A'râf Sûresi 195. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

A'râf 195Cüz 9 · Sayfa 175

A'râf Sûresi 195. Âyet

الأعراف

Elehum erculun yemşûne bihâ(s) em lehum eydin yebtişûne bihâ(s) em lehum a'yunun yubsirûne bihâ(s) em lehum âżânun yesme'ûne bihâ(k) kuli-d'û şurakâekum śümme kîdûni felâ tunzirûn(i)

Onların yürüyecek ayakları mı var? Yahut tutacak elleri mi var? Veya görecek gözleri mi var, ya da işitecek kulakları mı var? De ki: "Haydi, çağırın ortaklarınızı, sonra bana tuzak kurun da bana göz açtırmayın bakalım!"

Bu ayet, müşriklerin taptığı putların acizliğini ve işlevsizliğini vurgulayarak, onların ilahlık iddialarını çürütmektedir. Ayetteki anahtar kavramlar, putların sahip olmadığı uzuvlar ve bu uzuvların gerçekleştirdiği temel fiiller üzerinden putperestliğin mantıksızlığını ortaya koymaktadır.

1أَرْجُلٌr-j-l

Kök:ر-ج-ل—Yürüme eylemini gerçekleştiren uzuv olan ayaklar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ricl' kelimesini 'yürümek için kullanılan uzuv' olarak tanımlar. Ayetteki 'ercül' kelimesi, putların cansızlığını ve hareket edememe acizliğini vurgulamak için kullanılmıştır; zira yürüme, canlılığın ve iradenin bir göstergesidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, bu tür ayetlerdeki uzuvların zikredilmesini, putların cansız ve işlevsiz olduğunu mecazi bir dille ifade etme olarak yorumlar. 'Ercül'ün olmaması, putların kendi başlarına hareket edemeyeceklerini, dolayısıyla bir şeye güç yetiremeyeceklerini gösterir.

2أَيْدٍy-d-y

Kök:ي-د-ي—Tutma ve kavrama eylemini gerçekleştiren uzuv olan eller.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'yed' kelimesinin hem fiziksel el hem de güç ve kudret anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'eydî' kelimesi, putların fiziksel olarak bir şeyi tutma veya kavrama yeteneğinden yoksun olduğunu, dolayısıyla herhangi bir güce sahip olmadığını ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'el' kavramının sadece fiziksel bir uzuv olmanın ötesinde, 'güç', 'iktidar' ve 'eylem yapma yeteneği' gibi anlamlar taşıdığını vurgular. Putların 'ellerinin olmaması', onların herhangi bir eylemde bulunma veya bir şeye müdahale etme kudretinden yoksun olduğunu sembolize eder.

3أَعْيُنٌa-y-n

Kök:ع-ي-ن—Görme eylemini gerçekleştiren uzuv olan gözler.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ayn' kelimesinin temel anlamının 'görme organı' olduğunu belirtir. Ayetteki 'a'yun'un olmaması, putların etraflarındaki olayları idrak edemediğini, dolayısıyla kendilerine tapanların durumunu dahi fark edemeyeceklerini gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, Kur'an'da 'göz' kavramının sadece fiziksel görme değil, aynı zamanda 'idrak etme', 'anlama' ve 'şahit olma' anlamlarını da içerdiğini ifade eder. Putların gözlerinin olmaması, onların hiçbir şeyi idrak edemeyen, cansız varlıklar olduğunu vurgular.

4ءَاذَانٌe-z-n

Kök:أ-ذ-ن—İşitme eylemini gerçekleştiren uzuv olan kulaklar.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'üzn' kelimesini 'işitme organı' olarak açıklar. Ayetteki 'âzân'ın yokluğu, putların kendilerine yapılan duaları, yakarışları veya şikayetleri işitemediğini, dolayısıyla cevap veremeyeceklerini belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'sem'' (işitme) fiilinin Kur'an'da sadece fiziksel işitme değil, aynı zamanda 'anlama' ve 'icabet etme' anlamlarını da taşıdığını ifade eder. Putların kulaklarının olmaması, onların ne bir sesi duyabildiğini ne de bir çağrıya karşılık verebildiğini gösterir, bu da onların ilahlık vasfından ne kadar uzak olduğunu ortaya koyar.

5كِيدُونِk-y-d

Kök:ك-ي-د—Bana karşı hile, tuzak veya komplo kurun.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'keyd' kelimesini 'bir şeyi hile ile veya gizlice yapmaya çalışmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'kîdûnî' ifadesi, Allah'ın müşriklere ve putlarına meydan okuyarak, O'na karşı herhangi bir hile veya tuzak kurmaya güç yetiremeyeceklerini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'keyd'in genellikle kötü niyetli bir planı ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, putların ve onlara tapanların, Allah'a karşı hiçbir şekilde zarar verici bir planı gerçekleştiremeyeceklerini, zira putların acizliğini ve güçsüzlüğünü ortaya koyar.

6تُنظِرُونِn-z-r

Kök:ن-ظ-ر—Bana mühlet vermeyin, göz açtırmayın.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'inzâr' kelimesinin 'mühlet vermek, ertelemek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'felâ tunzirûnî' ifadesi, Allah'ın müşriklere ve putlarına olan meydan okumasının şiddetini gösterir; onlara 'hiç tereddüt etmeden, hemen harekete geçin' diyerek acizliklerini ortaya koyar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, bu ifadenin mecazi olarak 'hiçbir şekilde bana zarar veremezsiniz, çünkü gücünüz yetmez' anlamında kullanıldığını açıklar. Allah, onlara mühlet vermemelerini söyleyerek, ne kadar çabalasalar da O'na karşı hiçbir şey yapamayacaklarını vurgular.

A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(195) (E lehum erculun yemşûne bihâ, em lehum eydin yabtışûne bihâ, em lehum a’yunun yubsırûne bihâ, em lehum âzânun yesmeûne bihâ, kulid’û

şurekâekum summe kîdûni fe lâ tunzırûn.)

“Onların yürüyecek ayakları, tutacak elleri, görecek gözleri veya işitecek kulakları mı var? De ki: "Haydi çağırın o ortaklarınızı, sonra bana istediğiniz tuzağı kurun ve elinizden gelirse göz açtırmayın."

Eserin tamamını oku