Tevbe Sûresi 58. Âyet

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'lemz' kelimesini 'ayıplamak, kusur bulmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yelmizüke' ifadesi, münafıkların sadakaların dağıtımında Peygamber'e karşı gizlice veya açıkça kusur isnat etmelerini, onu eleştirmelerini ve ayıplamalarını belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'lemz'i 'bir şeyi gözle veya sözle ayıplamak' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, münafıkların sadakaların dağıtımında kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmedikleri zaman Peygamber'e karşı sözlü eleştirilerde bulunmalarını, onu kınamalarını ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'lemz' kavramının, genellikle başkalarının kusurlarını arama ve onları eleştirme eylemini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, münafıkların sadaka dağıtımındaki kişisel beklentileri karşılanmadığında Peygamber'e yönelttikleri eleştirel ve kınayıcı tutumu yansıtır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'sadaka' kelimesinin 'doğruluk' kökünden geldiğini ve kişinin imanının doğruluğunun bir göstergesi olarak verilen mal olduğunu belirtir. Ayetteki 'sadakât' ifadesi, münafıkların bu ibadeti kendi çıkarları için bir araç olarak görmelerini ve dağıtımında adaletsizlik arayışlarını vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sadaka'yı 'Allah'a yaklaşmak niyetiyle verilen mal' olarak tanımlar ve 'sıdk' (doğruluk) kökünden geldiğini ifade eder. Ayetteki 'sadakât' kelimesi, münafıkların bu kutsal bağışı, kendi dünyevi menfaatleri doğrultusunda değerlendirme eğilimlerini ve bu konudaki beklentilerini gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'sadaka' kelimesinin Kur'an'da hem farz olan zekâtı hem de nafile bağışları kapsadığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, münafıkların bu tür bağışların dağıtımında kendilerine pay düşmediğinde gösterdikleri olumsuz tepkiyi ve bu konudaki hassasiyetlerini ortaya koyar.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'rıza' kelimesini 'memnuniyet ve hoşnutluk' olarak açıklar. Ayetteki 'radû' ifadesi, münafıkların sadakalardan kendilerine bir pay verildiğinde, bu durumdan kişisel çıkarları doğrultusunda memnuniyet duymalarını ve eleştirilerini bırakmalarını belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'rıza'yı 'bir şeyden memnuniyet duymak, onu kabul etmek' olarak tanımlar. Bu ayetteki 'radû' kelimesi, münafıkların sadakaların dağıtımında kendi beklentileri karşılandığında gösterdikleri geçici ve çıkara dayalı hoşnutluğu ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'sahata' kelimesini 'şiddetli öfke ve gazap' olarak açıklar. Ayetteki 'yeshatûn' ifadesi, münafıkların sadakalardan kendilerine pay verilmediğinde duydukları derin hoşnutsuzluğu, öfkeyi ve hatta gazabı dile getirir, bu da onların imanlarının zayıflığını gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'sahata'yı 'rıza'nın zıttı olarak, 'şiddetli hoşnutsuzluk ve gazap' şeklinde tanımlar. Bu ayetteki 'yeshatûn' kelimesi, münafıkların kişisel çıkarları zedelendiğinde gösterdikleri ani ve yoğun öfkeyi, bu durumun onların iç dünyalarındaki samimiyetsizliği nasıl açığa vurduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'sahata'nın 'kalbin bir şeyden hoşlanmaması ve ona karşı nefret duyması' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yeshatûn' ifadesi, münafıkların sadaka dağıtımında kendi beklentileri karşılanmadığında duydukları derin memnuniyetsizliği ve bu durumun yol açtığı içsel öfkeyi açıklar.