Feżâlike yevme-iżin yevmun ‘asîr(un)
(8-9) Sur'a üfürüldüğü zaman var ya; işte o gün çetin bir gündür.
Müddessir Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
“Zorlu gün”, perdelerin kalktığı, ilâhî sırların keşfolduğu, hakikatin apaçık zuhur ettiği anın sembolüdür. Bu “keşf” anı, gaflet içinde olanlar için “zorlu” ve “çetin”dir; çünkü onlar, dünyada iken örtük olan hakikatlerle şimdi çıplak bir şekilde yüzleşirler. Kalp gözü açık olanlar (ehl-i keşf) için ise bu an, ilâhî bir “feth” (açılma) ve “mükâşefe” (perdesiz müşahede) anıdır.
Ayetteki “zorlu gün”, nefs-i emmâre’nin (kötülüğü emreden nefs) enâniyet dağlarının yıkıldığı, vehmî güçlerin çöktüğü, kulun kendi hakikatiyle yüzleştiği bir “fenâ” anıdır. Bu an, nefsânî varlık için “zorlu”dur; ancak bu zorluğun ardından gelen “bekâ” (Hak ile bâkî olma) makamı, ehl-i keşf için en büyük nimettir.[17]
İnsan-ı kâmil (Kamil İnsan) için “zorlu gün”, nefsânî benliğin yok olduğu, hakiki kulluğun (ubûdiyet) kemale erdiği bir “tecellî” anıdır. Onun için bu gün, korku ve zorluk değil, ebedî kurtuluş ve huzur günüdür.[18] “ İz- -T-B- ”