Müddessir Sûresi 34. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'subh' kelimesinin 'sabah' anlamına geldiğini ve 'sabaha ermek, sabahlamak' fiilinden türediğini belirtir. Ayetteki kullanımı, karanlığın ardından gelen aydınlığı, yani hakikatin ortaya çıkışını sembolize eder. Yemin edilen bir zaman dilimi olarak, bu vaktin önemini ve içerdiği ilahi kudreti vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'subh' kelimesinin Kur'an'da mecazi anlamlar taşıyabileceğine işaret eder. Bu ayette ise doğrudan sabah vaktini ifade etmekle birlikte, 'esfere' kelimesiyle birlikte kullanılması, sabahın aydınlanma ve açıklık getirme özelliğini pekiştirir. Bu, cehennemin dehşetinin de bir gün açıklığa kavuşacağı uyarısını taşır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'esfere' fiilinin 'açığa çıkmak, aydınlanmak' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Sabahın aydınlanması' ifadesi, karanlığın perdesinin kalkması ve ışığın her şeyi görünür kılması demektir. Ayetteki kullanımı, sabahın belirginleşen aydınlığını vurgulayarak, yemin edilen bu vaktin kudretini ve hakikati açığa çıkarma gücünü işaret eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'sefer' kökünün 'açmak, ortaya çıkarmak, yüzü açmak' gibi anlamlara geldiğini ve 'isfâr'ın da 'sabahın aydınlanması' olduğunu ifade eder. Ayetteki 'esfere' fiili, sabahın karanlığı yarıp aydınlığı getirmesi, yani hakikatin ortaya çıkması ve uyarıların açıklık kazanması metaforunu güçlendirir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki zaman kavramlarının sadece fiziksel bir olgu olmaktan öte, sembolik ve dini anlamlar taşıdığını belirtir. 'Esfere' fiiliyle birlikte 'subh'un kullanılması, karanlıktan aydınlığa geçişi, yani cehaletten bilgiye, gafletten uyanışa geçişi sembolize eder. Bu, ayetteki uyarı mesajının önemini pekiştirir.