Vemâ tenkimu minnâ illâ en âmennâ bi-âyâti rabbinâ lemmâ câetnâ(c) rabbenâ efriġ ‘aleynâ sabran veteveffenâ muslimîn(e)
"Sen sırf, Rabbimizin ayetleri bize geldiğinde iman ettiğimiz için bize hınç duyuyorsun. Ey Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır ve müslüman olarak bizim canımızı al."
"Senin bize kızman da sırf Rabbimizin âyetleri gelince onlara iman etmemizden dolayıdır. Ey Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır ve canımızı müslüman olarak al." derler.
Bu ayet, Firavun'un sihirbazlarının iman etmeleri sonrası yaşadıkları dönüşümü ve Allah'a yakarışlarını dilbilimsel bir derinlikle sunmaktadır. Ayet, 'n-k-m' kökünden türeyen intikam alma fiili ile 'e-m-n' kökünden gelen iman kavramının çatışmasını, 's-b-r' kökünden türeyen sabır ve 's-l-m' kökünden türeyen teslimiyet kavramlarının önemini vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nakam' (نَقَم) kelimesinin bir şeyi beğenmeyip kınamak ve bu kınama sonucunda cezalandırmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'تنقم منا' ifadesi, Firavun'un sihirbazlara, onların iman etmelerini bir kusur olarak görüp bu yüzden onlardan intikam alma niyetini açıkça ortaya koyar.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'nakam' kelimesinin 'inkâr etmek' ve 'beğenmemek' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu bağlamda Firavun, sihirbazların imanını kendi otoritesine karşı bir inkâr ve beğenmeme olarak algılamış, dolayısıyla onlara karşı bir ceza uygulama eğilimine girmiştir.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'nakam' kelimesinin 'bir fiili çirkin görüp onu işleyene ceza vermek' manasına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanım, Firavun'un sihirbazların imanını çirkin bir fiil olarak değerlendirip, bu sebeple onlara karşı bir ceza uygulamaya kalkışmasını ifade eder.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'iman' kelimesinin 'emniyet' kökünden geldiğini ve 'kalbin tasdikiyle birlikte güven duymak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ءَامَنَّا' ifadesi, sihirbazların Firavun'un tehditlerine rağmen Allah'ın ayetlerine tam bir güven ve teslimiyetle inandıklarını gösterir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'iman' kavramının Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda bir 'güven' ve 'teslimiyet' eylemi olduğunu vurgular. Sihirbazların 'ءَامَنَّا' demesi, Firavun'un gücüne karşı Allah'ın gücüne sarsılmaz bir güven duyduklarını ve bu güvenle hareket ettiklerini ifade eder.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'iman'ın 'tasdik' ve 'emniyet' anlamlarını birleştirdiğini, kişinin kalben tasdik ettiği şeye karşı bir emniyet hissi taşıdığını belirtir. Ayetteki 'ءَامَنَّا', sihirbazların Allah'ın ayetlerini kalben tasdik etmeleri ve bu tasdikle birlikte gelen bir iç huzur ve emniyet duygusuyla hareket etmelerini anlatır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ifrağ' (إفراغ) kelimesinin bir kabı tamamen boşaltmak veya bir şeyi bolca dökmek anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا' ifadesi, Allah'tan sabrı adeta bir kap dolusu gibi üzerlerine boşaltmasını, yani onlara bolca ve kesintisiz sabır vermesini talep ettiklerini gösterir.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ifrağ' fiilinin 'bir şeyi tamamen boşaltmak' ve 'bolca vermek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Sihirbazların bu duası, karşılaştıkları zorluklar karşısında dayanma gücünü, sabrı sınırsız bir şekilde üzerlerine indirmesi için Allah'a yönelttikleri samimi bir yakarıştır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sabr' kelimesinin 'nefsi, akıl ve şeriatın gerektirdiği şey üzerinde tutmak' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'صَبْرًا' talebi, sihirbazların Firavun'un tehditleri ve muhtemel işkenceleri karşısında imanlarında sebat edebilmek için Allah'tan manevi bir güç ve dayanıklılık istediklerini gösterir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'sabr'ın Kur'an'da pasif bir bekleyişten ziyade, aktif bir direniş ve sebat etme eylemi olduğunu vurgular. Sihirbazların sabır istemesi, imanları uğruna karşılaşacakları her türlü zorluğa karşı aktif bir şekilde direnmek ve sebat etmek arzusunu yansıtır.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'sabr'ı 'nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymak' olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, sihirbazlar imanları sebebiyle karşılaşacakları hoş olmayan durumlara karşı nefislerini tutabilme ve sebat edebilme gücünü Allah'tan talep etmektedirler.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'İslam' kelimesinin 'selam' kökünden geldiğini ve 'Allah'a tam bir teslimiyetle boyun eğmek' anlamına geldiğini belirtir. 'مُسْلِمِينَ' ifadesi, sihirbazların hayatlarının son anında dahi Allah'a tam bir teslimiyet içinde olmayı, O'nun iradesine boyun eğmiş bir halde can vermeyi arzu ettiklerini gösterir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'İslam'ın Kur'an'daki temel anlamının 'Allah'a kayıtsız şartsız teslimiyet' olduğunu ifade eder. Sihirbazların 'وتوفنا مسلمين' duası, bu teslimiyet halini ölüm anına kadar sürdürme ve bu hal üzere ruhlarını teslim etme arzusunu net bir şekilde ortaya koyar.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'müslim' kelimesinin 'selamet' ve 'teslimiyet' anlamlarını birleştirdiğini, kişinin Allah'a teslim olmakla hem dünya hem de ahiret selametine kavuştuğunu belirtir. Sihirbazların bu duası, Allah'a teslim olmuş bir halde ölmeyi dileyerek, hem dünya azabından kurtuluşu hem de ahiret saadetini umduklarını gösterir.
A’râf Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
(126) (Ve mâ tenkımu minnâ illâ en âmennâ bi âyâti rabbinâ lemmâ câetnâ, rabbenâ efrıg aleynâ sabren ve teveffenâ muslimîn.)
"Senin bize kızman da sırf Rabbimizin Âyetleri gelince onlara îman etmemizden dolayıdır. Ey Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır ve canımızı müslüman olarak al." derler.