A'râf Sûresi 88. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'k-b-r' kökünden türeyen 'istikbâr' kelimesini, kişinin kendisini büyük görmesi, başkalarını küçümsemesi ve hakkı kabul etmemesi olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Şuayb'ın kavminin ileri gelenlerinin, peygamberin getirdiği mesaja karşı takındıkları kibirli ve reddedici tavrı vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'istikbâr'ı, kişinin haddini aşarak Allah'a veya insanlara karşı büyüklük taslaması olarak tanımlar. Ayetteki 'ellezîne'stakberû' ifadesi, bu ileri gelenlerin sadece makam sahibi olmakla kalmayıp, aynı zamanda bu makamın verdiği güçle hakikate karşı direnen ve kibirlenen bir zümre olduğunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'k-b-r' kökünün, özellikle 'istikbâr' formuyla, Allah'ın mutlak büyüklüğüne karşı insanın haddini aşan bir tutum sergilemesini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, kavmin ileri gelenlerinin, Allah'ın elçisine karşı gelerek kendi büyüklüklerini iddia etmeleri, Kur'an'ın kınadığı bir ahlaki zaaf olarak sunulur.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'h-r-j' kökünün temel anlamının bir yerden dışarı çıkmak veya çıkarılmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'lenuhricenneke' ifadesi, kavmin ileri gelenlerinin Şuayb'a ve müminlere yönelik kesin ve yeminle pekiştirilmiş bir sürgün tehdidini açıkça ortaya koyar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ihrâc' fiilinin Kur'an'da genellikle zorla ve istenmeyen bir şekilde bir yerden uzaklaştırma anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki tehdit, Şuayb'ın tebliğine karşı çıkanların, inananları kendi topraklarından kovarak baskı kurma çabasını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'a-v-d' kökünü, bir şeyin önceki haline dönmesi veya tekrar etmesi olarak açıklar. Ayetteki 'lete'ûdunne' ifadesi, Şuayb ve inananların, kavmin batıl inançlarına geri dönmeleri şartını koşarak, onları inançlarından vazgeçirmeye zorlama girişimini vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'avd' kelimesinin 'geri dönmek' anlamının yanı sıra, bir durumdan başka bir duruma geçişi de ifade edebileceğini belirtir. Bu bağlamda, kavmin ileri gelenleri, Şuayb'dan ve müminlerden, yeni inançlarını terk edip eski dinlerine dönmelerini talep etmektedirler.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'millet' kelimesini, bir peygamberin getirdiği şeriat, din veya bir topluluğun benimsediği yol olarak tanımlar. Ayetteki 'milletinâ' ifadesi, Şuayb'ın kavminin, atalarından miras aldıkları ve ısrarla savundukları inanç sistemini belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'millet' kavramının Kur'an'da genellikle belirli bir peygamberin tebliğ ettiği din veya bir topluluğun takip ettiği inanç sistemi anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, kavmin ileri gelenleri, kendi inançlarını 'millet' olarak adlandırarak, Şuayb'dan ve müminlerden bu inanca geri dönmelerini talep etmektedirler.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'millet' kavramının Kur'an'da 'din' ile eş anlamlı olarak kullanıldığını, ancak daha çok bir topluluğun benimsediği ve takip ettiği 'yol' veya 'geleneksel inanç sistemi' anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'milletinâ', Şuayb'ın kavminin atalarından gelen ve değiştirmek istemedikleri inanç ve yaşam biçimini temsil eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'k-r-h' kökünün, bir şeyi gönülsüzce yapmak veya ondan nefret etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kârihîn' kelimesi, Şuayb'ın, kavminin dinine dönme fikrine karşı duyduğu şiddetli hoşnutsuzluğu ve reddi ifade eder; bu, inanç konusunda zorlamanın kabul edilemezliğini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'kerh' kelimesinin, bir şeyi istemeyerek, zorla veya nefretle yapmak anlamına geldiğini açıklar. Şuayb'ın 'ev lev künnâ kârihîn' (istemesek de mi?) sorusu, inanç özgürlüğüne ve kalbin rızasına vurgu yaparak, zorla din değiştirmeyi reddettiğini gösterir.