Tevbe Sûresi 70. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nebâ', faydalı, büyük bir haberdir. Bu ayette ise, geçmiş kavimlerin helakine dair önemli ve ibret verici haberleri ifade eder. Bu haberler, muhatapların dikkatini çekmek ve onlara ders vermek amacıyla sunulmuştur.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Nebâ', Kur'an'da genellikle önemli ve büyük olayları bildiren haberler için kullanılır. Burada, Nuh, Ad, Semud gibi kavimlerin başına gelen felaketlerin haberleri kastedilmektedir ki bu haberler, muhataplar için bir uyarı niteliğindedir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Mü'tefikât, 'ifk' kökünden türemiş olup, bir şeyin tersine çevrilmesi, altüst edilmesi anlamına gelir. Ayette, Lut kavminin yaşadığı şehirlerin, işledikleri günahlar sebebiyle Allah tarafından altüst edilerek helak edilmesini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İfk, bir şeyi asıl yönünden çevirmek, tersine döndürmektir. Mü'tefikât ise, Allah'ın gazabıyla altı üstüne getirilmiş, tersine çevrilmiş şehirlerdir. Bu ayette, Lut kavminin şehirlerinin helakine işaret edilerek, benzer günahları işleyenlerin akıbetine dikkat çekilir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'ifk' kökü, genellikle hakikatten sapma, yalan ve iftira anlamlarında kullanılırken, 'mü'tefikât' terimi özel olarak Lut kavminin şehirlerinin fiziksel olarak altüst edilmesi ve helak edilmesi olayını sembolize eder. Bu, ilahi gazabın somut bir tezahürüdür.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Resul, bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişidir. Ayette, geçmiş kavimlere Allah'ın emir ve yasaklarını, uyarılarını getiren peygamberleri ifade eder. Bu peygamberler, kavimlerine açık delillerle gelmişlerdir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Resul, Allah'ın kullarına gönderdiği, şeriat ve hükümlerini tebliğ eden kişidir. Bu ayette, her kavme kendi peygamberlerinin gönderildiği ve onların ilahi mesajı tebliğ ettikleri vurgulanır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Beyyine, bir şeyin açıklığa kavuşmasını sağlayan delil ve kanıttır. Ayette, peygamberlerin kavimlerine getirdiği, hakikati apaçık ortaya koyan mucizeleri, ayetleri ve ilahi hükümleri ifade eder. Bu deliller, inkarcılar için mazeret bırakmamıştır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Beyyinât, açık ve net deliller demektir. Peygamberlerin getirdiği bu deliller, Allah'ın varlığını, birliğini ve peygamberlerin doğruluğunu ispatlayan, şüpheye yer bırakmayan kanıtlardır. Bu ayette, geçmiş kavimlerin bu açık delillere rağmen inkâr etmeleri eleştirilir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Beyyine kelimesi, Kur'an'da genellikle hakikati açıklayan, şüpheyi gideren ve doğru yolu gösteren deliller için kullanılır. Bu ayette, peygamberlerin tebliğlerinin sadece sözden ibaret olmadığını, aynı zamanda somut ve ikna edici kanıtlarla desteklendiğini gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haksızlık etmek demektir. Ayette, Allah'ın geçmiş kavimlere haksızlık etmediği, onların helakinin kendi fiilleri sonucunda gerçekleştiği vurgulanır. Allah, adalet sahibidir ve kimseye zulmetmez.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Zulüm, hakkı sahibine vermemek, haddi aşmak ve haksızlık yapmaktır. Bu ayette, Allah'ın asla zulmetmeyeceği, çünkü O'nun mutlak adalet sahibi olduğu belirtilir. Kavimlerin başına gelenler, kendi iradeleriyle işledikleri günahların sonucudur.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'zulm' kavramı, sadece haksızlık etmek değil, aynı zamanda ilahi düzene karşı gelmek ve haddi aşmak anlamlarını da içerir. Ayette, Allah'ın zulmetmediği ifadesi, O'nun mutlak adaletini ve insanların kendi eylemlerinden sorumlu olduğunu vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Buradaki 'yazlimûn' fiili, kavimlerin peygamberlerin getirdiği delillere rağmen inkâr etmeleri, günah işlemeleri ve böylece kendilerini helake sürüklemeleri anlamındadır. Kendi nefislerine zulmetmeleri, kendilerine zarar vermeleri demektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kişinin kendi nefsine zulmetmesi, Allah'ın koyduğu sınırları aşarak günah işlemesi ve bu günahların sonucunda kendisine zarar vermesidir. Ayette, geçmiş kavimlerin helak olmalarının nedeni olarak kendi iradeleriyle işledikleri zulümler gösterilir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Nefse zulmetmek, Kur'an'da sıkça geçen bir ifadedir ve kişinin Allah'ın emirlerine karşı gelerek kendi ahiretini tehlikeye atması, kendine kötülük etmesi anlamını taşır. Bu ayet, ilahi adaletin tecellisinde insanın kendi sorumluluğunu net bir şekilde ortaya koyar.