Müzzemmil Sûresi 16. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Müzzemmil 16Cüz 29 · Sayfa 574

Müzzemmil Sûresi 16. Âyet

المزمل

Fe'asâ fir'avnu-rrasûle fe-eḣażnâhu aḣżen vebîlâ(n)

Ama Firavun o peygambere isyan etti, biz de onu ağır ve çetin bir şekilde yakalayıverdik.

Müzzemmil Suresi'nin 16. ayeti, Firavun'un peygambere isyan etmesinin ve Allah'ın onu şiddetli bir şekilde cezalandırmasının dilbilimsel ve semantik derinliğini ortaya koymaktadır. Ayet, 'isyankârlık', 'peygamberlik' ve 'şiddetli yakalama/cezalandırma' kavramları üzerinden ilahi adaletin tecellisini vurgular.

1فَعَصَىٰa-s-y

Kök:ع ص ى—Firavun'un peygambere karşı gelmesi, isyan etmesi ve emrine uymaması anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Aslî anlamı, bir şeyin sınırından çıkmak, ayrılmaktır. 'Asâ' fiili, emre muhalefet etmek, itaatsizlik etmek demektir. Ayette Firavun'un Allah'ın elçisinin getirdiği emirlere karşı gelmesini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Burada 'asâ', 'halefe' (muhalefet etti) anlamındadır. Firavun'un, Hz. Musa'nın tebliğ ettiği ilahi mesajı reddetmesi ve ona karşı durması kastedilir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): 'Asâ' kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'a veya peygamberine karşı gelme, itaatsizlik etme anlamında kullanılır. Firavun'un 'asâ'sı, sadece bir emre karşı gelmekten öte, ilahi otoriteye ve hakikate karşı topyekûn bir direnişi simgeler.

2ٱلرَّسُولَr-s-l

Kök:ر س ل—Allah tarafından insanlara mesaj iletmek üzere gönderilen elçi, peygamber anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): 'Resûl', bir mesajla gönderilen kişidir. Ayetteki 'er-Resûl', Hz. Musa'yı işaret eder ve onun Allah'ın elçisi olma vasfını vurgular. Firavun'un isyanı, aslında Allah'ın elçisi aracılığıyla gönderdiği mesaja isyandır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Resûl, Allah'ın kullarına gönderdiği, onlara şeriatını tebliğ eden kimsedir. Firavun'un karşı geldiği bu resûl, ilahi hükümlerin taşıyıcısıdır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'resûl' kavramı, sadece bir haberci olmaktan öte, ilahi iradenin yeryüzündeki temsilcisi ve uygulayıcısıdır. Firavun'un 'resûl'e karşı gelmesi, ilahi düzene karşı gelmesi anlamına gelir.

3فَأَخَذْنَـٰهُa-h-z

Kök:أ خ ذ—Allah'ın Firavun'u yakalaması, cezalandırması ve helak etmesi anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): 'Ahz', burada 'cezalandırmak' ve 'helak etmek' anlamında kullanılmıştır. Allah'ın Firavun'u yakalaması, onun gücünü elinden alması ve onu yok etmesidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): 'Ahz' kelimesi, bir şeyi ele geçirmek, yakalamak demektir. Ancak Kur'an'da Allah'a nispet edildiğinde genellikle 'cezalandırmak', 'helak etmek' ve 'azapla yakalamak' manasına gelir. Ayette Firavun'un isyanına karşılık ilahi bir ceza olarak vuku bulmuştur.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Buradaki 'ahz', şiddetli bir yakalama ve cezalandırmadır. Firavun'un isyanının büyüklüğüne uygun olarak, Allah'ın kudretinin tecellisiyle gerçekleşen bir müdahaledir.

4أَخْذًاa-h-z

Kök:أ خ ذ—Yakalamanın, cezalandırmanın şiddetini ve ağırlığını pekiştiren bir masdardır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Bu, 'ahz' fiilinin masdarı olup, fiilin anlamını pekiştirmek için kullanılmıştır. 'Ağır bir yakalama' veya 'şiddetli bir cezalandırma' anlamını vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Masdarın fiil ile birlikte gelmesi, o fiilin gerçekleşme biçiminin niteliğini belirtir. Burada 'ahzen' kelimesi, Allah'ın Firavun'u yakalamasının ne denli şiddetli ve kesin olduğunu ifade eder.

5وَبِيلًاv-b-l

Kök:و ب ل—Ağır, şiddetli, kötü sonuçlu ve helak edici anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): 'Vebîl', ağır, şiddetli ve kötü akıbetli demektir. Ayetteki 'ahzen vebîlen', Firavun'un başına gelen cezanın ne kadar şiddetli ve yıkıcı olduğunu anlatır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Aslî anlamı, ağır ve kötü sonuçlu olan şeydir. Özellikle yağmur için kullanıldığında 'şiddetli yağmur' anlamına gelir. Burada ise Allah'ın cezalandırmasının ağırlığını ve yıkıcılığını ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): 'Vebîl', neticesi kötü olan, zararlı ve helak edici demektir. Firavun'un isyanına karşılık gelen bu ceza, onun için tam bir yıkım ve felaket olmuştur.

Müzzemmil Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Âyet-i kerime Zât-i âyetlerdendir.

Nefs, emmare Firav’unu Akıl Mûsâ’nın Hakk’ın bildirmiş olduğu Rububiyet hakikatlerini kabul etmemiş ve isyankar olmuştu.

“fe-ehaznâhu” biz onu yakaladık. Buradaki yakalama Hakikat-i Muhammediye yi kabul etmediği için Uluhiyet mertebesi zati olarak yapldığını bildirmektedir. “Ahzen Vebila” ifadesi ile ağır bir vebal almıştı. Hakikat-i Muhammedinin, Museviyet mertebesini Nefsi emmare Firavun’unu ilah olarak kabul etmeye zorlamıştı. (M.D.)

“Ağır Yakalayış” (Ahzen Vebîlâ): Ayetteki “ağır yakalayış”, iki türlü tecelli eder:

Dünyevî Yakalayış: Kızıldeniz’de boğulmak suretiyle gelen fizikî helak.

Uhrevî Yakalayış: Ruhun, ilâhî cemâli görmekten

mahrum kalması ve kendi benlik iddiasının (ulûhiyet davası) ateşiyle yanması.

Firavun’un “resûle isyanı”, İbnü’l-Arabî’nin insan-ı kâmil anlayışında, kişinin kendi içindeki hakikat çağrısına (akl-ı selim, vicdan) kulak vermemesi, nefsânî arzulara (heva) uyarak Allah’ın gönderdiği elçiyi reddetmesidir.^[32]

Eserin tamamını oku Okuyucuda aç