sevk etmek için bir araya toplamaktır. Ayetteki 'nahşuruhum' ifadesi, kıyamet gününde Allah'ın, hesap vermek üzere tüm insanları bir araya getirmesi anlamında kullanılmıştır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Haşr, toplamak ve bir araya getirmektir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın insanları diriltip mahşer yerinde bir araya getirmesi mecazını taşır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Haşr kavramı, Kur'an'da genellikle kıyamet günü diriliş ve toplanma bağlamında geçer. Bu ayette, Allah'ın mutlak kudretini ve ahiret gününün kaçınılmazlığını vurgulayan merkezi bir kavramdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şirk, iki şeyden birini diğerine katmak, ortak kılmaktır. Allah'a şirk koşmak ise, O'nun zatında, sıfatlarında veya fiillerinde başkasını ortak kabul etmektir. Ayetteki 'eşrakû' fiili, Allah'ın birliğine aykırı davranan, O'na ortak koşan kimseleri ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Şirk, Allah'a ortak koşmaktır ki bu, tevhidin zıddıdır. Bu ayette, kıyamet günü sorgulanacak olanların, dünyada Allah'a ortak koşanlar olduğu açıkça belirtilmektedir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Şirk, Kur'an'ın en temel kavramlarından biridir ve tevhidin karşıtıdır. Bu ayette, şirk koşmanın ahiretteki sonuçlarına dikkat çekilerek, bu eylemin ciddiyeti vurgulanmaktadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Şürekâ, şerîk kelimesinin çoğuludur ve ortak anlamına gelir. Bu ayetteki 'şürekâüküm' ifadesi, müşriklerin Allah'a ortak koştukları putları, tanrıları veya başka varlıkları kastetmektedir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Şürekâ, ortaklar demektir. Ayetteki kullanımı, müşriklerin Allah'ın ilahlığında veya rububiyetinde ortak kabul ettikleri varlıkları ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şerîk, ortak demektir. Şürekâ ise, Allah'a ortak koşulan, O'nunla birlikte ibadet edilen veya O'nunla aynı mertebede görülen varlıklardır. Ayet, bu ortakların kıyamet günü hiçbir fayda sağlamayacağını ima eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Z'am, bir şeyi kesin bilgiye dayanmadan söylemek, iddia etmektir. Ayetteki 'tez'umûne' fiili, müşriklerin Allah'a ortak koştukları varlıkların kendilerine fayda sağlayacağına dair asılsız iddialarını ve kuruntularını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Z'am, bazen doğru, bazen yanlış olabilen bir sözü söylemektir. Ancak Kur'an'da genellikle, asılsız ve temelsiz iddialar için kullanılır. Bu ayette, müşriklerin ortakları hakkındaki iddialarının batıl olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Z'am fiili, Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, gerçeklikten uzak, temelsiz inanç ve iddiaları ifade etmek için kullanılır. Bu ayette, müşriklerin ortaklarına dair inançlarının bir zan ve kuruntudan ibaret olduğu vurgulanır.