Müddessir Sûresi 15. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Müddessir 15Cüz 29 · Sayfa 575

Müddessir Sûresi 15. Âyet

المدثر

Śumme yatme'u en ezîd(e)

Sonra da o hırsla daha da artırmamı umar.

Bu ayet, Allah'ın verdiği nimetlere rağmen daha fazlasını arzulayan insan psikolojisini 'tame' (açgözlülük/umut) ve 'ziyade' (artırma) kavramları üzerinden ele almaktadır. Dilbilimsel olarak bu iki kavram, insanın doyumsuzluğunu ve ilahi lütfa karşı beklentisini vurgular.

1يَطْمَعُt-m-ayn

Kök:ط م ع—Ayette, bir beklenti, arzu veya hırsla bir şeyi istemek, ummak anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'طمع' kelimesini, nefsin bir şeye şiddetli bir şekilde meyletmesi ve onu elde etmeyi arzulaması olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın verdiği nimetlere rağmen daha fazlasını bekleme ve isteme halini ifade eder ki bu, şükürsüzlüğe işaret edebilir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'طمع' kelimesinin mecazi olarak bir şeyi ummak, istemek anlamında kullanıldığını belirtir. Burada, Allah'ın bahşettiği nimetlere karşılık, daha fazlasını bekleme ve bu beklentiyi dile getirme durumunu ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'طمع' kavramını Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla, yani insanın doyumsuzluğunu ve dünya malına olan düşkünlüğünü ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayette de, Allah'ın lütfuna karşı nankörce bir beklentiyi yansıtır.

2أَزِيدَz-y-d

Kök:ز ي د—Ayette, bir şeye ekleme yapmak, artırmak, çoğaltmak anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'زيادة' kelimesini bir şeyin aslına eklenen fazlalık olarak tanımlar. Ayetteki 'أزيد' fiili, Allah'ın zaten verdiği nimetlere ek olarak daha fazlasını isteme arzusunu, yani mevcut durumun üzerine bir artış beklentisini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'زيادة' kelimesinin bir şeyin miktarını veya niteliğini artırmak anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın bahşettiği nimetlerin nicelik veya nitelik olarak artırılması yönündeki insan beklentisini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'زيادة' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın lütfunun veya azabının artırılması bağlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, kulun Allah'tan nimetlerin artırılmasını talep etmesi, ilahi lütfun devamlılığına yönelik bir beklentiyi gösterir.

Müddessir Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Nefs-i emmâre’nin (kötülüğü emreden nefs) temel özelliği hırstır. Nefis, kendisine verilen nimetlerle doymaz; sürekli daha fazlasını ister. Bu, onu Hak’tan alıkoyan en büyük perdelerden biridir.

Kişinin, dünyevî nimetlerin kendisini Allah’a yaklaştırdığı vehmine kapılması. Oysa bu nimetler, şükür ile karşılanmadığında, kişiyi Allah’tan uzaklaştırır ve âhirette ona pişmanlık olarak döner (69/28: “Malım bana hiçbir yarar sağlamadı”)

Eserin tamamını oku Okuyucuda aç