Mülk Sûresi 14. âyetin işârî (bâtınî) tefsiri nedir?

### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ — Yaratan bilmez mi? O, Latîf'tir, Habîr'dir. Bu âyet, Kur'ân'ın en güçlü retorik sorularından birini taşır. Cevabı apaçık olan bir soru — tabii ki Yaratan bilir! Tıpkı bir sanatkârın eserinin her ayrıntısını bilmesi gibi. Nitekim Kefevî Hazretleri el-Külliyyât'ında اللَّطِيف (el-Latîf) isminin iki boyutunu ayırt eder: (1) Lütuf sahibi — kullarına ince, nâzik davranan, (2) Her inceliğe nüfuz eden — en gizli, en ince detayları bilen. Bu âyette ikinci anlam hâkimdir — Allah, yaratılışın en ince detaylarını bilir. الْخَبِير (el-Habîr) — her şeyden haberdâr olan. Fîrûzâbâdî Hazretleri, Habîr'in 'iç yüzünü bilen' demek olduğunu belirtir. Alîm dış yüzü de iç yüzü de bilir; Habîr özellikle iç yüzünü, gizli olanı bilir. ### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında Terzibaba Hazretleri'nin bu husustaki beyânları hakik

Mülk 14Cüz 29 · Sayfa 563

Mülk Sûresi 14. Âyet

الملك

Önceki Ayet Sonraki Ayet

Sohbete sor

Elâ ya'lemu men ḣalaka ve huve-lletîfu-lḣabîr(u)

Yaratan bilmez mi? O, en gizli şeyleri bilir, (her şeyden) hakkıyla haberdardır.

Yaratan bilmez mi? O Latîf ve Habîr'dir. Yaratıcının yaratığını en iyi bilen olduğu, Latîf ve Habîr isimleriyle temellendirilir.

1خَلَقَH-L-Q

Kök:خ ل ق—Yarattı; yoktan var eden, her şeyi takdir edip ölçüyle meydana getiren.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât): Halk, bir şeyi takdir ve planlama ile meydana getirmektir. Allah'ın halkı iki boyutludur: takdir (planlama) ve îcâd (var etme). Yaratan, yarattığını en iyi bilendir; zira varlık O'nun ilminden sudûr etmiştir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Halk, sun' (yapma), ibdâ' (örneksiz yaratma) ve inşâ' (kurma) kavramlarından daha kapsamlıdır. Her yaratma bir bilmeyi gerektirir; yaratıcının yarattığını bilmemesi muhaldir.

2اللَّطِيفُL-T-F

Kök:ل ط ف—En ince ayrıntıları bilen, lutuf ve incelikle muamele eden; gizli şeylere nüfuz eden.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât): Latîf'in iki ana anlamı vardır: Birincisi, en ince ve gizli şeyleri bilen (ilimde letâfet); ikincisi, kullarına ince ve nazik lutuflarla muamele eden (fiilde letâfet). Bu ayette birinci anlam ağır basar.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Latîf ismi, Allah'ın ilminin en küçük zerreye, en gizli niyete, en ince detaya kadar nüfuz ettiğini bildirir. Habîr ile birlikte gelmesi, bu ilmin hem derinliğine (letâfet) hem genişliğine (hubr) işaret eder.

Hilmi Güngör (Kelime Anlam Bilgisi): Latîf kelimesi, Arap dilinde incelik ve nezaket kökünden gelir. İlahi isim olarak, Allah'ın hem bilgisinin inceliğini hem de kullarına muamelesindeki lutufkarlığı ifade eder.

3الْخَبِيرُH-B-R

Kök:خ ب ر—Her şeyden haberdar olan, işlerin iç yüzünü bilen; ilmi tecrübe ve nüfuza dayanan.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât): Habîr, bir şeyi deneyerek ve iç yüzüne nüfuz ederek bilen demektir. Alîm genel bilgiyi, Habîr ise bir şeyin künhüne ve detayına vakıf olmayı ifade eder. Allah'ın Habîr olması, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalamayacağı anlamına gelir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Hubr, bilginin en derinlik ve nüfuz gerektiren türüdür. Habîr ile Alîm farkı: Alîm mutlak bilgiyi, Habîr ise şeylerin iç yüzüne ve gizli yönlerine dair bilgiyi ifade eder.

Mülk Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(Elâ ya’lemu men halaka, ve huvel latîful habîr.) Mülk (67/14) “Halkeden (halkettiğini) bilmez mi? Ve O; Lâtif'tir, Habîr'dir.”

Cenâb-ı Hakk (c.c)’ın sadece bir maddeye bağlı olarak iş yapması söz konusu değildir. Cenâb-ı Hakk (c.c) letafetiyle bütün varlıkların özünde olduğu için onların hepsinden haberdardır.

Eserin tamamını oku Okuyucuda aç

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(6)

Hicr Sûresi TB. Fusûs Mukaddimesi Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3 Kelime-i Âdemiyye Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5 Mesnevî'den Hikâyeler