Şems Sûresi 12. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'بعث' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi yerinden kaldırmak ve harekete geçirmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'انبعث' formu, dönüşlülük ifade ederek, 'kendi kendine harekete geçmek, ileri atılmak' anlamını pekiştirir. Bu, Semud kavminden birinin, kavmin genel rızasıyla veya teşvikiyle, peygamberi yalanlama ve deveyi öldürme eylemine gönüllü olarak atıldığını gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'انبعث' kelimesini 'قام' (kalktı, ayağa kalktı) ve 'أسرع' (hızlandı) anlamlarında kullanır. Ayetteki bağlamda, 'en azgın' kişinin, deveyi öldürme eylemini gerçekleştirmek üzere hızla ve kararlılıkla öne atıldığını ifade eder. Bu, eylemin ani ve kararlı bir şekilde gerçekleştiğini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'بعث' kökünün Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, genellikle bir göreve veya eyleme sevk edilme, gönderilme anlamını taşıdığını belirtir. 'انبعث' formu ise, bu sevk edilişin içsel bir motivasyonla veya bir grubun teşvikiyle gerçekleştiğini gösterir. Ayette, 'en azgın' kişinin bu kötü eylemi gerçekleştirmek için 'harekete geçirilmesi' veya 'kendi kendine harekete geçmesi' anlamını taşır, bu da onun kavmin genel eğilimini temsil ettiğini ima eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'أشقى' kelimesini 'en şaki, en bedbaht' olarak açıklar. Ayetteki 'أشقاها' ifadesi, Semud kavmi içindeki en kötü, en günahkar ve en azgın kişiyi işaret eder. Bu kişi, deveyi öldürme eylemini üstlenerek kavmin genel azgınlığını somutlaştırmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'شقاء' kelimesinin 'zorluk, meşakkat ve bedbahtlık' anlamına geldiğini belirtir. 'أشقى' ise ism-i tafdil olup, 'en bedbaht, en şerli' demektir. Ayetteki kullanımı, bu kişinin sadece kendi başına kötü olmadığını, aynı zamanda kavminin genel helakına sebep olacak en büyük kötülüğü işleyen kişi olduğunu vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'شقاء' kelimesinin zıddının 'saadet' olduğunu belirtir. 'أشقى' bu durumda, 'saadetten en uzak, en mutsuz ve en günahkar' kişi anlamına gelir. Ayette, bu kişinin eyleminin sadece bireysel bir günah değil, aynı zamanda kavmin genel bedbahtlığına yol açan bir katalizör olduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ş-k-v' kökünün Kur'an'da genellikle 'bedbahtlık, azgınlık, isyan' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. 'أشقى' formu, bu özelliklerin en üst düzeyde bulunduğu kişiyi tanımlar. Ayetteki 'أشقاها' ifadesi, Semud kavminin içinden çıkan bu kişinin, kavmin genel ahlaki çöküşünü ve isyanını temsil eden en uç noktadaki birey olduğunu vurgular.