Beled Sûresi 3. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Beled 3Cüz 30 · Sayfa 594

Beled Sûresi 3. Âyet

البلد

Ve vâlidin vemâ veled(e)

(1-4) Sen bu beldedeyken bu beldeye (Mekke'ye), babaya ve ondan meydana gelen çocuğa yemin ederim ki, biz insanı bir sıkıntı ve zorluk içinde (olacak ve bunlara göğüs gerecek şekilde) yarattık.

Beled Suresi 3. ayet, 'doğuran' ve 'doğurulan' kavramları üzerinden yaratılışın ve neslin devamlılığının önemine yemin ederek, bu olgunun ilahi kudretin bir delili olduğunu vurgular. Ayet, bu iki kavramın semantik ilişkisiyle insanlığın başlangıcına ve varoluşsal döngüsüne işaret eder.

1وَوَالِدٍv-l-d

Kök:و ل د—Bu kelime, 'doğuran, baba, ebeveyn' anlamlarına gelir ve ayette yemin edilen varlığı ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'veled' kökünün 'bir şeyin kendisinden başka bir şeyin meydana gelmesi' anlamına geldiğini belirtir. 'Vâlid', bu meydana getirme fiilini gerçekleştiren varlıktır. Ayetteki 'vâlid' kelimesi, genel olarak doğuranı, yani babayı veya ebeveyni ifade eder ve yaratılışın başlangıcına işaret eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'vâlid' kelimesinin 'doğuran' anlamına geldiğini ve bu bağlamda Hz. Âdem'e veya genel olarak her doğurana işaret edebileceğini belirtir. Ayetteki kullanımı, neslin devamını sağlayan ilk veya genel ebeveynlik rolünü vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'veled' kökünün Kur'an'daki kullanımının sadece biyolojik doğumu değil, aynı zamanda bir şeyin başka bir şeyden türemesini de kapsadığını ifade eder. 'Vâlid' kavramı, bu türeme sürecinin kaynağı olarak, varoluşun başlangıcındaki ilahi düzeni ve yaratıcı gücü temsil eder.

2وَمَا وَلَدَv-l-d

Kök:و ل د—Bu ifade, 'doğurduğu şey, evlat, nesil' anlamına gelir ve ayette yemin edilen doğurulan varlığı ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mâ veled' ifadesinin 'doğurduğu şey' anlamına geldiğini ve bunun Hz. Âdem'in zürriyeti veya genel olarak tüm insanlık olabileceğini belirtir. Ayetteki bu kullanım, yaratılışın devamlılığını ve nesillerin birbirini takip etmesini vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'mâ veled' ifadesinin mecazi olarak 'doğurulan her şey' anlamına geldiğini ve bununla tüm insanlığın kastedildiğini ifade eder. Yemin, sadece belirli bir kişiye değil, tüm insan nesline ve onun varoluşuna yapılmıştır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'veled' kelimesinin hem erkek hem de dişi çocuk için kullanılabileceğini ve 'mâ veled' ifadesinin 'doğurulan her şey' anlamında geniş bir kapsama sahip olduğunu belirtir. Ayetteki bu kullanım, yaratılışın ve neslin devamlılığının evrensel bir olgu olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'veled' kökünün Kur'an'da hem somut doğum olayını hem de soyun, neslin devamını ifade ettiğini belirtir. 'Mâ veled' ifadesi, 'vâlid'in meydana getirdiği tüm nesli kapsar ve bu iki kavramın birlikte kullanılması, yaratılışın başlangıcından itibaren insanlığın varoluşsal döngüsüne yapılan bir yemindir.

Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri

Terzibaba - Necdet Ardıç

Valid= Lügat mânâsı. (Vilâdet’den) Doğurtan “Baba” Babadan kasıt evvelâ “Âdem” (a.s.) dır ki, bütün insanlığın zuhura gelmesine sebeb olmuştur. Daha sonra “İbrâhîm” (a.s.) dır ki. Sûret-i Muhammed-î kaynağına sebeb olmuştur. Daha sonra.

“Ruh-ul Kuds” tür ki. ‘Isâ (a.s.) doğmasına sebeb olmuştur. Daha sonra.

“Ruh-ul A’zam” dır ki. (Eb-ul ervah) olan ruhların babası Ruh-u Muhammediyye’nin doğmasına sebeb olmuştur.

Ayrıca bir düşüncedir ki, kendisinden kıyasla yeni bir düşünce ortaya çıkar.

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ

(Lekad halaknel insâne fî kebed)

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(6)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1 İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)