Beled Sûresi 2. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Beled 2Cüz 30 · Sayfa 594

Beled Sûresi 2. Âyet

البلد

Ve ente hillun bihâżâ-lbeled(i)

(1-4) Sen bu beldedeyken bu beldeye (Mekke'ye), babaya ve ondan meydana gelen çocuğa yemin ederim ki, biz insanı bir sıkıntı ve zorluk içinde (olacak ve bunlara göğüs gerecek şekilde) yarattık.

Beled Suresi'nin bu ayeti, Mekke şehrine ve Hz. Peygamber'in bu şehirdeki konumuna yemin ederek, şehrin kutsiyetini ve Peygamber'in oradaki varlığının önemini vurgular. Ayet, 'hıll' kelimesinin özel anlamı üzerinden, Mekke'nin haram bölge statüsüne rağmen Peygamber için bir istisna veya özel bir durum arz ettiğini dilbilimsel olarak ortaya koyar.

1حِلٌّۢh-l-l

Kök:ح ل ل—Bu ayette 'hıll', Hz. Peygamber'in Mekke'de serbestçe hareket etme, hatta savaşma iznine sahip olması veya Mekke'nin o an için kendisine helal kılınması anlamında kullanılmıştır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'hıll' kelimesini 'helal kılınmış' veya 'haram olmayan' anlamında açıklar. Ayetteki bağlamda, Mekke'nin normalde haram olmasına rağmen, Hz. Peygamber için belli bir süre veya durumda helal kılındığını, yani orada savaşmasına izin verildiğini ifade eder. Bu, Mekke'nin fethi sırasındaki özel duruma işaret eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'hıll' kelimesini 'helal' ve 'mübah' olarak yorumlar. Ayetteki kullanımıyla, Hz. Peygamber'in Mekke'de ikamet etmesinin veya orada belirli eylemlerde bulunmasının kendisine mübah kılındığını, yani herhangi bir yasaklamaya tabi olmadığını belirtir. Bu, şehrin kutsiyetine rağmen Peygamber için bir istisna olduğunu gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hıll' kelimesinin 'bağlı olmama, serbest olma' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 've ente hıllun bi-hâzâ'l-beled' ifadesini, 'sen bu şehirde serbestsin, sana yasak değil' şeklinde yorumlar. Bu, Hz. Peygamber'in Mekke'de dilediği gibi hareket etme yetkisine sahip olduğunu, hatta savaşma izninin bulunduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'h-l-l' kökünün 'çözmek, serbest bırakmak, helal kılmak' gibi anlamlara geldiğini ve 'haram' kavramının zıttı olduğunu belirtir. Ayetteki 'hıll' kelimesi, Mekke'nin normalde haram bölge olmasına rağmen, Hz. Peygamber için bu haramlığın kaldırıldığını, yani ona özel bir serbestiyet tanındığını ifade eder. Bu, Peygamber'in statüsünün ve misyonunun önemini vurgular.

2ٱلْبَلَدِb-l-d

Kök:ب ل د—Bu ayette 'el-beled', özel olarak Mekke şehrini ifade eder ve kutsal bir mekan olarak vurgulanır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'beled' kelimesinin genel olarak 'şehir, memleket' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da belirli bağlamlarda özel şehirlere atıfta bulunduğunu belirtir. Bu ayetteki 'el-beled' ifadesinin, yemin edilen ve Hz. Peygamber'in içinde bulunduğu Mekke şehri olduğunu açıkça ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'beled' kelimesinin 'ikamet edilen yer, şehir' anlamında kullanıldığını ve Kur'an'da genellikle kutsal şehirler için de kullanıldığını belirtir. Beled Suresi'ndeki 'el-beled' ifadesinin, Mekke-i Mükerreme'ye işaret ettiğini ve bu şehrin Allah katındaki yüce makamını vurguladığını açıklar.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'beled' kelimesinin Kur'an'da hem genel şehir anlamında hem de özel olarak Mekke için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-beled'in, Mekke'nin kutsiyetini ve Hz. Peygamber'in bu şehirle olan özel bağını vurgulayan bir isim olarak kullanıldığını ifade eder.

Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri

Terzibaba - Necdet Ardıç

Hıll= Lügat mânâsı. Helâl-Harem ile mikat arası.

Ey habibim sen fiziken bu belde de, ruhen bütün âlemler beldesinde yaşıyorsun sana hiçbir yerde sınır yoktur,

ووالد وما ولد

(Ve vâlidin ve mâ veled)

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(7)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1 İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)