Mutaffifîn Sûresi 32. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Mutaffifîn 32Cüz 30 · Sayfa 588

Mutaffifîn Sûresi 32. Âyet

المطففين

Ve-iżâ raevhum kâlû inne hâulâ-i ledâllûn(e)

Mü'minleri gördükleri vakit, "Hiç şüphe yok, şunlar sapık kimselerdir" diyorlardı.

Bu ayet, inkarcıların müminlere karşı takındıkları olumsuz tavrı ve onları 'sapık' olarak nitelemelerini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Özellikle 'sapıklık' kavramı, Kur'an'ın genel mesajı içinde önemli bir yer tutar ve bu ayetteki kullanımı, kavramın semantik alanını zenginleştirmektedir.

1رَأَوْهُمْr-a-y

Kök:ر أ ي—Müminleri görme eylemini ifade eder ve bu görmenin ardından gelen yargıyı tetikler.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'r-a-y' kökünü hem gözle görme (basar) hem de kalple idrak etme (basîret) anlamlarında kullanır. Bu ayetteki 'râ'evhum' ifadesi, inkarcıların müminleri fiziksel olarak görmelerinin ötesinde, onların inançlarını ve yaşam tarzlarını 'gözlemleyip' bir yargıya varmalarını ifade eder. Bu, sadece bir bakış değil, aynı zamanda bir değerlendirme ve hüküm verme eylemidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ru'yet' kelimesinin bazen 'bilmek' ve 'inanmak' anlamlarına da geldiğini belirtir. Ayetteki 'râ'evhum' ifadesi, inkarcıların müminleri gördüklerinde, onların inançlarını 'bildiklerini' ve bu bilgiye dayanarak bir hüküm verdiklerini ima eder. Bu, yüzeysel bir görmeden ziyade, bir kanaat oluşturma sürecini yansıtır.

2قَالُواk-v-l

Kök:ق و ل—İnkarcıların müminler hakkında sarf ettikleri sözü, yani 'sapık oldukları' yönündeki iddialarını belirtir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'kavl' kelimesinin sadece konuşmak değil, aynı zamanda bir görüşü, inancı veya hükmü ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'kâlû' ifadesi, inkarcıların müminler hakkındaki 'sapık' hükmünü açıkça dile getirmelerini, yani kendi inanç ve değerlendirmelerini sözlü olarak ifade etmelerini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'kavl'in bazen 'zannetmek' veya 'iddia etmek' anlamında da kullanılabileceğine işaret eder. Ayetteki 'kâlû' ifadesi, inkarcıların müminler hakkındaki 'sapık' nitelemesinin kesin bir bilgiye dayanmaktan ziyade, bir zan veya iddia olduğunu ima eder. Bu, onların sözlerinin temelsizliğini vurgular.

3لَضَالُّونَd-l-l

Kök:ض ل ل—İnkarcıların müminlere atfettikleri 'sapıklık' durumunu, yani doğru yoldan ayrılmış olma halini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'dalâl' kelimesinin mecazi olarak 'haktan sapma', 'şaşırma' ve 'kaybolma' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'ledâllûn' ifadesi, inkarcıların müminleri, kendi doğru kabul ettikleri yoldan ayrılmış, hakikati bulamamış ve dolayısıyla 'kaybolmuş' kişiler olarak görmelerini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'dalâl'i 'doğru yoldan ayrılmak' olarak tanımlar ve bunun hem kasıtlı hem de kasıtsız olabileceğini belirtir. Ayetteki 'ledâllûn' ifadesi, inkarcıların müminleri, kendi ölçütlerine göre 'doğru' kabul ettikleri İslam yolundan ayrılmış, şaşırmış ve hakikatten uzaklaşmış kişiler olarak nitelemelerini gösterir. Bu niteleme, inkarcıların kendi inanç sistemlerinin 'doğruluğuna' olan kesin inançlarını yansıtır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'dalâl' kavramının Kur'an'da genellikle 'doğru yoldan sapma', 'hakikatten uzaklaşma' ve 'Allah'ın hidayetinden mahrum kalma' anlamlarında kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'ledâllûn' ifadesi, inkarcıların müminleri, kendi dinî ve ahlaki değer yargılarına göre 'yanlış' bir yolda oldukları, dolayısıyla 'sapmış' kişiler olarak gördüklerini semantik olarak ortaya koyar. Bu, bir değer yargısı ve inanç çatışmasının ifadesidir.

Mutaffifîn Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

“Müminleri gördükleri vakit; «işte bunlar sapıklar» diyorlardı.“ (83/32)

Ne demiş, Hazret-i Mevlânâ kişi kendinden bilir işi buda o misalidir. Müm’in ayna dır. Mü’min mü’minin aynasıdır.

Mü'min'dir Allah'ın zuhur aynası,
Hakk ve kulun ortak olur aynası,
Bazen Hakk, bazen kul mürur aynası,
Mü'min'ül Mü'min'in Allah aynası.^{^[64]}

İşte delâlet ehli mü’min aynasında kendini görünce aksına yani yansımasına delalet ehli, sapık der. Ayna’nın ne suçu var, kendininin tasvirini görmüş inkar ehli…

Efendimiz (s.a.v.)’e Ebubekir Sıddık hazretleri, sen şöyle güzelsin, böyle yücesin, sana olan muhabbetimş anlatamam gibi iltifat eden sözler söylemiş, doğru söyledin ya Ebubekir demiş. Daha sonra müşriklerden biri gelmiş, sen kötü adamsın, oğularımızı bize düşman ettin, kadınlarımızı bizden ayırın, bizi birbirimize düşman ettin deyince doğru söyledin demiş. Kendisine sorulunca bu nasıl iş hem övene, hem sövene doğru söyledin Ya Reslûllah denilince, “Ben bir aynayım, her kes kendini görür” diye cevap vermiştir.

وَمَا أُرْسِلُوا عَلَيْهِمْ حَافِظِينَ {المطففين/33}

“Ve mâ ursilû aleyhim hâfızîn.“

Eserin tamamını oku